Merytoryczna dyskusja to ostatnie czego można się było spodziewać na zwołanym na ostatnią chwilę posiedzeniu komisji zdrowia. A jednak. Po całym dniu pytań i ulepszeń ustawę o przeciwdziałaniu koronawirusowi Sejm przyjął niemal jednogłośnie. Poseł Latos (PiS): "To historyczne posiedzenie. Państwa propozycje przyjmowane są przez rząd!"

„Dziś w parlamencie było normalnie, pracowaliśmy wspólnie, pracy takiej jak dzisiaj życzę nam zawsze”, mówiła posłanka Marcelina Zawisza z klubu Lewicy. W poniedziałek, 2 marca 2020, ok. 23.20 Sejm przyjął ustawę o przeciwdziałaniu koronawirusowi: 400 posłów głosowało za, 11 przeciw, 7 wstrzymało się od głosu. Nad projektem cały dzień debatowała Komisja Zdrowia.

PiS przyjmuje poprawki

Rządowy projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, trafił do posłów przed północą 1 marca 2020. SMS o posiedzeniu Komisji przyszedł o 22:09, ten informujący o dostępie do projektu ustawy o 23:24.

Tryb wyjątkowy, informacja na ostatnią chwilę – tylko czekać na zwyczajny w takich wypadkach sposób procedowania: zagłuszanie opozycji i pośpieszne przegłosowywanie nowych przepisów.

Merytoryczna dyskusja zaskoczyła chyba wszystkich. I opozycję, i rząd. Nie obyło się bez drobnych uszczypliwości i biadolenia („znowu musi pani pytania zadawać?”), ale opozycja miała okazję zwrócić uwagę na niedociągnięcia i dopytać o szczegóły, strona rządowa odpowiadała merytorycznie i wprowadzała autopoprawki.

Sporne punkty zostawiono na później i omówiono podczas przerwy. Opozycja przyznawała czasem rację PiS, PiS przyjmował poprawki opozycji. Jedną z poprawek nazwano wspólną, bo zgłosiły ją trzy partie naraz. Głosowano w miarę zgodnie.

„To jest historyczne posiedzenie” – emocjonował się przewodniczący komisji Tomasz Latos z PiS. „Państwa propozycje przyjmowane są przez rząd!” – zwracał się do opozycji, żeby upewnić się, czy posłowie mają świadomość tego, co się dzieje. Ustawę przegłosowano: 22 osoby były za, 1 przeciw, 2 wstrzymały się od głosu. Opozycja zgodnie wycofała swoje projekty nowelizacji ustaw, uznając, że już nie są potrzebne.

Koronawirus dokonał niemożliwego. Streszczamy przebieg posiedzenia komisji i wprowadzone przez ustawę zmiany.

Tryb koronawirus

„To nie tornado czy tsunami, o koronawirusie wiemy od miesięcy, co robiliście do tej pory?” – oburzała się opozycja. Zwracano też uwagę, że zmiany przewidywane przez ustawę ingerują w tak wiele ustaw i dają władzy tak szerokie uprawnienia, że przegłosowywanie ich na Komisji Zdrowia i w trybie przyśpieszonym jest niedopuszczalne.

Największe wątpliwości budziły zapisy o:

  • przyznaniu wojewodom i rządowi nadzwyczajnych kompetencji i możliwości wydawania poleceń, także ustnych, m.in. wszystkim jednostkom administracyjnym, samorządom i osobom prawnym oraz przedsiębiorcom, a jednocześnie zwalniać państwo od wszelkiej odpowiedzialności za ewentualne straty i szkody;
  • pomijaniu prawa budowlanego przy zarządzeniach dotyczących budowy, przebudowy, remontu i rozbiórki budynków, żeby zabezpieczyć możliwość udzielania świadczeń zdrowotnych ( i braku odszkodowania czy odpowiedzialności państwa);
  • przyznaniu operatorom telekomunikacyjnym prawa do przetwarzania danych użytkowników na potrzeby zarządzania kryzysem
  • odebranie funduszy przeznaczonych na ochotniczą straż pożarną.

„Ustawa niby ma uspokajać społeczeństwo, a praktycznie wprowadza stan wojenny. Bezpośrednio dotyka praw człowieka”, mówiła Katarzyna Lubnauer z KO.

I tak by faktycznie było, gdyby nie współpraca, która w jakiś sposób się zawiązała. Opozycja sprawdzała, a artykuły wykreślano, poprawiano, zmieniano.

Po interwencji opozycji zapis o braku odpowiedzialności usunięto, pozostawiając możliwość dochodzenia odszkodowania. Pozostawiono także możliwość uchylenia obowiązku nałożonego przez wojewodę i odwołania się od niej do premiera.

Inny punkt zapalny, czyli przekazanie 40 mln środków na koronawirusa zamiast na zakup pojazdów ratowniczo-gaśniczych, który krytykowano podczas posiedzenia Sejmu, okazał się zaskakująco prosty do wyjaśnienia. Okazało się, że „ustawa budżetowa z przeznaczeniem na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w tym 40 mln zł na dofinansowanie zakupu pojazdów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek ochotniczych straży pożarnych” to… nazwa własna. Pełna nazwa musiała się znaleźć w ustawie, chociaż 40 mln dla OSP wcale tam już nie ma.

Niepokojący zapis o przetwarzaniu danych, który wyglądał, jak próba wprowadzenia bocznymi drzwiami dodatkowych uprawnień dla służb specjalnych do inwigilowania obywateli, po wyjaśnieniach strony rządowej i sprawdzeniu przez opozycję okazał się przepisem pozwalającym na wysyłanie SMS-ów informujących o zagrożeniu i postępowaniu w wypadku podejrzenia wirusa do obywateli przyjeżdżających do Polski.

„Nasze niespokojne oczy opozycji patrzącej na ręce władzy na moment się uspokoiły” – skomentował poseł Michał Szczerba. „Ale tylko na moment!”.

Ustawa

Praca nad ustawą trwała od 08:45 do 19:00 z przerwą na posiedzenie Sejmu. O 21.00 projekt trafił z powrotem na posiedzenie Sejmu i został przyjęty. Co jest w ustawie?

Praca

  • pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie pracy zdalnie;
  • w przypadku zamknięcia szkół, żłobków etc. ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności opieki nad dzieckiem przysługuje dodatkowy zasiłek opiekuńczy (zakres nie dłuższy niż 14 dni). Strona rządowa zapewniła, że wynagrodzenie dla nauczycieli będzie wypłacane.

Kompetencje

  • Prezes Rady Ministrów może nakładać samorządom obowiązek wykonania zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 (koronawirusowi);
  • Minister zdrowia takie obowiązki może nakładać na jednostki lecznicze (i zapewnić ich finansowanie oraz wynagradzać szkody), wydawać polecenia jednostkom administracji rządowej;
  • umożliwia się kontrole sanepidu w obiektach świadczących nieewidencjonowane usługi hotelarskie;
  • wojewoda może wydawać polecenia obowiązujące wszystkim organom samorządowym i administracyjnym;
  • premier może wydawać polecenia m.in. osobom prawnym i przedsiębiorcom (postulowane przez opozycję wykreślenie jednego z artykułów umożliwiło dochodzenie odszkodowania w przypadku, gdy decyzje spowodują szkody);
  • możliwość wprowadzenia obowiązkowej hospitalizacji dla osób chorych lub podejrzanych o bycie chorymi i obowiązkowej kwarantanny lub obserwacji dla osób, które miały kontakt z osobami chorymi.

Dostęp do leków, produktów leczniczych etc.

  • w ustawie o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców wprowadza się zapis dotyczący mobilizacji gospodarki w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia obywateli (także epidemicznego), nadaje się też status przedsiębiorcy o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym producentom i dystrybutorom środków leczniczych etc.;
  • zakłada możliwość wprowadzenia recepty na produkty, które dotychczas nie były nią objęte oraz ustalenie maksymalnych cen produktów leczniczych i innych kluczowych przy walce z wirusem,
  • na hurtownie, producentów i importerów minister zdrowia może nałożyć obowiązek kierowania wszystkich produktów wyłącznie do aptek pod groźbą rekordowej kary 5 milionów zł.

Finansowanie

  • świadczenia opieki zdrowotnej wykonywane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 będą finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia – strona rządowa zapewniała, że również w stosunku do osób nieobjętych ubezpieczeniem;
  • możliwość przeniesienia wydatków budżetowych.

Opozycja dopytywała skąd pieniądze. Minister Dworczyk wyjaśniał: 100 mln zostanie przeznaczone z rezerwy Prezesa Rady Ministrów (wynosi 257 mln zł), które zostały już przekierowane na bieżące potrzeby szpitali, które wnioskują o środki za pośrednictwem wójta. W krytycznej sytuacji uruchomiona zostanie rezerwa kryzysowa, w której jest ponad miliard zł.

Opozycja zaproponowała jednak, że przygotuje alternatywny sposób finansowania i zaproponuje go podczas drugiego czytania ustawy. Na koniec Koalicja Obywatelska i Lewica wycofały swoje projekty nowelizacji ustawy uznając, że projekt rządowy wyczerpał problem.

Zostań w domu. Myj ręce. Dbaj o innych.
OKO.press pilnuje zdrowia Polek i Polaków.

Absolwentka MISH na UAM, ukończyła latynoamerykanistykę w ramach programu Master Internacional en Estudios Latinoamericanos. 3 lata mieszkała w Ameryce Łacińskiej. Polka z urodzenia, Brazylijka z powołania. W OKO.press pisze o zdrowiu, migrantach i pograniczach więziennictwa (ośrodek w Gostyninie).


Komentarze

  1. Tom Paskuda

    Szok! PiS skumał, że może w pojedynkę wszystko przegrać, więc dobrał sobie współodpowiedzialnych. Nie dość, że koronawirus odsłoni nieudolności i zaniedbania rządu (zresztą wszystkich rządów), to jeszcze opozycja mogła by mieć ułatwione polowanie na PiS.
    Poczekajmy na realizację.

    • Jan Helak

      A ja się nie zgodzę. Tu chodzi o faktycznie podbramkową sytuację i dobro obywateli, i nie miejsce w tej sprawie na polowanie na PiS. A ja mam jeszcze prywatny motyw – tydzień temu zostałem dziadkiem 😀 i nie chciałbym mojej wnuczce czegoś zawlec na Jej starcie w życie. Gdyby więc opozycja torpedowała totalnie działania PiS w sprawie koronawirusa, to wzmocniłby się tylko przekaz władzy o "totalnej" opozycji, a słupki poparcia znów urosłyby po stronie Dudy. Teraz jednak opozycja ma argument – choćby i do kampanii – że w interesie społeczeństwa potrafi zawiesić spory na kołku, a frontalny atak na władzę przyniósłby więcej szkody niż pożytku. Pamiętajmy o tym, że gra toczy się o głosy wyborców niezdecydowanych i chwiejną część elektoratu PiS. No i o tym jeszcze, że polityka to nie walka bokserska albo MMA, którą oglądamy bezpiecznie z widowni albo przy piwie w pubie. W polityce każdy spór owocuje decyzjami, których skutki wszyscy odczujemy na własnej skórze.

  2. CIA FSB

    Nie cieszyl bym sie tak szybko . Ta malutka proba pokazuje poraz nastepny do czego PiS caly czas dazy. Sklocenie spoleczenstwa, zajecie wszystkich strategicznych stanowisk jak wojsko, policja, sondy, banki… moze miec tylko cel aby opanowac doszczetnie cala Polske ostatecznie przez stan wojenny. Kto jeszcze w wybory wiezy jes naiwny!

  3. Andrzej Maciejewicz

    Projekt ustawy, wysmażony przez PiS to kolejny dowód na to, że ta partia i jej rząd przy każdej okazji niszczą demokrację. Tym razem nie udało się. Opozycja zaczęła czytać podsuniete papierki i nawet analizować tekst. Ale pewnie już sie to nie powtórzy. Zbyt męczące.

    • Jacek Doliński

      Opozycja i przedtem czytała "podsunięte papierki" – tylko nic z tego nie wynikało. Posłowie opozycji miewali po 30 s na wypowiedź, a PiS i tak odrzucało wszystkie poprawki, nawet powtarzając głosowania jeżeli wynik był dla nich niekorzystny.

  4. Jerzy Michota

    To że PiS dopuścił opozycję do uchwalania ustawy, potwierdziło fakt wpadnięcia rządzących w panikę i totalny burdel w zarządzaniu służbą zdrowia. Kombinowanie przy okazji z wpisaniem spec uprawnień z pogranicza stanu wojennego, to tylko potwierdza…

  5. Jacek Doliński

    Cud mniemany, czyli PiSowiacy i KOale –
    wydarzył się w poniedziałek w Sejmie! PiS po raz pierwszy od objęcia rządów w Polsce, czyli od prawie 4,5 roku, dopuścił do głosu parlamentarną opozycję i nawet zgodził się z niektórymi jej poprawkami!
    Ale ja w cuda nie wierzę. Jeżeli nie cud, to co? Panika w obozie rządzącym spowodowana widmem przegranej Dudy? Kaczyński traci kontrolę nad swoimi automatami do głosowania?
    Moim zdaniem – czyste wyrachowanie. PiS chce jak najszybciej mieć obowiązującą ustawę, żeby móc po cichu wprowadzić w czasie kampanii prezydenckiej stan quasi-wyjątkowy, utrudniający działania konkurentów Dudy. Dopuścił więc opozycję do głosu w nadziei, że teraz Senat szybko zatwierdzi poprawiony tekst ustawy i za parę dni wejdzie ona w życie.
    Senatorowie, nie dajcie się nabrać!

Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!