Co się wydarzyło?

Dziesiątki, a według organizatorów nawet setki tysięcy Czechów zgromadziły się w niedzielę 15 listopada w Pradze, by zaprotestować przeciwko planom rządu Andreja Babiša dotyczącym zmian w finansowaniu mediów publicznych. Organizatorzy z ruchu Milion Chwil dla Demokracji (Million Moments for Democracy) szacowali frekwencję na 350–450 tys. osób. Demonstracja była jedną z największych w historii kraju. Jak podaje Radio Prague International, z powodu napływu uczestników operator praskiego metra musiał ograniczyć kursowanie części pociągów. Protest odbył się tuż przed przypadającym 17 listopada świętem upamiętniającym aksamitną rewolucję z 1989 roku, która doprowadziła do obalenia komunistycznych władz.

Był to kolejny etap protestów przeciwko polityce koalicji Babiša, którą tworzą populistyczny ruch ANO, skrajnie prawicowa SPD i eurosceptyczna partia Motoristé. W ostatnich tygodniach demonstracje odbywały się także w innych czeskich miastach. Na początku listopada pracownicy Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia przeprowadzili jednodniowy strajk, który doprowadził do ograniczenia nadawania. Do protestujących przyłączyli się artyści i studenci. Demonstranci obawiają się, że proponowane przez rząd zmiany podporządkują media publiczne politykom. Babiš odrzuca te zarzuty i twierdzi, że celem reformy jest zmniejszenie obciążeń finansowych obywateli.

Jaki jest kontekst?

Rząd chce zlikwidować obowiązkowe opłaty abonamentowe, z których obecnie finansowane są czeskie media publiczne. Gospodarstwa domowe płacą miesięcznie 205 koron (około 9 dolarów) na rzecz telewizji i radia. Zamiast tego instytucje miałyby otrzymywać pieniądze bezpośrednio z budżetu państwa. Projekt ustawy w tej sprawie został w październiku przyjęty w pierwszym czytaniu i czeka na dalsze prace parlamentarne. Reforma zakłada również ograniczenie finansowania Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia o około 15 proc. Według szacunków oznaczałoby to powrót nominalnych budżetów telewizji do poziomu z 2008 roku, a radia – z 2005 roku.

Przeciwnicy reformy wskazują, że obecny system, oparty na bezpośrednich opłatach od odbiorców, zapewnia mediom większą niezależność od rządu. Przeniesienie finansowania do budżetu państwa może natomiast uzależnić ich kondycję finansową od decyzji politycznych i zwiększyć presję na redakcje. Krytycy ostrzegają również, że tak duże cięcia budżetowe zagrożą możliwościom realizowania przez media publiczne ich zadań. Podobne obawy wyrażają międzynarodowe organizacje branżowe, m.in. Europejska Unia Nadawców, Europejska Federacja Dziennikarzy, Reporterzy bez Granic i International Press Institute. Przeciwnicy zmian porównują je do działań podejmowanych wcześniej przez rządy na Słowacji i Węgrzech, które doprowadziły do osłabienia niezależności mediów publicznych. Babiš zapewnia jednak, że jego gabinet nie zamierza ingerować w pracę redakcji.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: