Co się wydarzyło?

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego poinformowała we wtorek 10 listopada o zatrzymaniu dwóch obywateli Ukrainy podejrzanych o szpiegostwo i dywersję na zlecenie rosyjskich służb. Mężczyźni mieli rozpoznawać obiekty wojskowe i infrastrukturę krytyczną w całej Polsce, a także podpalać samochody.

„Według ustaleń śledztwa mężczyźni podpalali pojazdy, wcześniej zmieniając ich numery rejestracyjne na podobne do stosowanych w pojazdach należących do ukraińskiej armii. Zabieg ten mógł mieć na celu utrudnienie ustalenia rzeczywistego tła zdarzeń i skierowanie podejrzeń na stronę ukraińską” — czytamy w komunikacie ABW.

Za wykonanie zadań mężczyźni otrzymywali pieniądze, między innymi w kryptowalutach.

Obu podejrzanych zatrzymano 3 listopada w Mińsku Mazowieckim. Podczas przeszukań funkcjonariusze zabezpieczyli nośniki danych i środki odurzające.

Prokuratura postawiła mężczyznom zarzuty szpiegostwa oraz dywersji, za co grozi od 10 lat więzienia do dożywocia. Sąd aresztował obu podejrzanych na trzy miesiące.

Jaki jest kontekst?

Polska, przez którą przebiegają kluczowe szlaki dostaw pomocy wojskowej dla Ukrainy, jest jednym z głównych celów rosyjskiej wojny hybrydowej.

Zaledwie 5 listopada ABW ujawniła rozbicie grupy sześciu osób, pięciu Polaków i Rosjanki, podejrzanych o nielegalny wywóz do Rosji elementów amunicji. Czworo z nich usłyszało również zarzuty szpiegostwa. Wartość przemyconych komponentów prokuratura oszacowała na ponad 2 mln zł.

Pod koniec października w Świdnicy zatrzymano Rosjanina fotografującego obiekty kolejowe. Na jego urządzeniach znaleziono setki tysięcy plików, między innymi zdjęcia torów, dworców i lotnisk. Rosjanin usłyszał zarzut szpiegostwa.

W maju ABW zatrzymała trzech Polaków podejrzewanych o przekazywanie informacji rosyjskiemu wywiadowi i przygotowania do sabotażu, a w czerwcu Polaka i Białorusina podejrzanych o werbowanie wykonawców dywersji przez Telegram.

W 2026 roku doszło również do kilku ataków na infrastrukturę i obiekty przemysłowe. W sierpniu podpalono magazyny firmy zbrojeniowej WB Electronics w Skarżysku-Kamiennej; straty wyniosły co najmniej 15 mln zł. We wrześniu podpalono elementy stacji satelitarnej Starlink w Woli Krobowskiej na Mazowszu. W październiku na wniosek polskich służb niemiecka policja zatrzymała dwóch obywateli Turcji podejrzanych o ten atak. W obydwu sprawach śledczy podejrzewają rosyjskie zlecenie.

Rosyjskie służby często werbują obywateli Ukrainy, by jednocześnie uderzyć w Polskę i obarczyć Ukraińców odpowiedzialnością. Chodzi o to, „żeby upiec dwie pieczenie na jednym ogniu – dokonać dywersji, nastraszyć, ale też pokazać, że robią to Ukraińcy” – mówił 4 listopada koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak.

Według niego od początku 2024 roku blisko 100 osób otrzymało status podejrzanych w śledztwach ABW dotyczących szpiegostwa i dywersji.

Czytaj dalej:

Przeczytaj także: