Polska nie podpisała oświadczenia 18 krajów o ataku na marsz LGBT+ w Tbilisi. „Nie będziemy pouczać"

Skrajnie prawicowe środowiska zaatakowały w poniedziałek 5 lipca w Tbilisi działaczy LGBT i dziennikarzy, którzy mieli relacjonować Marsz Godności. Zdemolowali biuro organizatorów Marszu Godności. Marsz się nie odbył, rannych zostało kilkadziesiąt osób, w tym Polak, który trafił do szpitala.

Choć od tych wydarzeń minęły prawie trzy doby, polska ambasada w Gruzji ani MSZ nie zdobyły się na oficjalny komunikat w tej sprawie. I to mimo tego, że został tam ranny polski obywatel. Polska nie podpisała też oświadczenia 20 placówek dyplomatycznych z 18 krajów (oraz UE i ONZ) zainicjowanego przez Ambasadę Stanów Zjednoczonych.

Sprawdziliśmy, dlaczego.

Świat potępia ataki na Marsz Godności

Już kilka godzin po zajściach w Gruzji stanowisko wydała Ambasada USA, a podpisało je w sumie 20 przedstawicielstw dyplomatycznych:

Podpisali się: Austria, Bułgaria, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Izrael, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Szwecja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Włochy, delegacja UE i przedstawicielstwo Narodów Zjednoczonych w Gruzji.

Ataki potępił też Departament Stanu USA. „Gruzińscy przywódcy i wykonawcy prawa są zobowiązani, by chronić konstytucyjne prawa do wolności ekspresji i zgromadzeń oraz ścigać tych, którzy stosowali przemoc".

A Polska milczy. Dlaczego?

Zapytaliśmy polską Ambasadę w Gruzji, dlaczego nie podpisała listu ambasady USA. Odpowiedział nam ambasador Mariusz Maszkiewicz:

„Jako Ambasador RP staram się z szacunkiem traktować społeczeństwo i instytucje władzy państwa, w którym jestem akredytowany. Tutejsi politycy zareagowali na wydarzenia w dniu 5 lipca w sposób odpowiedzialny, potępiając agresję i przemoc.

Chcieliśmy też wiedzieć, czy Ambasada planuje wydać własne stanowiska w tej sprawie. Ambasador odpowiedział:

Otrzymałem zapewnienie, że Rząd Gruzji szczegółowo wyjaśni wszelkie okoliczności związane z agresywnym zachowaniem niektórych grup obywateli, a osoby jawnie naruszające prawo i zasady wolności słowa, ekspresji i pokojowej demonstracji zostaną przykładnie ukarane”.

Jednak jedyny komunikat polskiej ambasady w tej sprawie, jaki można znaleźć na jej profilach społecznościowych to ostrzeżenie opublikowane przed Marszem Godności:

„UWAGA ⚠️⚠️⚠️ W związku z odbywającymi się dziś demonstracjami na alei Rustawelego w Tbilisi i w jej okolicach, Ambasada RP w Tbilisi apeluje o zachowanie spokoju i wzmożonej ostrożności, unikanie miejsc zgromadzeń publicznych oraz podporządkowywanie się poleceniom służb lokalnych".

Polak ucierpiał, wsparcie otrzymał

Podczas tych zajść został zaatakowany nożem 49-letni Polak. Jako pierwsza napisała o tym aktywistka Mariam Kvaratskhelia: „Polski turysta w Tbilisi został dziś dźgnięty nożem. Świadkowie twierdzą, że skrajnie prawicowi protestujący zobaczyli jego kolczyk i uznali, że jest gejem". Do ataku na Polaka doszło na ul. Kosty Chetagurowa, ok. godz. 16 czasu lokalnego.

Jedne źródła podają, że był turystą, inne - że dziennikarzem. Możliwe, że został wzięty za dziennikarza, ponieważ miał sprzęt nagrywający.

Zapytaliśmy polską Ambasadę w Tbilisi, jakie działania podjęła w sprawie Polaka.

Ambasador Mariusz Maszkiewicz: „Obywatel RP, który ucierpiał w wyniku napadu, otrzymał wsparcie naszej placówki; konsul był z nim i pozostaje w stałym kontakcie. Poszkodowanego odwiedziła Minister w Rządzie Gruzińskim, a zwykli obywatele Gruzji przesyłają nam wyrazy ubolewania, przeprosiny itd. Najważniejsze, że zraniony obywatel RP – według zapewnień lekarzy – nie odniósł obrażeń zagrażających jego życiu i w ciągu kilku dni powinien opuścić szpital. Koszty jego pobytu w szpitalu zadeklarował pokryć gruziński rząd”.

Marsz LGBT zerwany przemocą. Co się wydarzyło w Tbilisi?

W poniedziałek 5 lipca 2021 roku w stolicy Gruzji miał się odbyć Marsz Godności - jako zwieńczenie Tygodnia Dumy (Tbilisi Pride). Dla środowisk LGBT i wspierających ich osób miało to być wielkie wydarzenie - od 2013 roku w Gruzji nie było parady równości.

Jednak już kilka godzin wcześniej nacjonaliści wdarli się przez balkon do biura organizatorów i je zdemolowali. Zaatakowali też dziennikarzy, którzy zgromadzili się w centrum Tbilisi, by relacjonować Marsz. Jak donosili reporterzy Radia Swaboda, kiedy napadła ich duża grupa agresywnych osób, „policjanci stali obok i nie zważając na nasze wezwania o pomoc, nawet się nie ruszyli. Nas bili, a policja stała i nic nie robiła" (cytujemy za Piotrem Andrusieczko z „Gazety Wyborczej").

Jak podało gruzińskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, osiem osób zostało zatrzymanych za dokonywanie aktów przemocy. 55 osób padło ofiarami tej przemocy, w tym 53 przedstawicieli mediów. Demonstranci atakowali osoby używające kamer, aparatów fotograficznych lub noszące oznaczenia „press".

Organizatorzy odwołali Marsz. „Władze nie tylko nie zapewniły bezpieczeństwa społeczności queerowej i naszym sojusznikom, ale także aktywnie utrudniały nam korzystanie z prawa do zgromadzeń. Nie możemy maszerować po ulicach pełnych agresywnych ludzi wspieranych przez rząd i Kościół, i narażać ludzi na niebezpieczeństwo!” - napisali.

Marsz skrytykował wcześniej premier Gruzji Irakli Garibaszwili.

Następnego dnia pod gruzińskim parlamentem odbył się wiec solidarnościowy „Za wolność", w którym wzięło udział kilka tysięcy osób. Ponownie zgromadzili się też nacjonaliści. Rzucali w zwolenników parady jajka, kamienie, petardy. Próbowali się przedrzeć przez szeregi policji. Około 100 osób zatrzymano, kilku policjantów zostało rannych.