Co się wydarzyło?

Azerbejdżan odrzuca wersję Iranu, według której na lotnisku w Nachiczewaniu w Nachiczewańskiej Republice Autonomicznej stanowiącej eksklawę azerskiego terytorium miał eksplodować dron wysłany przez Izrael. Azerowie oskarżają Iran o intencjonalny atak i zapowiadają odwet. Wcześniej w Baku została zwołana azerska Rada Bezpieczeństwa. Następnie azerski MON ogłosił, że „te akty agresji nie pozostaną bez odpowiedzi” i że armia „przygotuje i wdroży ”niezbędne środki odwetowe". „Islamska Republika Iranu ponosi pełną odpowiedzialność za ten incydent” – podkreśliło w swym oświadczeniu ministerstwo obrony narodowej Azerbejdżanu.

Jaki jest kontekst?

W czwartek 5 marca 2 osoby cywilne zostały ranne w eksplozji drona lub dronów na położonym ok 6 km od granicy z Iranem lotnisku w Nachiczewaniu, stolicy . Inny dron eksplodował na terenie szkoły w odległej o ok. 30 km od Nachiczewania wsi Dżulfa.

Iran oskarżył o ten atak Izrael. „Islamska Republika Iranu zaprzecza, jakoby jej siły zbrojne wystrzeliły drona w kierunku Republiki Azerbejdżanu Tego typu działania reżimu syjonistycznego mające na celu zakłócenie stosunków między krajami muzułmańskimi za pomocą różnych środków są dobrze udokumentowane” – oświadczył sztab generalny irańskiej armii. Nie przekonało to jednak Azerów, którzy przyjęli wersję, według której miał to być intencjonalny atak Iranu na ich terytorium.

W tle pozostają azerskie roszczenia do tzw „korytarza Aras” formułowane głośno od zwycięstwa Azerbejdżanu w wojnie z Armenią w 2023 roku. „Korytarz Aras” miałby biec przez terytorium Iranu stanowiąc bezpośrednie połączenie azerskiej eksklawy, jaką jest Nagorny Karabach. Teheran konsekwentnie sprzeciwiał się temu pomysłowi.

Azerowie są najliczniejszą mniejszością narodową w Iranie – stanowią od 16 do 20 proc. całej populacji 91 milionowego państwa. Zamieszkują przede wszystkim północną część Iranu, graniczącą z Armenią, azerską Nachiczewańską Republiką Autonomiczną i właściwym terytorium Azerbejdżanu. W azerskiej polityce regularnie powraca hasło „Wielkiego Azerbejdżanu”, który miałby jednoczyć wszystkie ziemie zamieszkane przez Azerów.