Prezydent Andrzej Duda nie sprowadził do Polski ważnych zagranicznych gości, za to ufundował 100-metrową flagę, która zawisła na Jasnej Górze. Cała Polska pyta: co się stało z funduszami na Święto Niepodległości? Gliński: to nie moje ministerstwo odpowiada za państwowe obchody

W niedzielę 4 listopada 2018 na Jasnej Górze została wywieszona 100-metrowa flaga, którą podarował klasztorowi prezydent Andrzej Duda. Flagę przyniosły dzieci i młodzież, a rozwiesili komandosi. Uroczystości rozpoczęły się mszą, a skończyły piknikiem, podczas którego podano ok. 200 litrów grochówki.

Czy to jedna z imprez finansowanych z budżetu obchodów Święta Niepodległości?

„Sellin, oddaj nasze 200 milionów!”

„Na co poszło 200 milionów”  pytają komentatorzy i internauci od zeszłego poniedziałku, kiedy okazało się, że obchody 100-lecia polskiej niepodległości będą skromne i lokalne  bez udziału zagranicznych gości i bez żadnego „gwoździa programu”.

W dodatku okazało się, że władze państwowe najpierw negocjowały z narodowcami udział prezydenta i innych polityków w Marszu Niepodległości, po czym wycofały się z tego.

Internet zalały żarty

Wicepremierze Gliński, na co poszły pieniądze?

W piątek 2 listopada 2018 Nowoczesna złożyła w Sejmie interpelację do wicepremiera i ministra kultury Piotra Glińskiego. To jego resort zarządza owymi 200 milionami, czyli budżetem programu „Niepodległa”.

Nowoczesna chce, żeby minister Gliński rozliczył się z tego, jak jego ministerstwo wydaje pieniądze, pyta m.in.:

  • Jaka część budżetu Programu Wieloletniego „Niepodległa” została wydatkowana do 1 listopada 2018?
  • Ile pieniędzy przeznaczono na wynagrodzenia i czyje?
  • Jakie uroczystości zaplanowano do 2022 roku? Gdzie mają się odbyć i jaka jest planowana liczba odbiorców?
  • Jaki jest wymagany ustawą plan obchodów państwowych w 2018 i 2019 roku?
  • Jaka jest liczba odbiorców działań prowadzonych w ramach programu Niepodległa, ich zasięgów w mediach społecznościowych i wysokość ekwiwalentów reklamowych?

Poniżej pełna treść interpelacji.

Gliński: to nie my

W niedzielę Gliński napisał na Twitterze:

Nie jest to odpowiedź na interpelację Nowoczesnej, a informacje podane przez MKiDN są bardzo ogólnikowe. Nie ma informacji o kosztach osobowych. Największe polityczne znaczenie mają dwa zdania:

„Zgodnie z zapisami Programu wydatki w jego ramach nie mogą być wydatkami ponoszonymi na realizację uroczystości oficjalnych organizowanych przez urzędy administracji rządowej i samorządowej. Wydatki nie mogą być również wydatkami inwestycyjnymi, w tym na budowy i remonty nieruchomości, włączając w to upamiętnienia”. (podkreślenia – MKiDN)

Ministerstwo i minister Gliński mówią zatem: to nie my odpowiadamy na państwowe uroczystości, nie wińcie nas za to, jak będzie wyglądać 11 listopada 2018.

Mozart kontra Sinatra

To prawda, za uroczystości państwowe, według podziału pracy ustalonego w 2017 roku, odpowiada Kancelaria Prezydenta.

  • Przeczytaj, jak podzielono środki na program NIEPODLEGŁA

    Ogółem wartość Programu po nowelizacji wynosi 242,9 mln zł na lata 2017-2022. Podział środków przedstawia się następująco:

    • 95,2 mln zł na projekty instytucji kultury podległych i nadzorowanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (muzeów, filharmonii, teatrów) z cz. 24 budżetu państwa. Wśród nich są m.in. obchody Roku Awangardy (Centrum G. Pompidou w Paryżu), wystawa monograficzna poświęcona Wyspiańskiego (Muzeum Narodowe w Krakowie) i dwie inne; 3 wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie i setki innych wystaw i koncertów, a także koncert w dniu 10 listopada na Stadionie Narodowym. Wybrane projekty znalazły się w Programie: (a) zaakceptowane przez zespół roboczy na etapie opracowywania Programu; (b) przyjęte do realizacji przez Pełnomocnika Rządu w ramach oszczędności z innych projektów; (c) wybrane przez Zespół powołany przez Ministra w otwartym naborze.
    • 6,9 mln zł na projekt Ministra Edukacji Narodowej z cz. 30 budżetu państwa.
    • 3,7 mln zł na projekt Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach projektu „Polski Paszport” z cz. 42 budżetu państwa.
    • 59,8 mln zł na projekty organizacji pozarządowych i samorządowych instytucji kultury wybierane w otwartych naborach organizowanych przez Biuro Programu „Niepodległa” z cz. 24 budżetu państwa
    • 8,9 mln zł na projekty wojewodów wybierane w naborach przez Zespół powołany przez Ministra z rezerwy celowej w dyspozycji Pełnomocnika Rządu
    • 45,0 mln zł na program zagraniczny Instytutu Adama Mickiewicza z cz. 24 budżetu państwa.
    • 23,5 mln zł na projekty organizacji pozarządowych i samorządowych instytucji kultury realizowane we współpracy z partnerami zagranicznymi wybierane w otwartych naborach przez Instytut Adama Mickiewicza z cz. 24 budżetu państwa.

Prawie 60 mln zł zostanie lub zostało przeznaczone na projekty organizacji pozarządowych i samorządowych instytucji kultury. Zestawienie dotacji, które już przyznano, opublikował portal Money.pl.

Najwyższą dotację – 150 tys. zł. – dostał projekt „Mozart kontra Sinatra – Aktywizacja Integracyjna przez Sztukę” VII-edycja”. Na podstawie samego tytułu trudno powiedzieć, co ten projekt ma wspólnego z polską niepodległością.

Wypukłości niepodległości

W tytułach innych projektów dominuje wolność i niepodległość:

  • „Fortepiany wolności”,
  • „Wypukłości niepodległości”,
  • „Nieskończenie niepodległa”,
  • „Śląskie kobiety – polskie twierdze”.

Co to za projekty? To warsztaty, wystawy, koncerty, pikniki, murale, gry planszowe i konkursy pieśni patriotycznej. Radomsko, Osieck, Gołcza, Lutomirsk, Grybów, Kolbuszowa, Kamieniec Ząbkowicki.

Na przykład intrygujące „Wypukłości Niepodległości”, to wbrew podejrzeniom całkiem przyzwoity mural wykonany przez dzieci.

„W Kamienicy Inicjatyw, prowadzonej przez Fundację Archipelag Inicjatyw, odbył się projekt »Wypukłości Niepodległości«. Podczas 2 dni warsztatów młodzież z toruńskich szkół pod okiem dwójki artystów (Mike Ortalion oraz Edyta Kasperkiewicz) stworzyła wyjątkowy przestrzenny mural, który upamiętnia 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Mural można oglądać w podwórzu Kamienicy Inicjatyw na ul. Kopernika od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00 – 17.00” – czytamy na stronie projektu

Projekt Biblia Polska

130 tys. zł przeznaczono na „polską premierę spektaklu słowno-muzycznego »Pamiętnik Żyda Legionisty«”, a 101 tys. na widowisko „Biblia Polska”: „Projekt jest wydarzeniem mającym przypomnieć i przywołać wartości (…), na których wyrosły tak wielkie postaci naszej współczesności jak Prymas Tysiąclecia, jak Sługa Boży ks. Franciszek Blachnicki czy bł. Ks. Jerzy Popiełuszko, nie mówiąc już o św. Janie Pawle II” – to fragment informacji o wydarzeniu.

Promocję wydarzenia można było zobaczyć m.in. w Telewizji Republika. „Premierę widowiska w Nowym Targu oglądało kilkaset osób” – pisze Money.pl.

„Choć oficjalnie dominuje konserwatywna, bliska szkolnym akademiom wizja tego, jak mają wyglądać obchody 100. rocznicy odzyskania niepodległości, to w rzeczywistości plan jest znacznie bliższy temu, jak uroczystości wyglądają na Zachodzie, gdzie – obok obchodów oficjalnych – już dawno rozwinął się zwyczaj lokalnego, wręcz piknikowego świętowania” – komentowała w 2017 roku plany obchodów Sylwia Czubkowska w „Dzienniku Gazecie Prawnej„.

Wiele projektów dopiero się rozpoczyna. Np. „100 filmów na 100-lecie” Polski Niepodległej. Produkcją zajmuje się Polski Instytut Sztuki Filmowej we współpracy z Wytwórnią Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. Mają być gotowe w 2020 roku.

Dwóch pełnomocników, jedna trzecia rządu w komitecie

Obchody Święta Niepodległości koordynuje dwóch pełnomocników:

Wojciech Kolarski, minister w kancelarii Prezydenta dowodzi swoją działką z Kancelarii Prezydenta, a wiceminister Jarosław Sellin – z Ministerstwa Kultury. Za co odpowiadają?

„Wydarzeniami państwowymi zajmuje się Kancelaria Prezydenta, a ja odpowiadam za wydarzenia kulturalne czy historyczne, które się w tym czasie odbywają. Ale nie za »czołowe« wydarzenia państwowe” – wyjaśniał portalowi Gazeta.pl wiceminister Sellin.

Stosowną rangę i rozmach planu obchodów miało zapewnić powołanie specjalnego komitetu, w skład którego weszła jedna trzecia rządu, marszałkowie Sejmu i Senatu, prezes IPN, prezydent oraz przedstawiciele partii politycznych i organizacji obywatelskich.

Uczestnictwa w komitecie odmówiła Nowoczesna, a prezydent nie zaprosił ostatecznie narodowców – organizatorów Marszu Niepodległości, choć zapowiadał, że to zrobi. Tutaj pełen skład komitetu.

Najwięcej emocji budzi jednak budżet obchodów.

„Pomimo różnic, bez względu na światopogląd…”

24 maja 2017 rząd – wówczas kierowany przez Beatę Szydło – przyjął uchwałę o ustanowieniu wieloletniego programu „Niepodległa” na lata 2017-2021.

Koszt całego programu to 239 293 982 (prawie 240 mln zł), z czego w pierwszych dwóch latach, 2017 i 2018, z budżetu państwa miała zostać wydana połowa: 114 211 525 (ok. 114 mln zł).

Cel programu jest szlachetny: „Wzmocnienie poczucia wspólnoty obywatelskiej Polaków”. Jeszcze lepiej brzmi rozbudowana wersja misji:

„Program obchodów, dzięki Programowi NIEPODLEGŁA, będzie mógł połączyć wszystkich Polaków, pomimo różnic, bez względu na światopogląd czy poglądy polityczne, tak jak sto lat temu Niepodległa połączyła podzielony zaborczymi granicami Naród”.

Trudno też kwestionować wartości, które mają być w sercu programu:

„Kluczowe dla programu są trzy wartości wyróżniające polską tożsamość narodową:

  • wolność,
  • poszanowanie godności i praw człowieka
  • oraz solidarność”.

Program składa się z trzech bloków:

  • realizacja wysokiej jakości projektów upamiętniających stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę;
  • Przeczytaj, jakie projekty wysokiej jakości zaplanowało Ministerstwo Kultury w ramach programu NIEPODLEGŁA

    Będzie to 39 flagowych projektów tworzonych przez instytucje podległe oraz nadzorowane przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

    Założono, że w ramach programu nie będzie upamiętniania w formie pomników czy tablic pamiątkowych. Wybrane projekty kulturalne mają stanowić „żywe” upamiętnienie rocznicy. Pośród nich znajdą się projekty wystawiennicze, filmowe, muzyczne czy badawcze. Będą to m.in. wystawy w Muzeum Narodowym w Krakowie, Muzeum Narodowym w Warszawie, Zamku Królewskim w Warszawie, Muzeum Sztuki w Łodzi, Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich.

    Przewidziano też koncerty w Filharmonii Narodowej czy Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina, a także utrwalenie i upowszechnianie w międzynarodowym obiegu kulturowym 100 arcydzieł muzyki polskiej, a także stworzenie aranżacji muzycznych 100 najpiękniejszych polskich wierszy. Przewidziano też Narodowe Śpiewanie, itd.”

  • upowszechnianie za granicą wizerunku Polski opartego na systemie wartości międzynarodowych;
  • Przeczytaj, jak ma być upowszechniany wizerunek Polski zagranicą w ramach programu NIEPODLEGŁA

    Chodzi o program koordynowany i realizowany przez Instytut Adama Mickiewicza, który będzie skoncentrowany na prezentacji dorobku polskiej kultury ostatniego stulecia, ukazanego w perspektywie jej tysiącletniego dziedzictwa.

    Jeśli chodzi o działania zagraniczne – planowana jest realizacja projektów w ramach wybranych ścieżek tematycznych obchodów: Ignacy Jan Paderewski-ikona niepodległości; Polonia i Polacy za granicą; Polki; Pokolenie Niepodległej; Awangarda; Duchowość Niepodległej; Robotnicy.

    Działania w sferze kultury staną się pretekstem do organizacji debaty na temat wolności, solidarności oraz poszanowania godności i praw jednostki. Tak postawiony cel daje Polsce możliwość zabrania głosu w dyskusji na temat wyzwań współczesności. Polska będzie prezentowana jako kraj o ukształtowanej tożsamości, a przy tym otwarty, kreatywny, innowacyjny i świadomy swojej roli w regionie.

    Nadzór nad realizacją programu „Niepodległa” będzie sprawował pełnomocnik rządu do spraw Stulecia Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, minister Jarosław Sellin, sekretarz stanu w MKiDN. Wsparciem pełnomocnika oraz bieżącą koordynacją obchodów i nadzorem nad programami dotacyjnymi (włączającymi Polaków w świętowanie) – zajmie się biuro programu „Niepodległa”.

  • włączenie obywateli we współtworzenie obchodów.
  • Przeczytaj, jak dzięki programowi NIEPODLEGŁA obywatele mogą się włączyć w obchody

    Przewidziano realizację projektów w społecznościach lokalnych, na poziomie gmin, powiatów oraz województw, w tym dwóch dużych programów dotacyjnych:

    1) program „Koalicje dla Niepodległej” wspierający organizację oddolnych obchodów stulecia odzyskania niepodległości przez inicjatywy obywatelskie,

    2) program „Niepodległa” skierowany do samorządowych instytucji kultury i organizacji pozarządowych, wspierający działania o charakterze kulturalnym, artystycznym i edukacyjnym, przygotowujące do godnego celebrowania setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, ze szczególnym uwzględnieniem pamięci i tradycji rodzinnej, lokalnej i regionalnej.

Ciekawy jest zwłaszcza ten ostatni punkt – ambicja przeniesienia obchodów na poziom „gmin, powiatów oraz województw”, włączenia w obchody osób w całej Polsce. Tylko że jednocześnie on właśnie stwarza pole do nadużyć – dawania swoim.

Dziś właśnie tego punktu używa rząd do obrony przed zarzutami, że obchody nie będą wystarczająco huczne: 11 listopada w całym kraju odbędzie się ponad 3 tysiące wydarzeń – mówi wiceminister kultury Jarosław Sellin portalowi Gazeta.pl:

„Z badań wynikało, że ludzie chcą, żeby święta narodowe obchodzić u siebie, a nie tylko patrzeć w telewizor. Prawie w każdej gminie jest jakaś uroczystość, 6-7 wydarzeń w każdym powiecie, o to nam chodziło. Żeby z naszym wsparciem samorządy, instytucje kultury czy NGO-sy je organizowały”.

Interpelacja Nowoczesnej do Glińskiego – cała treść

Warszawa, 2 listopada 2018 roku

Jerzy Meysztowicz

Poseł na Sejm RP

Klub Poselski Nowoczesna

Szanowny Pan

Piotr Gliński

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

INTERPELACJA

ws. realizacji Programu Wieloletniego „Niepodległa”

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z powszechnie panującym przekonaniem o porażce obchodów 100-lecia niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej i kierowany troską o to, czy wynoszący ponad 200 mln złotych budżet Programu Wieloletniego „Niepodległa” jest wydawany w sposób gospodarny i przynoszący zakładane rezultaty, zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:

1. Jaka część budżetu Programu Wieloletniego „Niepodległa” została już wydatkowana? Jak przedstawia się zestawienie wydatków na dzień 1 listopada 2018 roku, w szczególności z wyróżnieniem kosztów osobowych, takich jak wynagrodzenia osób odpowiedzialnych za realizację programu?

2. Czy wiadomo już, jakie jeszcze działania, wydarzenia lub uroczystości są zaplanowane w ramach realizacji Programu „Niepodległa” i/lub działalności Komitetu Narodowych Obchodów Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej do 2022 roku z wyszczególnieniem czasu, miejsca i zakładanej liczby ich odbiorców?

3. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponuje planem obchodów państwowych uroczystości związanych z odzyskaniem i utrwaleniem niepodległości na 2018 rok wymaganym w świetle ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o Narodowych Obchodach Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej? Jeśli odpowiedź jest twierdząca, proszę o jego udostępnienie.

4. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponuje założeniami lub projektem planu obchodów państwowych uroczystości związanych z odzyskaniem i utrwaleniem niepodległości na 2019 rok wymaganym w świetle ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o Narodowych Obchodach Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej? Jeśli odpowiedź jest twierdząca, proszę o jego udostępnienie.

5. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi wyliczenia dotyczące liczby odbiorców, zasięgów w mediach społecznościowych oraz tradycyjnych działań prowadzonych w ramach realizacji Programu Wieloletniego „Niepodległa”, a także posiada obliczenia dotyczące ekwiwalentu reklamowego osiągniętego przez te działania? Jeśli odpowiedź jest twierdząca, proszę o ich udostępnienie.

Z wyrazami szacunku,

_____________________

Jerzy Meysztowicz

Poseł na Sejm RP

OKO pilnuje,
żeby Polska nie wyszła z Europy.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna z mazowiecko-podlaskich korzeni. W OKO.press pisze o mediach, polityce polskiej i zagranicznej oraz prawach kobiet.


Masz cynk?