Co się wydarzyło?

Komisja Europejska zapowiedziała, że może „szybko i zdecydowanie zareagować” na „nieuzasadnione środki” ze strony Waszyngtonu. Administracja prezydenta USA nałożyła we wtorek zakaz wydawania wiz dla pięciu obywateli Unii Europejskiej. Na liście jest były komisarz ds. rynku wewnętrznego UE, Francuz Thierry Breton. Waszyngton oskarża o cenzurowanie wolności słowa oraz niesprawiedliwe traktowanie amerykańskich firm IT poprzez nadmiernie regulacje unijnego rynku.

Komisja Europejska zdecydowanie potępia decyzję Stanów Zjednoczonych o nałożeniu ograniczeń w podróżowaniu na pięciu obywateli europejskich, w tym byłego komisarza europejskiego Thierry'ego Bretona.

Bruksela wydała oświadczenie w tej sprawie, pisząc, że „wolność wypowiedzi jest podstawowym prawem w Europie i wspólną podstawową wartością Stanów Zjednoczonych i całego demokratycznego świata.” Zdaniem przedstawicieli KE oskarżenia o godzenie w wolność słowa przez organy UE jest absurdem.

"UE jest otwartym, opartym na zasadach jednolitym rynkiem, posiadającym suwerenne prawo do regulowania działalności gospodarczej zgodnie z naszymi wartościami demokratycznymi i zobowiązaniami międzynarodowymi. Nasze przepisy dotyczące cyfryzacji zapewniają wszystkim przedsiębiorstwom bezpieczne, sprawiedliwe i równe warunki działania, stosowane w sposób sprawiedliwy i bez dyskryminacji.

Zwróciliśmy się do władz amerykańskich o wyjaśnienia i pozostajemy w kontakcie. W razie potrzeby zareagujemy szybko i zdecydowanie, aby bronić naszej autonomii regulacyjnej przed nieuzasadnionymi środkami" – czytamy w oświadczeniu Komisji.

„Francja potępia środki ograniczające wydawanie wiz, które Stany Zjednoczone zastosowały wobec Thierry'ego Bretona i czterech innych europejskich osobistości. Środki te stanowią zastraszanie i przymus mające na celu osłabienie europejskiej suwerenności cyfrowej” – skomentował z kolei prezydent Francji Emmanuel Macron.

„Zasady, według których chcemy funkcjonować w przestrzeni cyfrowej w Niemczech i w Europie, nie są ustalane w Waszyngtonie” – zareagowało niemieckie ministerstwo sprawiedliwości.

Jaki jest kontekst?

Departament Stanu USA poinformował, że odmówi wydania wiz pięciu osobom. Ma być to forma sankcji za próby „zmuszenia” amerykańskich platform mediów społecznościowych do tłumienia poglądów, którym się sprzeciwiają. „Nasz przekaz jest jasny: jeśli zajmujesz się nakładaniem cenzury na amerykańską wolność słowa, nie jesteś mile widziany na amerykańskiej ziemi” – napisała podsekretarz stanu Sarah B. Rogers. Na liście znaleźli się:

• Thierry Breton, (na zdjęciu) były Europejski Komisarz ds. przemysłu, małych i średnich przedsiębiorstw oraz jednolitego rynku (w latach 2019-2024), pomysłodawca Aktu o Usługach Cyfrowych (DSA). „W sierpniu 2024 r. (...) opublikował list, w którym wykorzystał ustawę DSA, aby zagrozić Elonowi Muskowi przed jego wywiadem na żywo z prezydentem Trumpem” – wyjaśnia Rogers. „Przed wywiadem Breton złowrogo przypomniał Muskowi o obowiązkach prawnych serwisu X i toczącym się »formalnym postępowaniu« w sprawie domniemanego nieprzestrzegania wymogów dotyczących »nielegalnych treści« i »dezinformacji« zgodnie z DSA” – pisze podsekretarz stanu.
• Imran Ahmed, współpracownik administracji Joe Bidena. Jak pisze Sarah B. Rogers: „Grupa Ahmeda, Center for Countering Digital Hate (CCDH), stworzyła niesławny raport »Disinformation dozen«, w którym wezwano platformy do usunięcia dwunastu amerykańskich »antyszczepionkowców«”. Jednym z nich był obecny sekretarz zdrowia i opieki społecznej Roger F. Kennedy Jr.
• Clare Melford, która kieruje Global Disinformation Index (GDI), brytyjską organizacją monitorującą strony internetowe pod kątem mowy nienawiści i dezinformacji. Administracji Trumpa oskarża GDI o wykorzystywanie pieniędzy amerykańskich podatników „do nawoływania do cenzury i umieszczania amerykańskiej wypowiedzi i prasy na czarnej liście".
• Anna-Lena von Hodenberg i Josephine Ballon, liderki HateAid, niemieckiej organizacji, która jest – według administracji Trumpa – „cenzorem w ramach unijnej ustawy DSA".

„Administracja Trumpa nie będzie dłużej tolerować tych rażących aktów cenzury eksterytorialnej” – napisał na X sekretarz stanu Marco Rubio. „Jesteśmy gotowi i chętni do rozszerzenia tej listy, jeśli inni nie zmienią zdania” – dodał.