Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

„Rosyjska gospodarka kurczy się od dwóch miesięcy, spadając o 1,8% w styczniu i lutym” – ogłosił Putin na spotkaniu z rządem 15 kwietnia. Dodał, że „spadł również wzrost w przemyśle wytwórczym i budowlanym”.

"Spodziewam się, że dziś usłyszę szczegółowe raporty na temat bieżącej sytuacji gospodarczej i tego, dlaczego trajektoria wskaźników makroekonomicznych jest obecnie poniżej oczekiwań. Nie tylko poniżej oczekiwań ekspertów i analityków, ale także prognoz rządu i banku centralnego” – powiedział na spotkaniu poświęconym kwestiom gospodarczym (w części transmitowanej w mediach). „Oczekuję na propozycje dodatkowych działań, których celem będzie przywrócenie wzrostu gospodarczego w kraju, wsparcie inicjatyw biznesowych i poprawa struktury zatrudnienia na korzyść branż, które zapewniają bardziej wydajne miejsca pracy generujące wysoką wartość dodaną”.

„Tak, eksperci wymieniają czynniki kalendarzowe, pogodowe i tzw. czynniki sezonowe jako jedne z przyczyn negatywnej dynamiki. Wspominałem o tym już na ostatnim spotkaniu – jesteśmy tego świadomi – że w styczniu tego roku było o dwa dni robocze mniej niż w roku ubiegłym, a w lutym o jeden dzień roboczy mniej. Są to oczywiście okoliczności obiektywne, ale oczywiste jest, że nie są to jedyne czynniki determinujące działalność gospodarczą i inwestycyjną w kraju” – mówil Putin.

Jaki jest kontekst?

Oczywiście taki, że Rosja piąty rok prowadzi wyniszczającą wojnę w Ukrainie. Publiczne pytanie do podwładnych o przyczyny kryzysu ma na celu zwyczajne znalezienie winnych. W taki sam sposób Putin szuka winnych tego, że na froncie w Ukrainie postępów brak:

Przeczytaj także:

Putin przez te lata zapewniał Rosjan, że nie staną przed wyborem „armaty zamiast masła”. Potem obiecywał, że państwo wypłaci wszystkie świadczenia i odbuduje „wszystko, co zostało zniszczone” na rosyjskim pograniczu.

Na początku gospodarka Rosji formalnie rosła, ale to dlatego, że do PKB liczył się przemysł militarny. Jednak jego wytwory niszczone były następnie w Ukrainie. Teraz sytuacja gospodarcza Rosji pogarsza się nawet w statystykach. Już w zeszłym roku ministrowie Putina zaczęli podawać wyniki gospodarcze w uśrednieniu za trzy lata — by były dodatnie. Część danych gosppodarczych od dawna jest utajnionych.

Od tego roku wzrosły podatki, ceny też (nie tylko w sklepach, ale za usługi komunalne i czynsze). Władze blokują internet, by uniemożliwić rozprzestrzenianie się negatywnych nastrojów. Ale to nie ułatwia życia gospodarczego.

"Rosja daleka jest od kapitulacji i wciąż ma potencjał na prowadzenie wojny, ale wojna ta to z wolna zaciskająca się garota na szyi Kremla” – pisał w styczniu 2026 dla OKO.press Tomasz Makarewicz:

Przeczytaj także:

Poprawę sytuacji Rosji może przynieść wojna Trumpa w Iranie, bo dzięki niej ceny ropy poszybowały w górę. Rosja cały czas spodziewa się, że kraje, które do tej pory korzystały z zasobów ropy z Zatoki Perskiej, zwrócą się do Rosji, a sankcje na rosyjską ropę zostaną zdjęte. To się nie zmieniło. Rosja sprzedaje więc ropę tam, gdzie sprzedać ją może, tyle że drożej.

Na razie — z powodu sposobu rozliczania wpływów do budżetu — nie widać tego we wskaźnikach. Z drugiej strony Ukraina od marca zintensyfikowała ostrzał Rosji i celuje teraz w infrastrukturę służącą do eksportu ropy. Uszkodzony został czarnomorski port w Noworosyjsku oraz bałtyckie porty w Ust-Łudze i Primorsku. Nad samym obwodem leningradzkim w ciągu trzech miesięcy armia rosyjska zestrzeliła 250 ukraińskich dronów (te dane nie muszą być prawdziwe, warto jednak zwrócić uwagę, że władza przyznaje się publicznie do takich liczb).

Rosyjscy oficjele, na czele z Putinem, ostrzegają jednak się nawzajem, że wzrost cen rosyjskiej ropy może być przejściowy.

Co się wydarzyło?

Do Sejmu trafił dziś wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu Zbigniewa Ziobry – zapowiedział to szef klubu KO Zbigniew Konwiński podczas konferencji prasowej w Sejmie. Pod wnioskiem podpisali się posłowie z klubów koalicji rządzącej: KO, Lewicy, PSL, Polski 2050 i Centrum.

Wniosek liczy ponad 250 stron, zawiera 117 dowodów i przewiduje przesłuchanie 68 osób przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej. Zawiera łącznie 51 zarzutów, w tym "25 dotyczących popełnienia deliktów konstytucyjnych oraz 26 związanych z podejrzeniem popełnienia przestępstw pospolitych” – informował Konwiński.

Jaka jest dalsza procedura? Wniosek podpisany przez co najmniej 115 posłów marszałek Sejmu kieruje do Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej, która wszczyna postępowanie, a następnie przedstawia Sejmowi sprawozdanie wraz z wnioskiem o o umorzenie postępowania lub pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.

Sejm podejmuje uchwałę o postawienie Ziobry przed TS większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. To oznacza, że potrzeba będzie 276 głosów, by postawić Ziobrę przed TS.

Tymczasem Dominika Sitnicka pisała w OKO.press jeszcze w grudniu 2025 r., że koalicja rządząca nie osiągnie takiego pułapu nawet z Konfederacją, ale samo postępowanie może przypominać o poważnych zarzutach, jakie ciążą na Morawieckim i jego ministrach, i pokazywać, że dochodzi wreszcie do obiecanych rozliczeń.

Przeczytaj także:

Jaki jest kontekst?

Podczas konferencji w Sejmie obecni byli szefowie wszyskich klubów koalicji. Szef klubu PSL Krzysztof Paszyk podkreślał, składany przez posłów wniosek w sprawie osoby, która „jest twarzą państwa PiS-u, jest niezwykle wymowny i symboliczny”.

„Liczymy, że to będzie właśnie kolejny krok na drodze do rozliczenia, ale też pokazania tym wszystkim, którzy w przyszłości, bez względu, jak będzie wyglądała konfiguracja polityczna w naszym państwie, chcieliby ulegać pokusie właśnie bycia równiejszymi od równych – mówił Paszyk.

Z kolei sekretarz klubu Lewicy Tadeusz Tomaszewski stwierdził, że praca sejmowych komisji śledczych udowodniła zasadność przygotowania wniosku o postawienie Ziobry przed TS.

„Wnioski prokuratury i zarzuty podkreślają, że jako obywatel minister Ziobro powinien odpowiadać przed Trybunałem Stanu” – mówił Tomaszewski.

Tymczasem to nie pierwsza próba postawienia Zbigniewa Ziobry przed Trybunałem Stanu. Poprzednia miała miejsce w 2015 r. i nie była ona udana. Wówczas zbrakło pięciu głosów.

„Stawiano mi jedynie zarzuty, że chciałem zbyt gorliwie zwalczać korupcję i wszystkie te sprawy zostały zakończone laurką dla mnie – stałem zawsze w obronie prawa jako minister sprawiedliwości. Dzisiejsze głosowanie jest tego ukoronowaniem – komentował wówczas Ziobro.

Obecnie Zbigniew Ziobro ukrywa się na Węgrzech, gdzie otrzymał azyl od Wictora Orbana. Jego sytuację zmienia wynik niedzielnych wyborów na Węgrzech, które wygrał Peter Magyar. Ten jeszcze przed wyborami zapowiadał, że wyda Polsce Zbigniewa Ziobrę w trybie ekspresowym, jeśli zostanie nowym premierem Węgier.

W poniedziałek, kiedy wynik wyborów już był jasny, Peter Magyar potwierdził swoje stanowisko, mówiąc, że zarówno Zbigniew Ziobro jak i Marcin Romanowski nie powinni już „kupować mebli w Ikei, bo długo tu nie zostaną. Węgry nie są krajem, które udzielają azylu osobom podejrzanym o przestępstwa”.

Spekuluje się w związku z tym, że Zbigniew Ziobro wyjedzie z Węgier i schronienia będzie szukał w Stanach Zjednoczonych. Jak pisał niedawno w OKO.press Mariusz Jałoszewski, Ziobro w każdej chwili może ruszyć w podróż do innego kraju, bo jego obrońcy zablokowali w sądzie szybkie wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Szef BBN Sławomir Cenckiewicz wygrał spór o dostęp do informacji niejawnych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

NSA oddalił skargi kasacyjne rządu w sprawie poświadczeń bezpieczeństwa Sławomira Cenckiewicza, a to oznacza, że ma on pełny dostęp do informacji niejawnych najwyższych kategorii, zarówno krajowych i międzynarodowych.

Uzasadnienie wyroku NSA nie będzie jawne, bo zawarte są w nim informacje wrażliwe. Samo posiedzenie NSA również nie było jawne.

Rzecznik Prasowy Ministra Koordynatora Służb Specjalnych Jacek Dobrzyński utrzymuję jednak, że owszem, dzisiejszy wyrok "zamyka etap sądowo-administracyjny sprawy”, ale nie oznacza on wcale, że Sławomir Cenckiewicz automatycznie odzyskał dostęp do informacji niejawnych.

Z kolei Sławomir Cenckiewicz na platformie X ogłosił „pełne zwycięstwo nad reżimem bezprawia”, a prezydent Karol Nawrocki napisał o „zwycięstwie prawdy nad kłamstwem”.

Jaki jest kontekst?

Sławomir Cenckiewicz stracił poświadczenia uprawniające do dostępu do informacji niejawnych w lipcu 2024 r.w wyniku decyzji szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, gen. Jarosława Stróżyka.

Prezes Rady Ministrów – jako organ odwoławczy – podtrzymał tę decyzję, a wówczas Sławomir Cenckiewicz wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił tę decyzję w czerwcu 2025 r.

Jednak Kancelaria Prezesa Rady Ministrów na początku sierpnia 2025 r. zaskarżyła decyzję WSA właśnie w NSA.

I dziś mamy decyzję. Mówi ona, że wcześniejsze wyroki WSA stają się prawomocne i tym samym Sławomir Cenckiewicz ma pełny dostęp do informacji niejawnych – orzekł NSA.

W całym tym sporze chodziło aż o osiem poświadczeń bezpieczeństwa, dzięki którym otrzymuje się dostęp do informacji niejawnych najwyższych kategorii krajowych, w tym o klauzuli „ściśle tajne”. Chodzi również o poświadczenia, dające dostęp do w systemach międzynarodowych UE, NATO i Europejskiej Agencji Kosmicznej, w tym również tych „ściśle tajnych”.

Dodajmy, że Cenckiewicz został mianowany przez prezydenta Karola Nawrockiego na szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego w sierpniu 2026 r., choć poświadczenia uprawniające do dostępu do informacji niejawnych stracił w lipcu 2024 r. Nie mógł więc na przykład uczestniczyć w niejawnych spotkaniach Sojuszu Północnoatlantyckiego.

"To, że polski przedstawiciel nie ma dostępu do najważniejszych spotkań Sojuszu Północnoatlantyckiego „dramatycznie osłabia pozycję BBN w strukturach sojuszniczych” – mówił wówczas w komentarzu dla Radia ZET gen. Stanisław Koziej, który kierował BBN w latach 2010-2015. I dodawał: „Jest to bardzo niewygodna sytuacja dla całej instytucji, nie może to tak długo trwać”.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Francja i Wielka Brytania chcą zbudować szeroką międzynarodową koalicję, która po zakończeniu wojny w Iranie odpowiedzialna byłaby za udrożnienie żeglugi przez Cieśninę Ormuz – pisze „The Wall Street Journal”.

Według źródeł gazety, spodziewany jest udział Niemiec w tej koalicji, a zaproszone do niej dostały również Indie i Chiny, jednak nie ma potwierdzenia, czy zechcą wziąć w niej udział. Pierwsze spotkanie międzynarodowej koalicji ma się odbyć w piątek 17 kwietnia i ma mieć ono formułę spotkania wirtualnego, nie osobistego.

Co ważne, z koalicji tej wykluczone zostały Stany Zjednoczone. Choć stanowisko dwóch krajów organizujących tę koalicję jest w tej sprawie różne.

Jak pisze „WSJ”, urzędnicy francuscy są przekonani, że amerykańska obecność w koalicji sprawi, że Iran jej nie zaakceptuje. Z kolei brytyjscy dyplomaci obawiają się, że wykluczenie Donalda Trumpa rozgniewa go, a dodatkowo ograniczy zakres całej operacji.

Dodać należy, że w tym regionie to siły europejskie dysponują znacznie większymi zasobami wojskowymi niż Amerykanie.

Jaki jest kontekst?

Cieśnina Ormuz nadal jest zablokowana, mimo, że przy okazji zawarcia porozumienia o zawieszeniu broni w Iranie normalna żegluga miała zostać przywrócona.

Obecnie ruch na cieśninie blokuje nie tylko Iran, ale również Stany Zjednoczone, które w poniedziałek, po fiasku rozmów pokojowych z Iranem w Islamabadzie, rozpoczęły morską blokadę Iranu.

„Uwaga: Jeśli którykolwiek z tych statków zbliży się do naszej BLOKADY, zostanie natychmiast WYELIMINOWANY, przy zastosowaniu tego samego systemu eliminacji, którego używamy przeciwko handlarzom narkotyków na łodziach na morzu. Jest to szybkie i brutalne” – napisał w poniedziałek prezydent USA na portalu TruthSocial [pisownia oryginalna].

Jak pisała Dominika Sitnicka, jeszcze w weekend Donald Trump zapowiadał, że w blokadzie uczestniczyć będą także inne kraje. Jednak kluczowi sojusznicy USA w NATO odmówili udziału w operacji.

Reuters już wówczas informował, że Wielka Brytania i Francja nie chcą zostać wciągnięte w konflikt, dlatego w zamian proponują międzynarodową misję o charakterze defensywnym, która miałaby zabezpieczać żeglugę po zakończeniu walk.

Dziś, na bazie doniesień „WSJ” wiemy, że celem europejskiej misji w Cieśninie Ormuz ma być nadzór nad cieśniną za pośrednictwem fregat i niszczycieli, by armatorzy mieli pewność, że ich statki są bezpieczne. W grę wchodzi również regularna eskorta wojskowa statków.

Dodatkowo koalicja miałaby wysłać do Cieśniny Ormuz okręty przeciwminowe. Nie wiadomo jednak jeszcze, jak wiele jednostek pływających będzie koniecznych do wcielenia tego planu w życie.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Po raz pierwszy od półtora roku lider węgierskiej opozycji, a obecnie premier-elekt Péter Magyar był gościem węgierskich publicznych mediów. W środę 15 kwietnia 2026 rano najpierw wystąpił w Kossuth rádió, a później w telewizji M1.

„Pani redaktor, opublikowała pani informację, że w Niemczech nie ma internetu, a nawet nadała pani informację, że w Niemczech nie uprawia się seksu” – mówił do prowadzącej rozmowę w telewizji M1.

Oba wywiady Magyar zaczął od krótkiego wystąpienia, w którym przypominał, że nie był gościem publicznych mediów od półtora roku. Mówił, że jego partia, która jak się okazało reprezentuje 3 mln Węgrów, nie była w mediach publicznych prezentowana rzetelnie.

„Jest coś dziwnego w tym, że ostatni raz byłem tu, w mediach publicznych, półtora roku temu, we wrześniu 2024 roku. Potrzebne były głosy i zgoda trzech milionów ludzi, aby ponownie wpuścić lidera najsilniejszej partii opozycyjnej i dać mu przestrzeń” – mówił, rozpoczynając rozmowę w publicznym radiu.

Oboje prowadzący zaprzeczali, jakoby nie zapraszali Magyara.

„Dzwoniliśmy do pana”. „To nieprawda” – odparł Magyar.

„Po utworzeniu rządu, jednym z naszych pierwszych kroków będzie zawieszenie nadawania wiadomości przez te media propagandowe” – powiedział. To jedna z obietnic wyborczych Tiszy. Dodał, że nie ma w sobie chęci zemsty, nie pragnie zemsty osobistej. „Nie chodzi o mnie, ale o to, że każdy człowiek zasługuje na media publiczne, które przekazują rzeczywistość”. Media publiczne nazywał „fabryką kłamstwa”.

„Pozwól mi zadać choć jedno pytanie!”. Prowadzący radiową rozmowę kilka razy próbował przerwać Magyarowi, ale ten spokojnie, a zarazem stanowczo mówił dalej, tak, że trudno było go „zagadać”. „Myślę, że słuchacze są zainteresowani tym, co planujemy” – odpowiadał Magyar na próby przerwania mu.

„W imię wolności prasy pozwók mi zadać pytanie” – „Cieszę się, że wolność prasy stała się tak ważna w tym pokoju” – odparł Magyar.

Kiedy przewodniczący Tiszy mówił, że media publiczne szerzyły kłamstwa, prowadzący próbował powiedzieć, że nie ma kontroli nad tym, kto i co mówi w studiu. „Nigdy nie słyszałem, żebyś odważył się przerwać najbardziej skorumpowanemu premierowi w historii” – odpowiedział Magyar.

Pytał, dlaczego media publiczne nie informowały o problemach Węgrów: zamykaniu szpitali, nieprzejezdnych drogach. Mówił, że pociągi na Węgrzech jeżdżą z prędkością kilku kilometrów na godzinę, ale ludzie nie mogli się o tym dowiedzieć z publicznego radia ani telewizji.

O sytuacji w węgierskich szpitalach pisał szeroko niezależny portal śledczy Direkt36. Dziennikarze dotarli do dokumentów, z których wynikało, że od 2020 roku na Węgrzech w 770 przypadkach zamknięto oddziały szpitalne lub wstrzymano dostarczanie usług zdrowotnych. Magyar przywołał tę liczbę. W mediach publicznych informacje o sytuacji w opiece zdrowotnej pojawiały się sporadycznie i wyrywkowo.

Powiedział, że zamiast wydawać 600 miliardów forintów na propagandę, rząd Fideszu lepiej przeznaczyłby je na przykład na opiekę zdrowotną.

Magyar obiecał, że jego rząd utrzyma obniżone przez Orbana ceny prądu oraz że przeznaczy 1 mld forintów na program efektywności energetycznej.

Oboje prowadzący próbowali dociskać Magyara pytaniami o unijne środki. Jak zamierza je szybko sprowadzić na Węgry. Oczekiwanie na fundusze UE po wygranej Tiszy, co pomoże rozwiązać problemy gospodarcze, było jednym z powodów zwycięstwa opozycyjnej partii.

Magyar twierdzi, że ma plan, który obejmuje między innymi wejście Węgier do Prokuratury Europejskiej, przywrócenie wolności mediów i uczelni. Węgierskich super kamieni milowych jest aż 27. Magyar twierdzi jednak, że wystarczy spełnić cztery najważniejsze wymogi, i środki do Węgier popłyną.

Te rozmowy to drugi moment, gdy Magyar pokazuje, jak różnić się będzie funkcjonowanie mediów na Węgrzech pod jego rządami. Pierwszym była poniedziałkowa konferencja prasowa z udziałem węgierskich i zagranicznych dziennikarzy (były tam również dziennikarki OKO.press). Magyar odpowiadał na pytania mediów przez trzy godziny.

Przeczytaj także: