Co się wydarzyło?

Estonia zamknie od 1 grudnia wszystkie drogowe przejścia graniczne z Rosją. Decyzję ogłosił w niedzielę 15 listopada minister spraw zagranicznych Margus Tsahkna, po próbie podpalenia estońskiej firmy zbrojeniowej Threod Systems, produkującej m.in. drony rozpoznawcze i uderzeniowe dalekiego zasięgu. Estońskie służby zatrzymały w związku z tym incydentem osiem osób – obywateli Łotwy – podejrzewanych o próbę włamania na teren zakładu, wywołania eksplozji i podpalenia budynku. Estońska Służba Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KAPO) poinformowała, że akcja została przeprowadzona na zlecenie rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU. Rząd nie przesądził jeszcze, czy zamknięcie granicy będzie tymczasowe, czy bezterminowe. Decyzja ma objąć przejścia drogowe w Narwie, Luhamaa i Koidula, przez które obecnie odbywa się ruch pieszych i transport towarów – podaje estoński nadawca publiczny ERR.

„Są one otwarte przez 12 godzin na dobę, w godzinach od 7:00 do 19:00. Przejście w Narwie jest szczególnie oblegane latem oraz w okresie noworocznym, ponieważ – po rozpoczęciu przez Moskwę pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku – pozostaje jednym z niewielu lądowych przejść granicznych z Rosją w Europie, które są wciąż dostępne dla podróżnych” – wyjaśnia ERR.

Premier Estonii Kristen Michal (na zdjęciu) poinformował, że rozmawiał o zamknięciu granicy z ministrem spraw wewnętrznych Igorem Taro i polecił przygotowanie niezbędnych działań. W wydanym w niedzielę oświadczeniu uzasadniał decyzję potrzebą ograniczenia zagrożeń związanych z rosyjskimi operacjami hybrydowymi. „Jeśli Rosja będzie kontynuować swoje operacje hybrydowe w Estonii, a wiemy, że rosyjskie służby wywiadowcze wykorzystują przejścia graniczne do wywierania wpływu na ludzi, musimy być przygotowani na ograniczenie ryzyka, z którym się mierzymy” – powiedział Michal. Dodał: „Zamknięcie granicy zmniejszyłoby zagrożenie dla mieszkańców Estonii i wysłałoby jasny sygnał, że ataki na estoński przemysł obronny i zdolności obronne są nie do zaakceptowania”.

Michal podkreślił również, że działania Rosji mają na celu zastraszenie estońskiego społeczeństwa i osłabienie poparcia dla Ukrainy. „Rosja chce, żebyśmy się bali, wahali i osłabili nasze wsparcie dla Ukrainy. Odpowiedź Estonii jest odwrotna” – stwierdził premier. Zapewnił też: „Estonia jest bezpieczna. Nasze instytucje państwowe zachowują czujność, a nasi obywatele i przedsiębiorcy wiedzą, jak reagować. Nie damy się zastraszyć”.

Jaki jest kontekst?

Decyzja o zamknięciu granicy jest elementem szerszej odpowiedzi Estonii na działania, które władze w Tallinnie przypisują rosyjskim służbom specjalnym. Próba podpalenia Threod Systems to już drugi od sierpnia podejrzewany akt sabotażu wymierzony w estoński przemysł obronny. Wcześniej celem podobnego ataku miała być firma Milrem Robotics z siedzibą w Tallinnie. Estonia, będąca członkiem NATO i Unii Europejskiej oraz jednym z europejskich państw najmocniej wspierających Ukrainę. Władze Estonii, podobnie jak władze Polski, od dawna ostrzega przed rosyjskimi operacjami hybrydowymi.

Tallinn już wcześniej stopniowo ograniczał ruch na granicy z Rosją, ostrzegając, że dalsza eskalacja może doprowadzić do całkowitego zamknięcia przejść. Minister spraw wewnętrznych Igor Taro zapowiedział, że rząd przedyskutuje tę propozycję w najbliższych dniach. Estończycy i kierowcy ciężarówek, którzy przebywają obecnie w Rosji, będą mogli wrócić do kraju w ciągu najbliższych dwóch tygodni. Później powrót może być znacznie trudniejszy. Władze argumentują, że zamknięcie przejść ma nie tylko ograniczyć zagrożenia dla bezpieczeństwa, ale także utrudnić obchodzenie sankcji. Moskwa nie skomentowała dotychczas ani zarzutów dotyczących próby sabotażu, ani decyzji o zamknięciu granicy. Rosja regularnie zaprzecza oskarżeniom europejskich państw o udział w operacjach sabotażowych.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: