Zapowiada się wielkie wydarzenie. II Kongres Praw Obywatelskich (14-15 grudnia) zapyta, na ile uszkodzona została w Polsce praworządność i demokracja, jak z tym walczyć i jak z tego wyjść. W kontekście praw człowieka posłuchamy o smogu, #MeToo, wykluczeniu transportowym, edukacji seksualnej, bezdomności, prawach kobiet, LGBT, patriotyzmie, torturach ...

Zapowiada się wielkie wydarzenie i pasjonujące spotkanie. II Kongres Praw Obywatelskich (piątek-sobota, 14-15 grudnia 2018) krążyć będzie wokół stanu praworządności i praw człowieka w Polsce, diagnozując politykę władz i reakcje środowisk prawniczych, organizacji obywatelskich i społecznych, całego społeczeństwa obywatelskiego. W niezwykłym budynku Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w 43 (!) sesjach tematycznych i warsztatach wystąpi 200 panelistów, w tym wiele znakomitości.

Kongres będzie spotkaniem sędziów i adwokatów, teoretyków prawa, humanistów, naukowców, dziennikarzy, praktyków i aktywistów zaangażowanych w obronę dóbr publicznych i demokratycznych wartości.

Kongres wejdzie na wysokie piętra abstrakcji, gdy w piątkowej sesji Andrzej Leder, Andrzej Friszke i Małgorzata Molęda-Zdziech będą się zastanawiać, „co zrobiliśmy z nasza niepodległością”, ale sięgnie też po namacalne konkrety ucząc na warsztatach pisania skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, a nawet pism prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości UE (spokojnie – to zajęcia dla sędziów i adwokatów).

Fascynująco zapowiada się sześć debat w auli głównej. W inauguracyjnej wystąpią: Mirosław Wyrzykowski, Paulina Kieszkowska-Knapik, Paul d’Auchamp, a potem:

  • Nacjonalizm, patriotyzm, tożsamość konstytucyjna i prawa człowieka (Ziemowit Szczerek, Leszek Jażdżewski, Krzysztof Czyżewski);
  • Wymiar sprawiedliwości – najmniej zreformowana władza? Od diagnozy do prawdziwej reformy, czyli prawnicy szukają odpowiedzi na pytanie, co dalej, kiedy dzisiejsze kłopoty przeminą.  Moderuje Adam Bodnar; W przyszłość popatrzy też panel o konsekwencjach obecnego kryzysu konstytucyjnego dla demokratycznego państwa prawnego (z udziałem prof. Ewy Łętowskiej);
  • Tortury w Polsce. Tak, są, śmierć Igora Stachowiaka tylko potwierdza regułę  (m.in. adwokat Mikołaj Pietrzak);
  • Kurcząca się przestrzeń dla społeczeństwa obywatelskiego i dyskursu publicznego. Raport Agencji Praw Podstawowych UE o zagrożeniach organizacji pozarządowych w Europie komentują: Ewa Kulik-Bielińska, Draginja Nadażdin, Paweł Kasprzak, Katarzyna Kądziela;
  • Wzmocnienie pozycji kobiet we współczesnej Polsce – 100 lat po wywalczeniu praw wyborczych kobiet. Prawa reprodukcyjne, polityczne, społeczne. Raporty, problemy, strategie. Moderuje Sylwia Spurek.

Praworządność i demokracja AD 2018

Wiele uwagi Kongres poświęci obecnej sytuacji sądów i w ogóle praworządności w czasach rządów PiS. Tylko kilka tematów:

  • Nowe zasady wyboru sędziów i ich wpływ na niezależność sądów (kluczowa kwestia!);
  • Prokurator jako gwarant interesu publicznego. Praktyka a rzeczywistość (prokurator Krzysztof Parchimowicz, adwokat Jacek Dubois)
  • Skuteczność procedury europejskiego nakazu aresztowania;
  • Wnioski z kryzysu wokół ustawy o IPN? (m.in. Aleksandra Gliszczyńska-Grabias);
  • Eksperci i ekspertki OBWE o odpowiedzialności policji w zakresie monitorowania demonstracji (warto się dowiedzieć);
  • Carte blanche dla służb? Czy sądy sprawują jeszcze kontrolę nad służbami specjalnymi, czy też służby są już poza jakąkolwiek kontrolą? (Igor Tuleya, Piotr Niemczyk);
  • Współczesne metody zapewnienia bezpieczeństwa dziennikarzom?;
  •  Międzynarodowe standardy monitorowania wyborów (panel ostrzegawczy!).

Prawa człowieka – co je ogranicza

Tu będzie wiele debat, paneli i warsztatów o kwestiach, które bezpośrednio dotyczą praw obywatelskich, w tym różnych grup mniejszościowych. Masa ciekawych tematów:

  • Prawo do edukacji seksualnej. Czy niedostatki instytucjonalne mogą być skorygowane przez działalność pozarządową? Czy będzie to działanie wystarczające oraz powszechnie akceptowane? (m.in. Alicja Długołęcka);
  • Bezdomność jako wyzwanie dla samorządów lokalnych (m.in. Beata Siemieniako);
  • Mniejszości narodowe i etniczne – pilnie potrzebna zmiana polityki;
  • Wykluczenie transportowe, czyli  rzadko omawiany wymiar dyskryminacji mieszkańców wsi i miasteczek;
  • Czy w Polsce ruch #MeToo miał takie samo znaczenie jak w innych państwach demokratycznych? (Elżbieta Korolczuk, Sylwia Spurek);
  • Jak ochrona środowiska wiąże się z prawami człowieka? Moderuje Adam Wajrak;
  • Jak połączyć nauczanie historii z nauczaniem o prawach człowieka? Czy to może być ciekawe i zrozumiałe dla młodzieży?
  • Metody przeciwdziałania bezdomności – z perspektywy dużego, średniego i małego miasta (Beata Siemieniako i Paweł Rabiej);
  • Prawa osób LGBT, i co ważne – dyskusja nad strategią ruchu LGBT;
  • Przestępstwa z nienawiści;
  • Jaką rolę pełnią symbole w pokojowym manifestowaniu swoich przekonań? (m.in. Marta Lempart)
  • Czy prawa osób z niepełnosprawnościami są respektowane w sądach i prokuraturze?

Na Kongres warto się zarejestrować, ale

można też przyjść bez rejestracji i zapisać się na miejscu. Trzeba się jednak liczyć z tym, że na niektóre panele może nie być miejsc.

Kongres współorganizuje Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE. Organizatorzy piszą, że zaprosili przedstawicieli władz, wszystkich urzędów konstytucyjnych oraz korpusu dyplomatycznego. Zobaczymy, czy przyjdą.

Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi.
Razem tworzymy OKO.press!

Naczelny OKO.press. Redaktor podziemnego „Tygodnika Mazowsze” (1982–1989), przy Okrągłym Stole sekretarz Bronisława Geremka. Współzakładał „Wyborczą”, jej wicenaczelny (1995–2010). Współtworzył akcje: „Rodzić po ludzku”, „Szkoła z klasą”, „Polska biega”. Autor książek "Psychologiczna analiza rewolucji społecznej", "Zakazane miłości. Seksualność i inne tabu" (z Martą Konarzewską); "Pociąg osobowy".


Masz cynk?