W 39 miastach powyżej 100 tys. mieszkańców, PiS ani razu nie wygrał I tury wyborów na prezydenta, nie licząc Katowic, gdzie do spółki z SLD poparł Marcina Krupę. Ludzie Kaczyńskiego zajęli aż 31 drugich miejsc, wątpliwa satysfakcja. Kandydaci KO (lub popierani) wygrali 23 razy. Prezydentki będą tylko trzy (8 proc.)! Czeka nas 16 dogrywek

OKO.press przedstawia analizę wyników wyborów prezydentów w 39 największych polskich miastach ponad 100 tys. mieszkańców. Korzystamy z oficjalnych wyników podanych przez PKW.

  • 23 wygrane w pierwszej turze to kandydatury Koalicji Obywatelskiej (13) lub przez nią popierane (8). Ci popierani są w różnym stopniu związani z koalicją. Jedni, jak Hanna Zdanowska w Łodzi, Krzysztof Żuk w Lublinie czy Radosław Witkowski w Radomiu są członkami PO, a własny komitet założyli tylko na potrzeby wyborów samorządowych. Inni, jak Tadeusz Ferenc w Rzeszowie Jacek Majchrowski w Krakowie czy Zygmunt Frankiewicz w Bytomiu mają tak silną własną pozycję, że KO wolała ich poprzeć niż wystawiać własnego kandydata;
  • SLD ma dwóch zwycięzców: Krzysztofa Matyjaszczyka w Częstochowie i Marcina Bazylaka w Dąbrowie Górniczej i sześciu popieranych.
  • PSL tylko popiera dwóch.
  • Żaden kandydat PiS nie wygrał wyborów w I turze. PiS – do spółki z SLD – popierał jednak Marcina Krupę,  został już prezydentem w Katowicach.

Wątpliwym pocieszeniem dla PiS jest fakt, że kandydaci partii Kaczyńskiego zajęli drugie miejsce w aż 31 z 39 miast, zwłaszcza, że w 20 przypadkach zakończyli na tym start w wyborach, a zaledwie w 11 przypadkach przeszli do II tury.

  • W 39 miastach będą tylko trzy prezydentki, co daje żałośnie niski odsetek 8 proc.
  • 13 zwycięzców to kandydaci niezależni, nie byli popierani przez duopol PiS – KO.
  • Z 39 miastach 23 mają już prezydenta lub prezydentkę, druga tura nie jest potrzebna.

Druga tura z PiS, ale nie dla PiS

Wynik PiS – bez zwycięstw i masa drugich miejsc – to wyraz stanu posiadania tej partii. Zdyscyplinowany elektorat pozwala PiS zdobywać solidne poparcie dla kandydata czy kandydatki na poziomie średnio 25 proc., ale możliwość mobilizacji dodatkowych wyborców jest niewielka. Nawet najpopularniejsi politycy jak Małgorzata Wasserman w Krakowie (31,9 proc.), Kacper Płażyński w Gdańsku (29,7 proc.), czy Patryk Jaki w Warszawie (28,5 proc.) – mimo ogromnych wysiłków partyjnych liderów i bezpłatnej kampanii w mediach publicznych – w większości nie przekraczają 30 proc.

Wyjątkiem jest Wojciech Skurkiewicz w Radomiu (40,4 proc.) , który traci zaledwie 5 pkt procentowych do zwycięzcy pierwszej tury, Radosława Witkowskiego, popieranego przez KO. I jako jedyny z PiS ma szansę na prezydenturę.

W 20 przypadkach kandydaci PiS, pomimo drugiego wyniku, mogą już sprzątać swoje plakaty wyborcze.

Drugich tur będzie 16. W 11 wystąpią kandydaci lub kandydatki PiS lub popierani przez PiS. W sześciu przypadkach ich strata do do zwycięzcy była  mniejsza niż 10 pkt proc.: w Gdańsku, Radomiu, Kielcach, Dąbrowie Górniczej, Włocławku i Tarnowie. Ale poza Radomiem nigdzie nie mają na prezydenturę większych szans, chyba, że w Kielcach niezależny Bogdan Wenta przegra z rządzącym już cztery kadencje Wojciechem Lubawski, popieranym przez PiS.

W Gdańsku różnica między niezależnym Pawłem Adamowiczem a kandydatem PiS Kacprem Płażyńskim wynosi tylko 7,3 pkt proc. (wg exit polls), ale zdecydowana większość wyborców kandydata nr 3, Jarosława Wałęsy (KO) w drugiej turze zagłosuje na Adamowicza. I to powinno przesądzić o wyniku.

W Kaliszu i Legnicy kandydaci KO będą gonić niezależnych. Szczególnie w Kaliszu nie można wykluczyć żadnego scenariusza, ponieważ Dariusz Grodziński z KO (20 proc.) otrzymał mniej o zaledwie 1,3 punktu procentowego od niezależnego Krystiana Kiniastowskiego (21,3 proc). Z kretesem przegrał w Kaliszu prezydent Grzegorz Sapiński (8,2 proc), członek partii Porozumienie Jarosława Gowina.

W Olsztynie obecny prezydent Piotr Grzymowicz musi przekonać mieszkańców miasta, że powrót na stanowisko oskarżonego o gwałt Czesława Małkowskiego (prezydent Olsztyna 2001-2008) nie jest w ich interesie. Obaj sa niezależni.

Nie dla kobiet prezydentura

W grze o prezydenturę Zabrza zostały dwie kobiety. Niezależna Małgorzata Mańka-Szulik powalczy z kandydatką KO Agnieszką Rupniewską. Jest to więc jeden z dwóch przypadków, gdzie możemy z pewnością powiedzieć, że wybory wygrała kobieta. Drugi to imponujący wynik Hanny Zdanowskiej, która zdobyła 70,2 proc. głosów.

Poza tym, w Rudzie Śląskiej wygrała niezależna Grażyna Dziedzic z 41 proc. głosów. Na drugich miejscach uplasowały się Małgorzata Wassermann w Krakowie, Mirosława Stachowiak-Różecka we Wrocławiu, Grażyna Welon w Sosnowcu, Anita Skapczyk w Tychach, Violetta Porowska w Opolu i Wioletta Kulpa w Płocku. Wszystkie z PiS.

Innymi słowy w 39 miastach będą trzy prezydentki (8 proc.), a wśród 39 par (I i II miejsce) kobiet było 10, czyli 14 proc. To żałośnie niska proporcja. W Sejmie jest obecnie 130 kobiet na 460 osób, czyli 28 proc.

Między 84,4 proc. a 21,3 proc.

Pięciu kandydatom udało się przekonać ponad 70 proc. głosujących.

Rekordzistą jest popierany przez KO Roman Szełemej w Wałbrzychu, na którego zagłosowało 84,4 proc. wyborców. Poza nim 70 proc. przekroczyli Andrzej Dziuba w Tychach (75,7 proc.), Zygmunt Frankiewicz w Gliwicach (72,6 proc.) Arkadiusz Wiśniewski w Opolu (70,4 proc.) i Hanna Zdanowska w Łodzi (70,1 proc.). Wszyscy startowali z własnych komitetów.

W ogóle w 10 najlepszych wyników osiem uzyskali kandydaci, którzy założyli własne komitety. Pięcioro z nich startowało z poparciem KO, a dwóch jako kandydaci KO.

Dwóch zwycięzców pierwszej tury zdobyło mniej niż 30 proc.: to Krystian Kniastowski w Kaliszu (21,3 proc.) i kandydat KO Marek Wojtkowski (26,5 proc.) we Włocławku.

Aż ośmiu zdobywców drugiego miejsca nie przekroczyło 20 proc – wszyscy z PiS. Mierzyli się z silnymi lokalnymi przeciwnikami jak Wojciech Szczurek z Gdyni czy Roman Szełemej z Wałbrzycha.

Pechowy wynik osiągnął Sławomir Nitras z KO. W Szczecinie zabrakło mu 283 głosów, aby wyprzedzić kandydata PiS Bartłomieja Sochańskiego i wejść do drugiej tury.

Tabela z wynikami 39 miast ponad 100 tys. Znajdź swoje miasto

miasto I miejsce komitet wynik II miejsce komitet wynik druga tura
1. Warszawa Rafał Trzaskowski KO 56,7 Patryk Jaki PiS 28,5 nie
2. Kraków Jacek Majchrowski niezależny (KO, PSL, SLD) 45,8 Małgorzata Wassermann PiS 31,9 tak
3. Łódź Hanna Zdanowska niezależny (KO) 70,2 Waldemar Buda PiS 23,6 nie
4. Wrocław Jacek Sutryk KO 50,2 Mirosława Stachowiak-Różecka PiS 27,5 nie
5. Poznań Jacek Jaśkowiak KO 56 Tadeusz Zysk PiS 21,3 nie
6. Gdańsk Paweł Adamowicz niezależny 37 Kacper Płażyński PiS 29,7 tak
7. Szczecin Piotr Krzystek niezależny 47,3 Bartłomiej Sochański PiS 22 tak
8. Bydgoszcz Rafał Bruski KO 54,6 Tomasz Latos PiS 29,6 nie
9. Lublin Krzysztof Żuk niezależny (KO) 62,3 Sylwester Tułajew PiS 31,5 nie
10. Białystok Tadeusz Truskolaski KO 56,2 Jacek Żalek PiS 30,2 nie
11. Katowice Marcin Krupa niezależny (PiS, SLD) 55,4 Jarosław Makowski KO 24,1 nie
12. Gdynia Wojciech Szczurek niezależny (KO, SLD) 67,9 Marcin Horała PiS 16,9 nie
13. Częstochowa Krzysztof Matyjaszczyk SLD 59,7 Artur Warzocha PiS 25,5 nie
14. Radom Radosław Witkowski niezależny (KO) 45,6 Wojciech Skurkiewicz PiS 40,4 tak
15. Sosnowiec Arkadiusz Chęciński KO 66,7 Grażyna Welon PiS 14,9 nie
16. Toruń Michał Zaleski niezależny 55,4 Tomasz Lenz KO 23,78 nie
17. Kielce Bogdan Wenta niezależny 37,6 Wojciech Lubawski niezależny (PiS) 29,3 tak
18. Rzeszów Tadeusz Ferenc niezależny (KO, SLD, PSL) 63,8 Wojciech Burczak PiS 28,9 nie
19. Gliwice Zygmunt Frankiewicz niezależny (KO) 72,4 Jarosław Gonciarz PiS 19,8 nie
20. Zabrze Małgorzata Mańka-Szulik niezależny 31,5 Agnieszka Rupniewska KO 22,4 tak
21. Olsztyn Piotr Grzymowicz niezależny 33,8 Czesław Małkowski niezależny 30,7 tak
22. Bielsko-Biała Jarosław Klimaszewski KO 39,9 Przemysław Drabek PiS 32,7 tak
23. Bytom Mariusz Wołosz KO 30,3 Damian Bartyla niezależny 23 tak
24. Zielona Góra Janusz Kubicki niezależny 58,2 Piotr Barczak PiS 17,9 nie
25. Rybnik Piotr Kuczera KO 61,1 Łukasz Dwornik PiS 23,5 nie
26. Ruda Śląska Grażyna Dziedzic niezależny 41 Marek Wesoły PiS 26 tak
27. Tychy Andrzej Dziuba niezależny (KO) 75,7 Anita Skapczyk PiS 24,3 nie
28. Opole Arkadiusz Wiśniewski niezależny 70,4 Violetta Porowska PiS 11,6 nie
29. Gorzów Wielkopolski Jacek Wójcicki niezależny 65,2 Sebastian Pieńkowski PiS 15,2 nie
30. Dąbrowa Górnicza Marcin Bazylak SLD 34,2 Robert Warwas PiS 25,6 tak
31. Elbląg Witold Wróblewski niezależny (PSL,SLD) 48,8 Jerzy Wilk PiS 28,7 tak
32. Płock Andrzej Nowakowski KO 60,65 Wioletta Kulpa PiS 29,2 nie
33. Wałbrzych Roman Szełemej niezależny (KO) 84,4 Ireneusz Zyska PiS 13,1 nie
34. Włocławek Marek Wojtkowski KO 26,5 Jarosław Chmielewski PiS 23,4 tak
35. Tarnów Roman Ciepela KO 42,6 Kazimierz Koprowski PiS 33,5 tak
36. Chorzów Andrzej Kotala KO 65 Leszek Piechota PiS 14,6 nie
37. Koszalin Piotr Jedliński KO 58,8 Andrzej Jakubowski PiS 21,2 nie
38. Kalisz Krystian Kniastowski niezależny 21,3 Dariusz Grodziński KO 20 tak
39. Legnica Tadeusz Krzakowski niezależny (SLD) 42,5 Jarosław Rabczenko KO 26,5 tak

 

OKO pilnuje, by wybory były zgodne z Konstytucją.
Dzięki Twojemu wsparciu.

Absolwent historii na UJ, arabistyki na UAM i Polskiej Szkoły Reportażu. Publikował m.in. w Res Publice Nowej, magazynie Kontakt, miesięczniku Znak i Tygodniku Powszechnym. W OKO.press pisze o polityce.


Lubisz nas?

Dołącz do społeczności OKO.press