Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Siły Powietrzne Ukrainy poinformowały o tym, że w nocy z 14 na 15 lipca rosyjskie wojska przeprowadziły na Ukrainę atak przy użyciu 2 kierowanych pocisków oraz 122 uderzeniowych bezzałogowych statków powietrznych różnych typów. Pociski i drony zostały wystrzelone z przestrzeni powietrznej okupowanego terytorium Ukrainy oraz z Rosji.

Ukraińska obrona przeciwlotnicza zestrzeliła/unieszkodliwiła 101 wrogich bezzałogowych statków powietrznych. Rakiety oraz 18 dronów dotarły do celów.

Ponadto około godziny 07.00 czasu lokalnego Rosjanie przeprowadzili kolejny nalot na obwód odeski.

Jak poinformował Ołeh Kiper, szef odeskiej obwodowej administracji wojskowej zmasowany atak rakietowo-dronowy na obwód odeski trwa już piątą dobę z rzędu.

„Wróg celowo atakuje ludność cywilną oraz infrastrukturę cywilną, przemysłową i portową regionu” – napisał Kiper w mediach społecznościowych.

W wyniku uderzenia rakiety w Odessie uszkodzony został siedmiopiętrowy budynek mieszkalny. Zginęły trzy osoby, trzy osoby zostały ranne – trafiły do szpitala. Ratownikom udało się uratować trzy osoby, w tym dwoje dzieci.

Wskutek nocnych i porannych ataków na miasto uszkodzeniu uległ również budynek niemieszkalny oraz gazociąg. Wybuchł pożar, który strażacy szybko ugasili. Ponadto uszkodzeniu uległ budynek oraz magazyn gotowej produkcji zakładu produkcyjnego, ciężarówki. Na południu obwodu w wyniku ataku wrogich dronów uszkodzono kabinę operatorską stacji benzynowej.

Trwa likwidacja skutków ataku.

Zniszczenia w innych regionach

Według Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy w obwodzie czernihowskim wskutek rosyjskiego ataku zginął mężczyzna. Bezzałogowiec uderzył w jego dom.

W obwodzie żytomierskim doszło do ataku na stację benzynową. Dwie osoby odniosły obrażenia. Zostały hospitalizowane z obrażeniami o różnym stopniu ciężkości.

Ratownicy szybko ugasili pożar, który wybuchł w miejscu zderzenia.

Wczoraj wieczorem Rosjanie przeprowadzili też atak na dzielnicę mieszkalną na obrzeżach Sum. Według wstępnych informacji użyto przy tym amunicji kasetowej. Siedem osób zostało rannych, w tym 11-letni chłopiec. Dwie osoby znajdują się w stanie krytycznym. Miały miejsce również ataki w obwodzie sumskim, dotyczyły obiektów infrastruktury cywilnej.

W nocy i rano rosyjskie drony zaatakowały dwie stacje benzynowe w regionie. Został ranny 63-letni, który z licznymi ciężkimi obrażeniami został przewieziony do szpitala.

Kilka godzin później ukraińska policja poinformowała, że rano 15 lipca rosyjskie wojska przeprowadziły kolejne sześć ataków z użyciem kierowanych bomb lotniczych na Sumy, w wyniku których zginęły trzy osoby, a 17 zostało rannych. W wyniku ostrzału uszkodzono obiekt infrastruktury krytycznej, pomieszczenia placówki medycznej, a także kilka samochodów.

Wieczorem pod atakiem był Izium w obwodzie charkowskim – doszło do uszkodzeń i zniszczeń obiektów cywilnych, mienia przedsiębiorstw komunalnych, sprzętu rolniczego oraz domów prywatnych; wybuchły pożary.

Rosjanie zaatakowali też trzy rejonu obwodu dnipropetrowskiego przy użyciu dronów i artylerii. Są zniszczenia na obiektach cywilnych, był pożar na farmie. Został ranny mężczyzna.

Jaki jest kontekst?

Zintensyfikowane ataki na Odessę piątą dobę z rzędu pokazują bezradność Rosji, która przez skuteczne ukraińskie ataki na rafinerie i transporty dostaw nie może bezpiecznie eksportować ropę oraz mierzy się z brakiem paliwa, m.in. na okupowanym Krymie. Ukraina ma plan „odciąć” półwysep od Rosji. Oprócz problemów z paliwem, są tam problemy z dostawami prądu i wody.

Jak poinformował dziś (15 lipca) dowódca Sił Systemów Bezzałogowych Ukrainy Robert Browdi, „Madyar” w nocy ukraińskie siły bezzałogowe trafiły 20 statków należących do tzw. „floty cieni” Rosji w pobliżu okupowanego Półwyspu Krymskiego.

Spośród wszystkich 20 trafionych statków: 17 tankowców do przewozu ropy, 2 tankowce do przewozu gazu oraz 1 holownik.

Ukraińcy zajęli się Morzem Czarnym po udanych atakach na Morzu Azowskim.

W dzisiejszym wpisie Madyar skomentował oświadczenie ministra spraw zagranicznych Siergieja Ławrowa, który wcześniej nazwał ukraińskie ataki na rosyjskie tankowce na Morzu Azowskim „czystym terroryzmem, gorszym od piractwa”.

„Żadnego piractwa, Ławrow – to po prostu biznes” – napisał Madyar.

Według agencji Reuters w związku z ukraińskimi atakami zablokowane są szlaki morskie prowadzące do Morza Azowskiego: żegluga po Kanale Don-Azowskim, łączącym rzekę Don z Morzem Azowskim, została tymczasowo wstrzymana, podobnie jak przyjmowanie wniosków o przepłynięcie Cieśniny Kerczeńskiej, łączącej Morze Azowskie z Morzem Czarnym.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Departament Stanu USA ogłosił nabór wniosków o granty dla europejskich organizacji pozarządowych oraz instytucji edukacyjnych, które chcą realizować projekty zgodne z priorytetami administracji Donalda Trumpa – donosi „Financial Times”.

W ogłoszeniu wskazano, że projekty powinny dotyczyć m.in. „suwerenności narodowej, migracji, cenzury oraz nadużywania prawa” i rozwijać „wspólną filozofię polityczną, prawną oraz wspólne zachodnie dziedzictwo cywilizacyjne”, wzmacniając „więzi cywilizacyjne” między Stanami Zjednoczonymi a Europą – pisze dziennik.

„Instytucje ponadnarodowe i rządy wykorzystują władzę państwową, by podważać podstawowe zasady demokratycznego rządzenia poprzez zbyt szeroko sformułowane i nieprecyzyjne przepisy dotyczące mowy nienawiści oraz regulacje dotyczące treści publikowanych w internecie, które nadzorują i karzą wypowiedzi, jednocześnie tłumiąc udział obywateli w życiu politycznym” – czytamy w ogłoszeniu.

Program przewiduje granty o wartości od 1 do 3 mln dolarów dla pojedynczych projektów. Łączna pula środków wynosi blisko 5 mln dolarów. Według dokumentów Departamentu Stanu finansowanie ma trafić do dwóch lub trzech organizacji.

Jaki jest kontekst?

Jak zwraca uwagę „Financial Times”, gdy wcześniej informował o planach przekierowania części środków na wsparcie związanych z ruchem MAGA europejskich think tanków i organizacji, rzecznik Departamentu Stanu zapewniał, że USA „nie finansują i nie będą finansować” partii politycznych w Europie ani w innych częściach świata.

Tuż po objęciu władzy Donald Trump zdecydował o wstrzymaniu finansowania wielu programów pomocy zagranicznej realizowanych przez USAID oraz rozpoczął likwidację lub głęboką redukcję finansowania instytucji promujących demokrację, prawa człowieka i niezależne media na świecie. Na cięciach ucierpiały m.in. organizacje humanitarne, prodemokratyczne think tanki oraz programy wspierające społeczeństwo obywatelskie w wielu krajach.

Rząd USA wstrzymał też finansowanie amerykańskich mediów finansowanych z budżetu federalnego, takich jak Voice of America, Radio Wolna Europa/Radio Swoboda czy Radio Free Asia. W przypadku Voice of America zwolniono lub wysłano na przymusowe urlopy zdecydowaną większość pracowników, a stacja bardzo ograniczyła działalność. Radio Wolna Europa zostało zmuszone do głębokiej restrukturyzacji i redukcji zatrudnienia, co spowodowało ograniczenie działalności do priorytetowych kierunków, przede wszystkim Rosji, Ukrainy i Iranu.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W nocy amerykańska armia kolejną noc z rzędu przeprowadziła serię ataków na cele w Iranie. Amerykanie znów uderzyli przede wszystkim w cele na południu kraju. Eksplozje odnotowano na wyspach Keszm i Hengam, oraz w miastach Bandar Abbas, Ahwaz i Buszehr. Irańskie źródła mówią też o uderzeniu w koszary wojskowe w mieście Bampur w sąsiadującej z Paksitanem prowincji Sistan i Beludżystan. Nie ma na razie potwierdzenia ofiar śmiertelnych.

Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej zaatakował z kolei m.in. bazę amerykańskiej Piątej Floty w Bahrajnie. Irańczycy twierdzą, że zniszczyli centrum dowodzenia floty, a także tamtejsze magazyny i składy paliwa. Strażnicy w oświadczeniu wyemitowanym w państwowej telewizji przekazali też, że jeśli ataki nie ustaną, mogą zaczać atakować ścieżki eksportu ropy i gazu, z których korzystają Amerykanie i ich sojusznicy. W oświadczeniu przekazali, że surowce te będą służyć „albo wszystkim, albo nikomu”. Irańczycy uderzyli także w cele w Kuwejcie.

Jaki jest kontekst

Podpisane 17 czerwca porozumienie między Iranem a USA nie przetrwało nawet miesiąca. Tydzień temu Irańczycy zaatakowali kilka statków w cieśninie Ormuz, które, ich zdaniem, nie odpowiadały na ostrzeżenia i odmawiały koordynacji ruchu w cieśninie z Iranem. Amerykanie odpowiedzieli na te ataki, od tego momentu możemy mówić o całkowitym rozpadzie porozumienia. Obie strony podpisały dokument, który pozostawał wiele niedopowiedzeń. Spór o kontrolę nad ruchem w cieśninie Ormuz przekształcił się w kolejną wojnę.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

We wtorek 14 lipca prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski zwołał Zgromadzenie Ogólne sędziów TK. Powinno ono przyjąć sprawozdanie finansowe za rok ubiegły i budżet na rok 2027. Jednak bez głosów dwojga sędziów wybranych przez obecny parlament, czyli Dariusza Szostka i Magdaleny Bendkowskiej zgromadzenie nie może podjąć żadnej prawomocnej decyzji. Tymczasem ta dwójka sędziów – uznawana przez Święczkowskiego, bo przyjął od nich ślubowanie prezydent Karol Nawrocki – występuje solidarnie z czwórką wybranych głosami obecnej koalicji sędziów, od których Nawrocki ślubowania nie przyjął (z powodu ich zaangażowania w walce o praworządność za rządów PiS).

We wtorkowe popołudnie Bendkowska i Szostek pojawili się na zgromadzeniu i domagali się jego przesunięcia z racji niewłaściwego składu – bez czwórki sędziów (dwoje z nich weszło na salę obrad, ale zostali uznani za gości) i z dwoma sędziami następcami tzw. dublerów. Złożyli również wnioski w sprawie przyznania„wyklętej" czwórce pełnych praw – Święczkowski nie przyznaje im spraw, traktuje jak intruzów w siedzibie TK. Gdy ich wnioski zostały odrzucone, Bendkowska i Szostek zerwali kworum.

Z kolei dwóch niewpuszczonych na obrady sędziów – Krystian Markiewicz i Marcin Dziurda pojawiło się w siedzibie Trybunału w towarzystwie policji i prokuratura Andrzeja Piasecznego, który prowadzi postępowania ws. sytuacji w TK.

Jaki jest kontekst?

Wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym to kolejna odsłona politycznej walki o sądy i praworządność. Rządząca koalicja w praktyce nie uznaje orzeczeń obsadzonego przez ludzi PiS TK, nie drukując ich, podobnie jak wcześniej nie robił tego rząd Prawa i Sprawiedliwości, kiedy nie miał jeszcze większości w Trybunale. Ostatecznie zdecydowała się jednak na pokonanie przeciwnika jego własną bronią, wybierając do TK własnych sędziów. Plany te pokrzyżował jednak Karol Nawrocki, odbierając ślubowanie tylko od części nominatów – pozostali złożyli nieuznawane przez Święczkowskiego ślubowanie w Sejmie. Kolejny sędzia, wybrany 11 czerwca, czeka na decyzję prezydenta ws. ślubowania.

Sytuację w Trybunale Konstytucyjnym opisał dokładnie Mariusz Jałoszewski:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Prokuratura Krajowa będzie domagać się ekstradycji z USA byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry, na którym ciąży 26 zarzutów prokuratorskich w związku z nieprawidłowościami w Funduszu Sprawiedliwości. Wniosek o ekstradycję może zostać wysłany już w przyszłym tygodniu, ponieważ 1 lipca uprawomocniło się postanowienie o zastosowaniu wobec Ziobry tymczasowego aresztu – poinformowała „Gazeta Wyborcza”.

Pierwotnie prokuratura chciała zatrzymać Ziobrę na etapie, gdy ten przebywał na Węgrzech. W lutym 2026 roku wystąpiła do sądu o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania, jednak postępowanie trwało kilka miesięcy. W tym czasie Ziobro zdążył opuścić Węgry i wyjechać do Stanów Zjednoczonych, zanim zapadła decyzja sądu.

W poniedziałek 13 lipca sąd uznał wniosek Prokuratury Krajowej o wydanie Europejskiego Nakazu Aresztowania za bezzasadny. Uzasadnił to tym, że Ziobro przebywa już poza strefą Schengen, a ENA obowiązuje wyłącznie na terytorium państw Unii Europejskiej i kilku państw stowarzyszonych.

Prokuratura nie zgadza się z tą interpretacją. Wskazuje, że Europejski Nakaz Aresztowania nadal byłby potrzebny na wypadek, gdyby Ziobro wrócił do Europy. Zdaniem śledczych wielomiesięczna zwłoka w rozpoznaniu wniosku przez sąd umożliwiła politykowi wyjazd z Węgier i uniknięcie zatrzymania.

Jaki jest kontekst?

Zbigniew Ziobro wyjechał z Polski po przedstawieniu mu zarzutów w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Początkowo przebywał na Węgrzech, gdzie otrzymał ochronę od rządu Viktora Orbána. Po zmianie władzy w Budapeszcie opuścił jednak Węgry i w maju 2026 roku wyjechał wraz z żoną do Stanów Zjednoczonych.

Fundusz Sprawiedliwości miał finansować pomoc ofiarom przestępstw i wsparcie postpenitencjarne. Według śledczych był jednak wykorzystywany do przekazywania publicznych pieniędzy organizacjom powiązanym z Suwerenną Polską i obozem rządzącym. Prokuratura bada m.in. mechanizm ustawiania konkursów, ingerowania w przygotowanie ofert i przyznawania dotacji podmiotom, które nie spełniały wymogów formalnych.

Na Ziobrze ciążą łącznie 26 zarzutów. Obejmują one m.in. przekraczanie uprawnień, niedopełnienie obowiązków, ingerowanie w przygotowanie konkursów oraz dopuszczenie do przekazania środków nieuprawnionym podmiotom. Wśród zarzutów znajduje się także przekazanie 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu na zakup systemu Pegasus, który był wykorzystywany do inwigilacji przedstawicieli ówczesnej opozycji. Według prokuratury działania te miały przynosić korzyści polityczne i majątkowe oraz działały na szkodę interesu publicznego.

Przeczytaj także: