„Ewentualne wejście w życie tej ustawy jest nie do pogodzenia z dalszym uczestnictwem Polski w europejskiej przestrzeni prawnej” – piszą w liście otwartym pracownicy naukowi najważniejszych uniwersytetów i ośrodków naukowych w Polsce, a także uniwersytetów zagranicznych m.in. we Florencji, Belfaście, Sydney

„W państwie prawa należącym do Unii Europejskiej żaden sędzia polski, będący funkcjonalnie także sędzią europejskim, nie może podlegać jakiejkolwiek odpowiedzialności za wystąpienie z wnioskiem o interpretację prawa unijnego do Trybunału Sprawiedliwości i zastosowanie się do tej interpretacji.

Podważanie tej zasady, a przede wszystkim likwidacja niezawisłości sędziowskiej, jakiej dokonuje projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (z dnia 20 grudnia 2019 r.) są rażąco sprzeczne z zasadami porządku prawnego Unii Europejskiej, a także z Konstytucją RP.

Ewentualne wejście w życie tej ustawy jest nie do pogodzenia z dalszym uczestnictwem Polski w europejskiej przestrzeni prawnej”.

Kilkudziesięciu* profesorów prawa, doktorów habilitowanych i doktorów nauk prawnych najważniejszych uniwersytetów i ośrodków naukowych w całej Polsce podpisało list otwarty, w którym przestrzegają polskie władze przed nieuchronną konsekwencją wejścia w życie tak zwanej ustawy „dyscyplinującej” czy „kagańcowej” przyjętej przez Sejm 20 grudnia 2019 roku.

Wśród sygnatariuszy są pracownicy naukowi uniwersytetów Warszawskiego, Jagiellońskiego, Śląskiego, Łódzkiego, Wrocławskiego, Gdańskiego, Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polskiej Akademii Nauk, Szkoły Głównej Handlowej, Akademia Leona Koźmińskiego, a także uniwersytetów zagranicznych m.in. we Florencji, Belfaście, Sydney.

*Artykuł został zaktualizowany 15 stycznia 2019 roku. Pod apelem podpisało się 149 osób.


W sobotę 11 stycznia o godz. 15:00 spod Sądu Najwyższego w Warszawie przez Krakowskie Przedmieście pod Pałacem Prezydenckim aż do Sejmu i Senatu przejdzie Marsz Tysiąca Tóg pod hasłem „Prawo do niezawisłości, prawo do Europy”. Będziemy w milczeniu protestować przeciwko ustawie „dyscyplinującej”, represjom wobec sędziów i prokuratorów oraz naruszaniu zasady państwa prawa i trójpodziału władz w Polsce oraz wyprowadzaniu Polski z europejskiej przestrzeni prawnej. Dołącz! OKO.press też tam będzie.


List otwarty prawników w sprawie naruszania podstawowych zasad prawa europejskiego przez władze polskie w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 19 listopada 2019 r. dotyczącego niezawisłości polskich sądów

Warszawa, 6 stycznia 2020

Jako środowisko zajmujące się prawem Unii Europejskiej, jak również innymi dziedzinami prawa, wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec ignorowania i lekceważenia podstawowych zasad prawa w reakcjach politycznych i legislacyjnych władz polskich na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 19.11.2019 r. w sprawie niezawisłości polskich sądów (połączone sprawy C-585/18, C-624/18, C-625/18).

Wyrok ten wprost wskazuje, że spory dotyczące prawa unijnego muszą być rozstrzygane przez niezawisłe sądy.

Wymóg niezawisłości sędziowskiej stanowi integralny element sądzenia i podlega szczegółowym gwarancjom, które są wspólne dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej tworzących razem wspólnotę prawa.

Trybunał Sprawiedliwości potwierdził obowiązek każdego sądu odstąpienia od stosowania przepisów prawa polskiego sprzecznych z prawem unijnym, który to obowiązek może być zrealizowany tylko przez weryfikację niezależności sądów rozpatrujących sprawy unijne według kryteriów uściślonych w tym wyroku.

Trybunał Sprawiedliwości nakazał ocenę wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych, które mogą wzbudzić w społeczeństwie uzasadnione obawy co do niedopuszczalnego wpływu władz politycznych na sądy, a także co do braku neutralności sądów wobec ścierających się przed nimi interesów. Takie okoliczności mogą dotyczyć m.in. sposobu powoływania sędziów lub możliwości ich ścigania przez zależne od polityków organy dyscyplinarne w związku z treścią wydawanych orzeczeń.

Podkreślamy, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości wiąże każdy sąd krajowy, a nie tylko ten, który wystąpił z pytaniem prejudycjalnym. Każdy polski sąd jest związany interpretacją prawa unijnego dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości i jest zobowiązany do stosowania jej w swoim orzecznictwie.

Brak zastosowania tej interpretacji i wykonania wyroku Trybunału Sprawiedliwości przez sądy i inne organy krajowe – w tym ustawodawcze – jest naruszeniem prawa i może skutkować postępowaniem przeciwko państwu o naruszenie zobowiązań traktatowych, a w konsekwencji dotkliwymi karami pieniężnymi.

W państwie prawa należącym do Unii Europejskiej żaden sędzia polski, będący funkcjonalnie także sędzią europejskim, nie może podlegać jakiejkolwiek odpowiedzialności za wystąpienie z wnioskiem o interpretację prawa unijnego do Trybunału Sprawiedliwości i zastosowanie się do tej interpretacji.

Podważanie tej zasady, a przede wszystkim likwidacja niezawisłości sędziowskiej, jakiej dokonuje projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (z dnia 20 grudnia 2019 r.) są rażąco sprzeczne z zasadami porządku prawnego Unii Europejskiej, a także z Konstytucją RP. Ewentualne wejście w życie tej ustawy jest nie do pogodzenia z dalszym uczestnictwem Polski w europejskiej przestrzeni prawnej.

Podpisani *:

  1. Robert Grzeszczak, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski
  2. Jacek Barcik, dr hab., prof. UŚ, adw., Uniwersytet Śląski
  3. Stanisław Biernat, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński
  4. Dagmara Kornobis-Romanowska, prof. dr hab., Uniwersytet Wrocławski
  5. Aleksander Cieśliński, dr hab., Uniwersytet Wrocławski
  6. Michał Krajewski, LLM, Europejski Instytut Uniwersytecki we Florencji
  7. Sylwia Majkowska-Szulc, dr hab. prof. UG, Uniwersytet Gdański
  8. Monika Adamczak-Retecka, dr hab., prof. UG, Uniwersytet Gdański
  9. Dariusz Adamski, prof. dr hab, Uniwersytet Wrocławski
  10. Ewa Bagińska, prof. dr hab., Uniwersytet Gdański
  11. Michał Balcerzak, dr hab., prof. UMK, Uniwersytet Mikołaja Kopernika
    w Toruniu
  12. Ryszard Balicki, dr hab., Uniwersytet Wrocławski
  13. Mariusz Baran, dr, Uniwersytet Jagielloński
  14. Jan Barcz, prof. dr hab., Akademia Leona Koźmińskiego
  15. Maria Boratyńska, dr hab., Uniwersytet Warszawski
  16. Michał Bożek, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  17. Błażej Bugajski, dr, r. pr., Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  18. Wojciech Burek, dr, Uniwersytet Jagielloński
  19. Ewelina Cała-Wacinkiewicz, dr hab. prof. US, Uniwersytet Szczeciński
  20. Janina Ciechanowicz-McLean, prof. dr hab., Uniwersytet Gdański
  21. Tatiana Marta Chauvin, dr hab., Uniwersytet Warszawski
  22. Anna Chorążewska, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  23. Rafał Cieślak, dr, r.pr., Uniwersytet Warszawski
  24. Anna Czaplińska, dr, Uniwersytet Łódzki
  25. Władysław Czapliński, prof. dr hab., INP Polska Akademia Nauk
  26. Katarzyna Czerwińska-Koral, dr, Uniwersytet Śląski
  27. Patrycja Dąbrowska-Kłosińska, dr, Queen’s University Belfast; Politechnika Warszawska
  28. Grzegorz Dobrowolski, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  29. Monika Domańska, dr, INP Polska Akademia Nauk
  30. Bogdan Dolnicki, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski
  31. Adam Doniec, dr, r.pr.
  32. Katarzyna Dudka, prof. dr hab., Uniwersytet Marii Curie–Skłodowskiej w Lublinie
  33. Sławomir Dudzik, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński
  34. Magdalena Fedorowicz, dr. hab., prof. UAM., Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
  35. Paweł Filipek, dr, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  36. Przemysław Florjanowicz-Błachut, mgr prawa
  37. Maria Frankowska, prof. dr hab. profesor emerita, SIU School of Law, USA
  38. Agnieszka Frąckowiak-Adamska, dr hab., Uniwersytet Wrocławski
  39. Mariusz Fras, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  40. Lech Garlicki, prof. dr hab., prof. emeryt. UW, sędzia TK w stanie spoczynku, były sędzia ETPCz
  41. Anastazja Gajda, dr hab., prof. UO, Uniwersytet Opolski
  42. Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, dr, INP Polska Akademia Nauk
  43. Marcin Górski, dr, r.pr., Uniwersytet Łódzki
  44. Bogusława Gnela, prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie
  45. Dawid Gregorczyk, dr, Uniwersytet Śląski
  46. Anna Gronkiewicz, dr, Uniwersytet Śląski
  47. Łukasz Gruszczyński, dr hab., prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego
    w Warszawie
  48. Ewa Gruza, dr hab., Uniwersytet Warszawski
  49. Tomasz Grzejszczak, adw.
  50. Agnieszka Grzelak, dr hab. prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego
    w Warszawie
  51. Teresa Grzeszak, doc. dr, Uniwersytet Warszawski
  52. Wojciech Hermeliński, sędzia TK w stanie spoczynku
  53. Monika Jagielska, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  54. Mariusz Jagielski,  dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  55. Joanna Jagoda, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  56. Jowanka Jakubek-Lalik, dr, Uniwersytet Warszawski
  57. Andrzej Jakubowski, dr, INP Polska Akademia Nauk
  58. Marcin Janik, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  59. Julia Kapelańska-Pręgowska, dr, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
  60. Aleksander Kappes, dr hab., prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki
  61. Agnieszka Kastelik-Smaza, dr, adwokat
  62. Zdzisław Kędzia, prof. dr hab., Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
  63. Katarzyna Klafkowska-Waśniowska, dr hab., prof. UAM, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
  64. Witold Klaus, dr hab., prof. PAN, INP Polska Akademia Nauk
  65. Piotr Kładoczny, dr, Uniwersytet Warszawski
  66. Paweł Kowalski, dr, SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny
  67. Agata Kozioł, dr, Uniwersytet Śląski
  68. Artur Kozłowski, dr hab., prof. UWr, Uniwersytet Wrocławski
  69. Barbara Kowalczyk, dr, Uniwersytet Wrocławski
  70. Atina Krajewska, dr, University of Birmingham
  71. Jerzy Kranz, dr hab., prof. ALK, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie
  72. Bartłomiej Krzan, dr hab., prof. UWr, Uniwersytet Wrocławski
  73. Andrzej Kubas, dr hab., emerytowany prof.UJ, adwokat
  74. Witold Kurowski, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  75. Brygida Kuźniak, dr hab., prof. UJ, Uniwersytet Jagielloński
  76. Justyna Łacny, dr hab., prof. PW, Politechnika Warszawska
  77. Maciej Łaszczuk, adwokat
  78. Adam Łazowski, dr, profesor prawa, Uniwersytet Westminster w Londynie
  79. Ewa Łętowska, prof. dr hab., członek rzeczywisty PAN, członek czynny PAU
  80. Piotr Machnikowski, prof. dr hab., Uniwersytet Wrocławski
  81. Marcin Matczak, dr hab. prof. UW, Uniwersytet Warszawski
  82. Andrzej Mączyński dr hab., em. prof. zw. Uniwersytetu Jagiellońskiego
  83. Jerzy Makarczyk, prof. dr hab., sędzia w stanie spoczynku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
  84. Eliza Maniewska, dr, Uniwersytet Warszawski
  85. Marek Martyniszyn, dr, Queen’s University Belfast
  86. Mirosław Nazar, prof. dr hab., Uniwersytet Marii Curie–Skłodowskiej w Lublinie
  87. Jerzy Menkes, prof. dr hab.
  88. Arwid Mednis, dr, radca prawny, Uniwersytet Warszawski
  89. Barbara Mikołajczyk, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski
  90. Małgorzata Modrzejewska, dr, Uniwersytet Warszawski
  91. Jerzy Mosek, Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku
  92. Monika Namysłowska, dr hab. prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki
  93. Artur Nowak-Far, Instytut Prawa, Skoła Główna Handlowa
  94. Joanna Nowakowska-Małusecka, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  95. Rudolf Ostrihansky, doc. dr, r.pr.
  96. Mateusz Pilich, dr hab., Uniwersytet Warszawski
  97. Jerzy Pisuliński, prof. dr hab. Uniwersytet Jagielloński
  98. Monika Płatek dr hab, prof. UW, Uniwersytet Warszawski
  99. Adam Ploszka, dr, Uniwersytet Warszawski
  100. Krzysztof Płeszka, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński
  101. Katarzyna Pokryszka, dr hab. prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  102. Piotr Pomianowski, dr hab., r.pr., Uniwersytet Warszawski
  103. Wojciech Popiołek, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski
  104. Czesław Porębski, prof. dr hab., prof. em. Uniwersytet Jagielloński
  105. Magdalena Półtorak, dr, Uniwersytet Śląski
  106. Anna Pudło-Jaremek, dr, Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie
  107. Krzysztof Radzikowski, dr, doradca podatkowy, Uniwersytet Warszawski
  108. Lidia Rodak, dr, Uniwersytet Śląski
  109. Przemysław Kamil Rosiak, LLM College of Europe Brugge
  110. Joanna Ryszka, dr hab., prof. UO, Uniwersytet Opolski
  111. Małgorzata Rzeszutko-Piotrowska, dr, Prywatna Wyższa Szkoła Nauk Społecznych, Komputerowych i Medycznych w Warszawie
  112. Wojciech Sadurski, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski, University of Sydney
  113. Andrzej Sakowicz, dr hab., prof. UwB, Uniwersytet w Białymstoku
  114. Katarzyna Sękowska-Kozłowska, dr, Polska Akademia Nauk
  115. Tadeusz Skoczny – prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski
  116. Izabela Skomerska-Muchowska, dr, adw. Uniwersytet Łódzki
  117. Krzysztof Skotnicki, prof. dr hab., Uniwersytet Łódzki
  118. Jacek Skrzydło, dr hab., prof. UŁ, Uniwersytet Łódzki
  119. Rafał Stankiewicz, dr hab. prof. UW, Uniwersytet Warszawski
  120. Hanna Suchocka, dr hab., prof. UAM, Uniwersytet Adama Mickiewicza
    w Poznaniu
  121. Katarzyna Sychta, dr, Uniwersytet Śląski
  122. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski
  123. Monika Szwarc, dr hab., prof. PAN, Polska Akademia Nauk
  124. Anna Śledzińska-Simon, dr, Uniwersytet Wrocławski
  125. Olga Śniadach, dr, Uniwersytet Gdański
  126. Jacek Trela, adwokat
  127. Piotr Tuleja dr hab. Uniwersytet Jagielloński
  128. Paulina Twardoch, dr, Uniwersytet Śląski
  129. Jakub Urbanik, dr hab., prof. UW, Uniwersytet Warszawski
  130. Stanisław Waltoś, prof. dr hab. Uniwersytet Jagielloński
  131. Roman Wieruszewski, prof. dr hab., Europejska Wyższa Szkoła Prawa
    i Administracji w Poznaniu
  132. Jacek Wiewiorowski, dr hab., prof. UG, Uniwersytet Gdański
  133. Aneta Wiewiórkowska-Domagalska, dr, European Legal Studies Institute, Universität Osnabrück
  134. Jan Widacki, prof. dr hab., Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego w Krakowie
  135. Marzena Wojtczak, dr, Uniwersytet Warszawski
  136. Anna Wyrozumska, prof. dr hab., Uniwersytet Łódzki
  137. Mirosław Wyrzykowski, dr hab, prof. UW, Uniwersytet Warszawski
  138. Mateusz Żaba, dr, Uniwersytet Śląski
  139. Maciej de Abgaro Zachariasiewicz, dr hab., prof. ALK, r.pr., Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie
  140. Jarosław Zagrodnik, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  141. Jerzy Zajadło, prof. dr hab., Uniwersytet Gdański
  142. Andrzej Zakrzewski, prof. dr hab., Uniwersytet Warszawski
  143. Anna Zalcewicz, dr hab., prof. PW, Politechnika Warszawska
  144. Kazimierz Zgryzek, prof. dr hab., Uniwersytet Śląski
  145. Dorota Zienkiewicz, dr hab., Uniwersytet Śląski
  146. Marek Zieliński, dr hab., prof. UŚ, Uniwersytet Śląski
  147. Mateusz Ziemblicki, doktorant, Uniwersytet Wrocławski
  148. Fryderyk Zoll, prof. dr hab., Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
  149. Marek Żylicz, dr hab.

*Lista zaktualizowana 15 stycznia 2019 roku. 

Najpierw sądy, potem media. Nie pozwólmy na to władzy.
OKO.press utrzymuje się dzięki Waszym wpłatom.

Komentarze

  1. Mikołaj Kuńczyk

    Nic dodać, nic ująć… Ale uzupełnić warto. O listę hańby, którą tworzą uniwersytety i ich wydziały prawa, nie reprezentowane w powyższym liście otwartym jurystów: UMK w Toruniu, UJK w Kielcach, UMCS w Lublinie, UKSW w Warszawie, KUL w Lublinie, Uniwersytet Rzeszowski, UWM w Olsztynie, Uniwersytet Białostocki…

Masz cynk?