Ostatni dzień kampanii samorządowej

Europejska Rada Stosunków Zagranicznych (ECFR) opublikowała raport pod tytułem „Wojna i wybory. Jak europejscy liderzy mogą podtrzymać poparcie dla Ukrainy”. W raporcie znajdują się wyniki sondażu przeprowadzonego przez YouGov i Datapraxis w 12 krajach Unii Europejskiej.

Jego wyniki są dla Ukrainy mało optymistyczne.

Spójrzmy na uśrednione odpowiedzi dla wszystkich przebadanych krajów:

• Ukraina wygrywa wojnę – 10 proc.,
• Ukraina i Rosja dochodzą do kompromisu – 37 proc.,
• Nie interesuje mnie to – 3 proc.,
• Żadne z wymienionych – 12 proc.,
• Nie wiem – 19 proc.,
• Rosja wygra wojnę – 20 proc.

Dwa razy więcej przekonanych, że to Rosja wygra

Niepokoi, że dwa razy więcej osób wskazuje, że to Rosja wygra wojnę. Tylko w dwóch krajach z 12 więcej osób uważa, że wojnę wygra Ukraina: to Polska i Portugalia. Na Węgrzech i Grecji przekonanie, że wygra Rosja podziela około 30 proc., a przekonanie o zwycięstwie Ukrainy oscyluje w granicach błędu statystycznego.

W prawie każdym wypadku najczęściej wybieraną odpowiedzią jest kompromis. Wyjątkiem jest tutaj Polska, ale częściej wybieraną odpowiedzią jest „nie wiem”, a różnica jest w granicach błędu. W Grecji, Hiszpanii i Włoszech przekonanie o kompromisowym rozwiązaniu przekracza 40 proc.

Więcej chce porozumienia

Pamiętajmy jednak, że przewidywany wynik wojny jest czymś innym niż preferowany. Badacze zapytali również o to, a dwie skrajne odpowiedzi (poza „nie wiem”, „nie interesuje mnie to”, „żadne z wymienionych”) to:

• Europa powinna wspierać Ukrainę w odbiciu terytoriów okupowanych przez Rosję,
• Europa powinna wywierać presję na Ukrainę, by wynegocjowała porozumienie z Rosją.

Średnie wyniki w tym pytaniu również nie są dla Ukrainy optymistyczne. 31 proc. badanych wybiera pierwszą odpowiedź, 41 proc. – drugą. W pięciu krajach (Polska, Portugalia, Szwecja, Hiszpania i Francja) przewagę ma chęć wspierania Ukrainy w dalszej walce. W trzech krajach (Włochy, Grecja, Węgry) chęć wspierania Ukrainy jest niższa niż 20 proc. Z kolei w pięciu (Austria, Rumunia, Włochy, Grecja, Węgry) poparcie dla dążenia do porozumienia jest bliskie lub większe niż 50 proc.

Polacy widzą zagrożenie

W obu przypadkach Polska ma jedne z najbardziej proukraińskich wyników. Choć trzeba dodać, że 17 proc. przekonanych o zwycięstwie Ukrainy nie jest wysokim wynikiem. Niestety w kolejnym pytaniu: „Czy osoby z Ukrainy są raczej zagrożeniem czy szansą dla twojego kraju?” wyniki dla Polski nie są już tak optymistyczne.

Tutaj Polska ma najwyższe wyniki w odpowiedziach negatywnych – 40 proc. Dwa kolejne wyniki to inne kraje sąsiedzkie – Węgry i Rumunia. Zmiana w podejściu do uchodźców i Ukrainy odbija się w rolniczych, jawnie antyukraińskich protestach. Na razie jednak jawna antyukraińskość w polskiej polityce jest wciąż tematem tabu, zarezerwowanym dla skrajnych działaczy, takich jak Grzegorz Braun. Wyniki wskazują jednak, że politycy muszą obserwować poziom postaw antyukraińskich w społeczeństwie i uważać, żeby nie wymknęły się spod kontroli.

Redefinicja pokoju

W badaniu zapytano także o to, czy bez wsparcia USA Ukraina jest w stanie wygrać. Tutaj Europejczycy nie są optymistyczni. Gdyby USA przestało wspierać Ukrainę, aż 33 proc. badanych jest za tym, by również ograniczyć europejską pomoc. I to najczęściej wybierana odpowiedź.

W konkluzji do badania autorzy podkreślają, że kluczowe dla podtrzymania poparcia dla walczących Ukraińców jest zdefiniowanie, czym jest długotrwały pokój. „Zwycięstwo Rosji nie oznacza pokoju” – piszą. Ich zdaniem nie tylko to nie podlega dla Europejczyków negocjacjom, ale także proeuropejska i prodemokratyczna przyszłość Ukrainy. I wokół tej konkluzji należy budować dalszą narrację o Europie po wojnie.