Co się wydarzyło?

Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości doprowadziło do zatrzymania 21 osób zaangażowanych w rozpowszechnianie skryptu, który umożliwiał generowanie wirtualnych dokumentów tożsamości z nieprawdziwymi danymi. Aplikacja działała na wzór mObywatela.

Jak poinformowano w oficjalnym komunikacie, w sprawę zaangażowanych było 12 Zarządów terenowych CBZC. Policjanci przeprowadzili łącznie 27 przeszukań. Zabezpieczyli ponad 30 urządzeń – między innymi laptopy i telefony. Potwierdzili także historię związanych z działalnością przestępczą przelewów oraz korespondencję.

13 z zatrzymanych osób to nieletni. Potwierdzili oni zakup fałszywego oprogramowania. Nastolatkowie administrowali witryną i reklamowali aplikację w internecie. Zajmowali się również rozprowadzaniem skryptu wśród znajomych. Gdy policjanci zakończyli wykonywanie wobec nich czynności, informacje o zdarzeniu zostały przekazane odpowiednim dla miejsc zamieszkania młodych sprawców sądom rodzinnym.

Dorośli cyberprzestępcy trafili w ręce prokuratury. Usłyszeli zarzuty związane z bezprawnym wytwarzaniem, pozyskiwaniem, zbywaniem lub udostępnianiem programów komputerowych, fałszowaniem dokumentów i udziałem w zorganizowanej grupie przestępczej. Zdecydowano o tymczasowym aresztowaniu 3 osób i zastosowaniu dozoru policyjnego wobec 2 kolejnych. Postępowania prowadzi Prokuratura Okręgowa w Gliwicach, Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia Stare Miasto i Prokuratura Rejonowa w Strzelcach Opolskich.

Minister spraw wewnętrznych i administracji, Marcin Kierwiński zapowiedział we wpisie na portalu X, że planowane są kolejne zatrzymania.

Jaki jest kontekst?

To nie pierwsza sytuacja, w której policja zatrzymuje osoby rozpowszechniające fałszywą wersję mObywatela. W lutym 2026 roku CBZC informowało o zatrzymaniu czterech sprzedających podrobioną aplikację osób. Według funkcjonariuszy proceder trwał co najmniej rok. Z fałszywego programu miały skorzystać ponad 3 tysiące osób. Zatrzymano wówczas 17-latka i trzech 18-latków.

Już w 2025 roku Ministerstwo Cyfryzacji alarmowało o podobnych działaniach. Resort przypominał wówczas, że korzystanie z podrobionych dokumentów i samo tworzenie fałszywych wersji dokumentacji jest przestępstwem podlegającym karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Problem jest poważny, ponieważ mDowód jest pełnoprawnym cyfrowym dokumentem tożsamości. Na jego podstawie można potwierdzać tożsamość i obywatelstwo polskie. Jednocześnie mObywatel jest jedynym oficjalnym źródłem dostępu do mDowodu.

Fałszywy mObywatel jest wykorzystywany w wielu schematach oszustw. Ministerstwo Cyfryzacji ostrzegało między innymi przed reklamami w mediach społecznościowych podszywającymi się pod aplikację. W jednym z modeli działań oszuści przekierowywali użytkowników na strony wyłudzające dane do bankowości elektronicznej. Resort tłumaczył: "Kliknięcie w reklamę prowadzi do strony internetowej, która przypomina oficjalną witrynę aplikacji. Tam użytkownik proszony jest o dokonanie rejestracji. Krok ten służy kradzieży danych osobowych.

W następnym etapie do użytkownika dzwoni oszust podający się za doradcę. Zachęca do przelania oszczędności na specjalne konto inwestycyjne. Jeśli osoba zdecyduje się na ten ruch, jej pieniądze trafią do złodzieja, a ich odzyskanie może okazać się niezmiernie trudne lub nawet niemożliwe".

Przeczytaj także: