Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

"Niektóre wydarzenia w historii rzucają cień, który rozciąga się na całe pokolenia. Ludobójstwo w Srebrenicy jest jednym z nich. To jeden z najczarniejszych rozdziałów w zbiorowej pamięci Europy.

Minęło trzydzieści lat od tych okrucieństw. Dziś chcę oddać hołd ponad 8300 bośniackim chłopcom i mężczyznom, którzy zostali zabici, oraz tym, którzy wciąż są zaginieni. Gdy niektóre z ostatnich ofiar Srebrenicy są grzebane z godnością, oddaję również cześć matkom, żonom i córkom, które nadal pogrążone są w żałobie, dźwigając ciężar straty przez trzy dekady" – napisała w oświadczeniu upamiętniającym 30. rocznicę ludobójstwa w bośniackiej miejscowości Srebrenica, dokonanej przez Siły Zbrojne Republiki Serbskiej przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.

Coroczne uroczystości rozpoczęły się 8 lipca marszem w stronę Srebrenicy, który swoją stukilometrową trasę zakończył wczoraj w miejscowości Potočari, gdzie znajduje się cmentarz, na którym od lat chowa się kolejne zidentyfikowane ofiary masakry. Dziś pochowano szczątki kolejnych siedmiu ofiar.

Tam też odbyły się dzisiejsze uroczystości z udziałem między innymi przewodniczącego Rady Europejskiej Antonio Costy. Costa mówił podczas uroczystości, że „nie ma w Europie — czy gdziekolwiek indziej — miejsca na zaprzeczanie ludobójstwu, rewizjonizm czy gloryfikację sprawców”.

Jaki jest kontekst

Wojna domowa w Bośni wybuchła w 1992 roku niedługo po ogłoszeniu niepodległości przez Bośni i Hercegowiny od Jugosławii. Bośniaccy Serbowie byli wspierani przez zdominowane przez Serbów siły jugosłowiańskie.

ONZ w 1993 roku ogłosiło miejscowość Srebrenica strefą bezpieczeństwa, razem z miejscowościami Tuzla, Žepa, Goražde, Bihać i Sarajewo. W szczytowym momencie w Srebrenicy mieszkało około 40 tys. Bośniaków — do miasta zjeżdżały osoby z innych części kraju, uciekając przed walkami. Miasto było chronione przez siły pokojowe ONZ.

Serbowie rozpoczęli ofensywę na Srebrenicę 6 lipca 1995 roku. Siły ONZ były spętane rozkazami ograniczającymi ewentualne użycie siły i właściwie nie stawiły oporu siłom kierowanym przez generała Ratko Mladicia. Siły ONZ nie potrafiły też zabezpieczyć losu uchodźców – Serbowie oddzielali mężczyzn i starszych chłopców od reszty. Przez kolejne dni zamordowali około 8,3 tys. osób. Około tysiąca ofiar wciąż nie zostało zidentyfikowanych.

W 2017 roku Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii w Hadze uznał Mladicia za winnego 10 zarzutów: w jednym wypadku ludobójstwa, w pięciu zbrodni wojennych i w czterech złamania praw i zwyczajów wojny. 83-letni Mladić odbywa dziś karę dożywocia w więzieniu w Hadze

Przeczytaj inne teksty w OKO.press na ten temat

Przeczytaj także: