„Nie dostaliśmy się do Sejmu, żeby z mównicy przegadać nasze wartości. Chcemy zmieniać Polskę, chcemy rządzić. Rządzić będziemy tylko wtedy, jeśli zaproponujemy inną wizję zmiany niż to, co leży na stole” - mówi Maciej Gdula. Partia Razem stworzy wspólny klub sejmowy z resztą Lewicy

„Czy my jesteśmy zadowoleni z tych 12 procent? Nie, bo to nam nie pozwoli zrealizować wizji Polski, na której nam zależy” – mówił Maciej Gdula, jeden z nowych posłów Lewicy podczas debaty „Krytyki Politycznej”. W warszawskim Barze Studio w Pałacu Kultury 4 listopada 2019 czworo nowych posłów i posłanek dyskutowało o tym, jak widzą przyszłość – Polski, lewicy i całej sceny politycznej.

Nad tym, jak być skutecznym będąc w opozycji, zastanawiali się: Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (niezależna), Anna Maria Żukowska (SLD), Maciej Gdula (Wiosna), Maciej Konieczny (Razem). Dyskusję prowadziła Agnieszka Wiśniewska.

„Lewica powinna wymyślić się na nowo”

W wyniku październikowych wyborów do Sejmu dostało się 49 lewicowych posłanek i posłów (SLD – 24, Wiosna – 19, a Razem – 6).

Lewicowa reprezentacja jest młodsza niż sejmowa średnia (51 lat). Przeciętny wiek parlamentarzystów SLD to 54 lata; Wiosny – 45; Razem – 36.

Budowę wspólnej partii zapowiada SLD i Wiosna. Partia Biedronia zabiega, by kierownictwo nowej formacji na każdym poziomie (krajowym i lokalnym) było dzielone po równo między Wiosnę i SLD. Razem nie deklaruje wstąpienia do tej partii, ale będzie w jednym klubie parlamentarnym z SLD i Wiosną.

W dyskusji zarysowało się kilka linii sporów. Zapewne wokół tych kwestii będzie się toczyć wewnętrzna debata na lewicy.

Wizja, partia, ruchy społeczne

„To, co Lewica musi wnieść do Sejmu, to wyobraźnia i odwaga. Musimy sobie wyobrazić, że jest taka Polska, w której Polki mają wszelkie prawa – reprodukcyjne i nie tylko, w której są tanie mieszkania i godne zarobki” – mówiła Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Podkreślała znaczenie współpracy z ruchami społecznymi, co jej zdaniem w kampanii wyborczej Lewica zaniedbała. „Ruchy społeczne, ruchy miejskie, ruchy kobiece – to jest realna siła lewicy” – mówiła.

Inny pogląd miał Maciej Konieczny – jego zdaniem podstawą jest zbudowanie sprawnej partii. Konieczny reprezentuje Razem, trudno powiedzieć, czy miał w tej chwili na myśli swoje ugrupowanie, czy szerszą formację budowaną wraz z Wiosną i SLD:

„Musimy urosnąć, żeby skutecznie powalczyć o władzę. To jest zadanie numer jeden. Urosnąć nie tylko w parlamencie, ale też poza nim. Poza posłami trzeba mieć realnie funkcjonujące struktury. Musimy zbudować partię, a nie ruch społeczny” – mówił.

Maciej Gdula przedstawił dylematy i wyzwania, przed którymi stoi Lewica:

  1. jak przebudować usługi publiczne (edukacja, ochrona zdrowia), żeby sprzyjały równości?
  2.  Jak budować współpracę z ruchami społecznymi i organizacjami obywatelskimi?
  3. Jak ma funkcjonować kapitalizm bezpieczny dla człowieka i środowiska?
  4. Gdzie jest miejsce Polski w Europie czy w relacjach z USA?
  5. Czy budować aparat propagandy, takiej jak ma PiS? czy dowartościować niezależną sferę publiczną?

Jak być skutecznym w opozycji?

„Nie zasłaniać się tym, że jestem polityczką opozycji i ustawa, którą zgłoszę, zostanie odrzucona” – ostrzegała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.

Zwróciła uwagę, że Lewica dostała do ręki różne poselskie narzędzia – nie chodzi tylko o zabieranie głosu z mównicy ani zgłaszanie projektów ustaw. Chodzi też o interpelacje poselskie czy zabieranie głosu lokalnie – na radach gminy czy miasta.

Na pytanie, jak dotrzeć do kolejnych wyborców, odpowiedziała: „Latami. Konsekwentnie. Być w pogotowiu, być w kontakcie, budować siebie, czyli swoją wiedzę, która przyda się za rok, za dwa, za trzy”.

To jest zadanie na 15 lat. Nikt nie mówił, że pójdzie szybko. Media są ważne, strajki są ważne, demonstracje są ważne. Nie trzeba być na wszystkich demonstracjach. Są inni posłowie i inne posłanki. Lewica to sport drużynowy”.

Pierwsze 100 dni Lewicy

„Nie oczekujcie, że 12 listopada złożymy 100 projektów, bo to nie ma sensu. To muszą być dobrze przygotowane projekty. Naszym celem jest zmienianie opinii publicznej, poglądów. Realnie patrząc, jesteśmy opozycją” – zadeklarowała Anna Maria Żukowska (SLD).

Mimo tego padło kilka deklaracji dotyczących konkretnych projektów, które Lewica szybko złoży:

  • ustawa liberalizująca prawo aborcyjne;
  • leki za 5 złotych;
  • przywracanie praworządności – ślubowanie przed Marszałkiem Sejmu sędziów TK prawidłowo wybranych;
  • ustawa reprywatyzacyjna;
  • 35-tygodniowy tydzień pracy;
  • bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Ten ostatni punkt Lewica już zaczęła realizować: we wtorek 5 listopada posłanki-elektki (Magdalena Biejat, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Anna Maria Żukowska) ogłosiły w Sejmie powołanie parlamentarnego zespołu ds. bezpieczeństwa na drogach.

Co zrobić z Konfederacją w Sejmie?

Media ulegają pokusie budowania symetrii między Lewicą a Konfederacją. Jak z tym walczyć? Zapytała o to Justyna Drath, nauczycielka i publicystka, której teksty publikujemy w OKO.press.

„Nie ma dobrej odpowiedzi” – mówił Maciej Konieczny. „»No platform« w sytuacji, gdy Konfederacja jest w Sejmie będzie bardzo trudne i niezrozumiałe”.

Strategia „no platform” polega na tym, by odmawiać dyskusji z tymi, którzy sytuują się poza spektrum demokratycznych standardów debaty. Chodzi zwłaszcza o polityków głoszących poglądy faszystowskie i rasistowskie.

I takiej właśnie strategii broniła Agnieszka Dziemianowicz-Bąk: „Stosuję »no platform« wobec Konfederacji” – zadeklarowała. Jej zdaniem odnosi to pozytywny skutek. Kiedy media zapraszają ją i posła Konfederacji z jej okręgu (Wrocław), którego nazwiska nie chciała wymienić, odmawia. Wtedy jest zapraszana sama.

Zdaniem Dziemianowicz-Bąk Lewica może zawalczyć o przejęcie części elektoratu Konfederacji – jest to bowiem elektorat antyestabliszmentowy. To nie tak, że wszyscy tam są neonazistami” – mówiła.

Sceptyczny był Maciej Gdula: „Nie wierzę, że możemy przejąć elektorat Konfederacji. Boję się, że będziemy traktowani jak dwie skrajności”. Jego zdaniem Konfederacja znalazła się w Sejmie, bo Platforma Obywatelska porzuciła postulaty związane z wolnym rynkiem i przedsiębiorczością.

Lewicowy spór o 500 plus

Jednym z gorętszych momentów dyskusji był ten, gdy przedstawiciele różnych lewicowych partii określali się wobec sztandarowego programu PiS.

„500 plus to był realny gamechanger, zmienił życie ludzi. To jest i wolność, i równość, której nie zaoferowały poprzednie rządy” – odpowiedział Maciej Konieczny (Razem) na słowa Macieja Gduli (Wiosna), że PiS prowadzi politykę rozbuchanych bezpośrednich transferów socjalnych.

„500 plus jest programem klasycznie kapitalistycznym i klasycznie neoliberalnym, pozwala kupić usługi na wolnym rynku” – stwierdziła Anna Maria Żukowska.

Wszyscy zgodzili się co do zwiększenia progresji podatkowej. Gdula zaznaczył jednak, że Polki i Polacy muszą wiedzieć, na co te podatki pójdą.

Edukacja: „Nie panikujcie, organizujcie się”

„Moja córka jest rocznikiem, który państwo poświęciło na ołtarzu reformy. Ten rocznik będzie miał prawa wyborcze w przyszłych wyborach” – mówiła Anna Maria Żukowska w części debaty poświęconej edukacji. „Powinien zostać powołany sztab kryzysowy dotyczący edukacji” – stwierdziła.

„To jest ten moment, kiedy warto się zapisać do związku zawodowego. Don’t panic, organize [nie panikujcie, organizujcie się]” – apelowała do nauczycielek Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Wystosowała też drugi apel: do Kościoła:

„Dzieciaki się uczą w schowkach na szczotki, macie salki katechetyczne, weźcie religię do tych salek, to będzie można uczyć biologii”.

Na to, że konieczna jest zmiana modelu edukacji, zwrócił uwagę Maciej Gdula: „To nie może być tak hierarchiczne. Są świetni nauczyciele, ale system ciągnie w stronę hierarchii” – mówił.

Czy Lewica zastąpi Platformę?

„Dobra chadecka, liberalna partia jest potrzebna” – odpowiedziała Anna Maria Żukowska na pytanie Michała Kolanki z „Rzeczpospolitej” o relację Lewicy i PO. Jednak pytanie o stosunek tych dwóch formacji przewijał się przez całą debatę.

„Mam nadzieję, że PO wróci do korzeni, staną się partią liberalną, znajdą uznanie mocnych 10, 15 proc. Takiej partii brakuje” – mówił Maciej Gdula. Jego zdaniem w tej chwili nie wiadomo, w którą stronę zmierza PO: „czasami jest partią konserwatywną, czasami jest za ruchami miejskimi, czasami wręcz przeciwnie. Jest w stanie rozchwiania. Niedługo zdecyduje się, w którym kierunku pójdzie”.

Kontrolujemy władzę. Prowokujemy opozycję.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna z mazowiecko-podlaskich korzeni. W OKO.press pisze o mediach, polityce polskiej i zagranicznej oraz prawach kobiet.


Komentarze

    • Mateusz Głazowski

      Dzięki SLD mamy, m.in. zapaść służby zdrowia bo to oni, w obawie przed utratą wpływów na dysponowanie środkami wpłacanymi na ochronę zdrowia, powołali NFZ. Sama chęć rządzenia jest niczym nowym, oczekujemy na przedstawienie drogi i kalkulacji realizacji zamierzeń.

    • Ryszard Andrzejak

      Jakoś tak się dzieje, że zbyt długie bycie aktywnym politykiem dewaluuje. Następuje zmiana generacyjna i młodzi głodni władzy, pełni pomysłów, nawet często ,sorry, głupich, ryzykanckich, stają się atrakcyjni BO INNI.
      Okazuje się, że gdyby nie zmiany pokoleń to świat by się nie zmieniał, ale popatrzmy historycznie do kąt te pokolenia (bywały mode) nas doprowadziły – jakie jest saldo choćby w sferze klimatu. Ono mnie także BRZYDZI.

  1. Adam Potoczek

    . Jeżeli Lewica nie skupi się na najważniejszych problemach dręczących najliczniejsze warstwy społeczne, to nie ma szans na zdobycie większego poparcia społecznego ani wywierania wpływu na rządzenie. Tematy aborcyjne, reprywatyzacyjne, ruch drogowy, kościół, nawet praworządność lub wydanie jakichś pieniędzy budżetowy na marginalne cele – to tylko działania o drugorzędnym znaczeniu. Nawet ich progresywny charakter nie zdoła wzbudzić zainteresowania ludzi żyjących na co dzień bardziej przyziemnymi sprawami.
    . A co boli najbardziej 50-60% społeczeństwa czyli klasę ludową? Na pewno BIEDA i NIEDOSTATEK wyrażający się życiem „od pierwszego do pierwszego”, na przymusowych kredytach i pożyczkach, bez oszczędności i bez nadziei na istotną poprawę swojego losu. Zwłaszcza na umowach śmieciowych. Związane z tym NIERÓWNOŚCI dochodowe także bolą. Natomiast „lekarstwo” w postaci opodatkowania bogatych, aby pieniądze „rozdać” biednym albo przeznaczyć na „bezpłatne” usługi społeczne (służba zdrowia, edukacja), tylko utrwali antagonistyczną strukturę społeczną.
    . Bez naprawienia relacji społecznych już „na początku gospodarki” czyli sprawiedliwej wyceny pracy w momencie wytworzenia nowych produktów lub usług, ani Lewica ani inna frakcja polityczna nie zdoła uporać się z tysiącami problemów, które powstają w tak licznej i zróżnicowanej społeczności.
    . Nie ma tu miejsca na rozwinięcie odpowiednich argumentów, ale struktura społeczna oparta na przemocy i wyzysku (w białych rękawiczkach!) coraz wyraźniej chyli się ku upadkowi. Czysty kapitalizm nie sprawdził się. Nakładka demokratyczna na kapitalizm ciągle potyka się o własne nogi.
    . „Co gorsza” nawet najlepsze propozycje dla wyborców, trzeba umieć „sprzedać” czyli przekazać jasnym, prostym językiem.
    . Czy nasza Lewica dojrzeje do takich wyzwań? To otwarte pytanie.
    .

    • Ryszard Andrzejak

      Egalitaryzm dominował w PRL, szarość, kiepskość panowały. Hasło " wy udajecie, że płacicie, my udajemy, że pracujemy", albo " czy się stoi, czy się leży dwa tysiące się należy" itd. Jesteśmy różni, mądrzy, głupi, ładni, brzydcy. W jednym się nie różnimy w "chciwości". chcielibyśmy MIEĆ już i teraz, nie parząc ile wysiłku , nie mięśni, włożyli Ci, którzy zgodnie z prawem włożyli by osiągnąć więcej niż przeciętni np. Holendrzy, Szwedzi itp. nacje.

  2. Andrzej Maciejewicz

    Początek dobry: 3t-godzinny tydz pracy. Proponuję dołożyć obniżenie wieku emerytalnego. wydłużenie urlopów i zwiększenie liczby dni wolnych od pracy. Podtrzymanie 4000 zł wynagrodzenia minimalnego.
    Za kilka lat takiego szczęścia zdyblujemy Grecję.

  3. Michał Kozłowski

    Czy lewica ma jakiś pomysł na naprawę systemu sądownictwa. Program na stronie jest tak ogólny, że w zasadzie mogłoby go nie być. W jaki sposób zapewnić niezależność sędziów i prokuratorów, a jednocześnie weryfikować ich działanie ?

Lubisz nas?

Dołącz do społeczności OKO.press