Prawda czy fałsz - Strona 5 z 59 - oko.press

Prawda czy fałsz

  • Jak oceniamy prawdę i fałsz

    Oto 12 zasad, których przestrzegamy

    1.    Analizujemy wypowiedzi polityków, wyższych urzędników państwowych i samorządowych, hierarchów kościelnych, liderów ruchów społecznych, przywódców wpływowych organizacji, liderów życia gospodarczego itd. Nie analizujemy wypowiedzi ludzi mediów, artystów, osób postronnych, anonimowych opinii w mediach społecznościowych itd.
    2.    Codziennie szukamy wartych sprawdzenia stwierdzeń w wystąpieniach publicznych, dokumentach partyjnych i rządowych, mediach, także społecznościowych itp.
    3.     W wyborze kierujemy się tym, czy stwierdzenie:
    •    jest weryfikowalne, potrafimy dotrzeć do informacji, które pozwolą je ocenić;
    •    odnosi się do faktów, opisuje zdarzenia, podaje dane liczbowe itp.
    •    dotyczy istotnej kwestii i/lub ten, kto mówi, jest liczącą się postacią;
    •    łatwo wpada w ucho, potwierdza stereotyp, może zainfekować masową wyobraźnię;
    •    ma taką postać, że odbiorcy bez głębszej wiedzy trudno rozstrzygnąć, czy to prawda czy nie.
    4.     Trzymamy się zasady, że co najmniej jedną trzecią uwagi poświęcamy wypowiedziom osób spoza obozu władzy.
    5.     Oceniamy stwierdzenia przy pomocy fałszomierza „Oka”, który może wskazywać sześć stanów:
    •    fałsz – jawnie sprzeczne z faktami;
    •    raczej fałsz – trochę prawdy w tym jest, ale całość sprzeczna z faktami i/lub kontekst wprowadza w błąd;
    •    półprawda – raczej zgodne z faktami, ale brakuje ważnych informacji;
    •    prawie prawda – w zasadzie tak jest, ale pozostaje niedostatecznie precyzyjne;
    •    prawda – zgadza się, tak jest, są na to dowody:
    •    stłuczony fałszomierz – niedorzeczność, insynuacja.
    6.     Ponadto „Oko” przyznaje dwa „wyróżnienia”:
    •    koziołka matołka – za wypowiedzi wyjątkowo niemądre, świadczące o braku elementarnej wiedzy czy orientacji w temacie;
    •    dyzmę – za wypowiedzi obraźliwe, bezwzględne, manipulacje prawdą.
    7.     Uwzględniamy kontekst.
    8.     Zakładamy, że wypowiadając stwierdzenie, polityk (osoba publiczna) powinna przedstawić fakty, które je potwierdzają. Dowód spoczywa na tym, kto informuje/dezinformuje opinię publiczną.
    9.     Sprawdzając prawdziwość danego stwierdzenia „Oko”, podaje rzeczowe argumenty, dane liczbowe, statystyki. Przywołujemy źródła, z których korzystamy.
    10.    Staramy się nie narzucać naszych ocen i jesteśmy otwarci na krytykę naszej pracy. Uaktualniamy oceny, gdy zmieniło się coś istotnego. Przyjmujemy sugestie, korekty i podpowiedzi. W uzasadnionych przypadkach publikujemy sprostowania i przepraszamy osoby, które nietrafnie oceniliśmy. Każda korekta oceny pozostaje zapisana na pierwotnej wersji i pozostaje widoczna.
    11.     Nawet jeżeli posługujemy się lżejszym tonem lub żartobliwym tytułem, prowadzimy naszą analizę najrzetelniej i najuczciwiej, jak potrafimy.
    12.     Każdą ocenę dyskutujemy w zespole, w miarę potrzeby korzystamy też z pomocy ekspertów z danej dziedziny.



Karczewski: budżetu nie stać na 500 zł w gotówce dla protestujących. Naprawdę? To mniej niż pół procent wydatków budżetowych

"Mamy dokładne wyliczenia i wiemy, że po prostu budżetu na to nie stać" - stwierdził Stanisław Karczewski. Jeśli rząd faktycznie ma jakieś wyliczenia, to wciąż ich nie przedstawił, pokazał jedynie zawyżone szacunki. Tymczasem dodatek, którego domagają się protestujący, w podstawowej wersji stanowiłby ok. 0,4 proc. wydatków budżetu. Polskę na to stać

Wicepremier Gliński o Polskiej Fundacji Narodowej: Działa dobrze, a będzie działać jeszcze lepiej

W rozmowie z Robertem Mazurkiem w RMF FM wicepremier i minister kultury Piotr Gliński wytrwale bronił Polskiej Fundacji Narodowej. „Ma budować długofalowy lobbing dla Polski” - mówił Gliński. Tymczasem dziennikarze porównują już kierownictwo PFN do gangu Olsena – tak dobrze ona działa

„Dobry start” wyrównuje szanse uczniów? I to ma być „głównym celem programu”? I nie chodzi o dobry start PiS w wyborach?

"Dobry start" w jakimś stopniu wyrównuje szanse uboższych dzieci. Ale przedstawianie tego, jako główny cel programu to gruba przesada i nabieranie opinii publicznej, bo za takie pieniądze można by zrobić naprawdę masę dobrego dla dzieci, które napotykają na materialne bariery w edukacji. W grę wchodzi raczej kalkulacja wyborcza PiS. Partia chce dać każdemu

Tournée fałszu i półprawdy. Morawiecki: renta socjalna wzrosła o 50 proc. Skąd ta liczba?

28 kwietnia podczas spotkania z mieszkańcami Żnina premier zapewniał, że rodziny osób z niepełnosprawnością będą za chwilę dostawać ok. 3 tys. "na rękę". 5 maja w Garwolinie mówił, że renta socjalna wzrosła za rządów PiS o 50 proc. licząc z planowaną podwyżką. Skąd właściwie premier bierze te liczby? OKO.press sprawdza twierdzenia Morawieckiego

Prezydent Duda: Konstytucja 3 maja została uchwalona “balansując na granicy prawa”. Jak było naprawdę?

Prezydent Duda w wystąpieniu 3 maja przypomniał, że konstytucja 1791 roku została uchwalona przez patriotów, którzy aby ratować ojczyznę “balansowali na granicy prawa". To brzmi jak uzasadnienie tego, co robił, robi i będzie dalej robił PiS i sam Duda! Przypominamy, jak to wówczas było i sprawdzamy, jaki jest sens takiej analogii

Turnicki Park Narodowy ochroni reliktową Puszczę Karpacką. Minister jest przeciw: „To w większości las gospodarczy”

"Cały ten obszar nie jest rezerwatem. Puszcza Karpacka to w większości las gospodarczy, gdzie jesteśmy zobowiązani prowadzić gospodarkę leśną" - powiedział minister środowiska Henryk Kowalczyk. Odniósł się do głosów protestu przeciw wycince w tej puszczy. Tymczasem to unikalny przyrodniczo teren, o czym od lat mówią naukowcy i działacze ekologiczni

Morawiecki: PiS dał tysiąc zł więcej rodzinom osób z niepełnosprawnością. Premier dodaje pieniądze fantastyczne do realnych

"Przed przyjściem rządu PiS rodzina z osobą niepełnosprawną miała ok. 2 tys. zł na rękę, dziś jest to 3 tys. zł; nie liczę tutaj świadczenia z programu Rodzina 500 plus" - powiedział premier Mateusz Morawiecki. To księgowość tak kreatywna, że graniczy z kłamstwem. W tej chwili niektóre rodziny dostają ok 2400 zł, a znaczna część dostaje mniej lub prawie nic

Kardynał Nycz: Konstytucja ma być katolicka! Trzeba wpisać „wartości nienegocjowalne”: życie od poczęcia i małżeństwo heteroseksualne

Kardynał Kazimierz Nycz na rocznicę Konstytucji 3 maja pouczył Polaków, co powinno się znaleźć w nowej konstytucji, którą zapowiada Andrzej Duda. Cytując poprzedniego papieża uznał, że nienegocjowalne jest życie od poczęcia do naturalnej śmierci i małżeństwo hetero jako jedyny wzór rodziny

Minister Szymański: „Nikt nie traktuje poważnie wiązania budżetu z praworządnością”. Ale dziś Komisja Europejska przedstawiła taką propozycję

Propozycja KE na lata 2021-2027 zakłada cięcia w polityce spójności i wspólnej polityce rolnej. Przede wszystkim jednak Komisja zaproponowała stworzenie nowego, niezależnego od budżetu mechanizmu, który uzależnia wypłatę środków od "zdrowego zarządzania finansowego" i praworządności. To sposób na obejście weta Polski i Węgier

Duda: Zapytamy, czy konstytucja ma być ponad prawem UE. Ależ jest! Prezydent chce je łamać i straszyć Unią

Prezydent chce dopisania do konstytucji, że jest nadrzędna względem przyjętego przez Polskę prawa międzynarodowego, chociaż już teraz nie ma co do tego wątpliwości. Zapytanie o to w referendum konsultacyjnym ws. zmian w konstytucji to próba usprawiedliwienia łamania prawa i nastawienia Polaków przeciwko Unii Europejskiej

Duda ratuje Alfiego Evansa. Na Twitterze

Tweet Dudy wpisuje się w rozbudzanie fałszywych nadziei i wywieranie niedopuszczalnej presji na lekarzy, którzy nie mogą nic więcej zrobić dla brytyjskiego dwulatka niż zapewnić mu umieranie bez cierpienia. Ale prezydent, jak w podobnym przypadku w 2017 roku Donald Trump, chce pokazać, że jest przeciw "cywilizacji śmierci" i ma dobre chrześcijańskie serce

Politycy PiS o Timmermansie: „podajemy mu rękę, żeby nie musiał przełykać tej żaby”. Coś takiego!

Frans Timmermans, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej i jeden z najbardziej znienawidzonych przez PiS eurokratów, nagle jest traktowany neutralnie albo prawie życzliwie. OKO.press odtwarza wcześniejszy wizerunek Timmermansa, jako kreację zbiorową obozu władzy. Nie ma takiej obelgi, której by nie wymyślili

Nowa nadzieja lewicy ujawniła poglądy… konserwatywno-liberalne. Polska polityka stoi na głowie

Monika Jaruzelska, przyszła kandydatka SLD, nie ma nic przeciwko religii w szkołach, a w sporze o aborcję najbardziej brakuje jej szacunku dla strony katolickiej. Sprzeciwia się też adopcji dzieci przez pary jednopłciowe. Poza tym “inaczej rozłożyłaby pieniądze z podatków”, ale nikomu nie chce ich podnosić. OKO.press sprawdza, ile lewicy jest w takiej lewicy

„Murarze za tyle na budowę nie przyjdą” – mówi była gwiazda prawicy o zarobkach posłów. Sprawdzamy

Adam Hofman, były poseł PiS, spec od wizerunku, działacz sportowy i znany turysta, który niedawno zajął się komentowaniem polityki, stwierdził, że za nowe pensje poselskie trudno by było znaleźć chętnego do pracy murarza. Chodzi o 8,1 tys. zł na rękę. Hofman ma bujne doświadczenie zawodowe, ale o budowlance najwyraźniej ma niewielkie pojęcie. O Polsce też