Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
05:53 07-04-2026
Artemis II wraca zza ciemnej strony Księzyca
„To, co teraz widać gołym okiem z Księżyca, jest dla mnie oszałamiające. To po prostu niewiarygodne” – przekazał przez radio Jeremy Hansen. Wezwał „obecne i przyszłe pokolenie, by dopilnowały, żeby ten rekord nie przetrwał długo”.
Astronauci misji Artemis II – Amerykanie Christina Koch, Reid Wiseman, Victor Glover oraz Kanadyjczyk Jeremy Hansen – znaleźli się w największej w dziejach odległości od Ziemi i przekroczyli rekord Apollo 3 z 1970 roku. wynosił on 400 171 km. Docelowo Artemis II ma osiągnąć odległość 406 778 km – poinformowała NASA
Statek kosmiczny Orion przeleciał następnie za Księżycem, tymczasowo tracąc kontakt z NASA na Ziemi – planowa przerwa w łączności trwała 40 minut. Załoga obserwowała też znak Księżyca Ziemi zaćmienie Słońca.
„Zobaczyliśmy widoki, jakich nie widział żaden człowiek, nawet Apollo, i to było dla nas niesamowite” – powiedział dowódca misji Wiseman, kiedy z Artemis połączył się Donald Trump.
Podróż powrotna zajmie Artemis około czterech dni. Wodowanie w Oceanie Spokojnym u zachodnich wybrzeży USA ma nastąpi 10 kwietnia o godzinie 20:07 czasu wschodniego (11 kwietnia o godzinie 02:07 czasu polskiego).
Jaki jest kontekst?
Artemis jest następczynią programu Apollo z lat 1966–1972. Jej celem jest powrót USA na Księżyc do 2028 roku, zanim wylądują tam Chińczycy. Artemis ma prowadzić badania naukowe. ale też przygotować bazę księżycową. Ma ona służyć jako poligon doświadczalny dla przyszłych misji na Marsa.
Choć misja Artemis II została zaprojektowana jako załogowa próba generalna przed przyszłymi wyprawami księżycowymi, dostarczyła ona naukowcom mnóstwo nowego materiału do badań, w tym błyski uderzeń meteorów zarejestrowane podczas poniedziałkowego przelotu, przypominające iskry i smugi światła opisywane przez niektórych astronautów misji Apollo.
NASA przypomina, że załoga Artemis II ma ze sobą nagranie dowódcy Apollo 13, a także Apollo 8, Jima Lovella.
Lovell zmarł w zeszłym roku w wieku 97 lat. Nie doczekał powrotu ludzi na Księżyc. Z dwunastu astronautów, którzy chodzili po powierzchni Księżyca, żyją: Buzz Aldrin (Apollo 11), David Scott (Apollo 15), Charles Duke (Apollo 16) oraz Harrison Schmitt (Apollo 17).
Apollo 8 miał podobną misję jak obecnie Artemis II: obleciał Księżyc przed kolejnymi misjami, które kończyły się już lądowaniem. Załoga Apollo 8 jako pierwsza w dziejach ludzkości zobaczyła ciemną, niewidoczną z Ziemi stronę księżyca. Zrobiła też 24 grudnia 1968 słynne zdjęcie wschodu Ziemi na Księżycu.
Misja Apollo 13 została przerwana w drodze na Księżyc z powodu eksplozji zbiornika z tlenem. Załogę udało się ściągnąć na Ziemię dzięki wykorzystaniu grawitacji Księżyca: statek doleciał tam, a na Ziemię „skierował go Isaac Newton”. Astronauci oglądali wtedy ciemną stronę nie wiedząc, czy zdołają wrócić na Ziemię.
„Witajcie w mojej okolicy. To historyczny dzień i wiem, jak bardzo będziecie zajęci, ale nie zapomnijcie napawać się widokami. Powodzenia!” – mówił w swoim przesłaniu Lovell.