Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Po zakończeniu 400. spotkania plenarnego Komisji Episkopatu Polski, prymas abp. Wojciech Polak poinformował, że komisja niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce obejmie swoimi badaniami okres od 1945 roku do dziś. Taką decyzję podjęło zebranie plenarne Konferencji Episkopatu Polski.

Jak podaje KAI, abp. Polak poinformował również, że na obecnym zebraniu plenarnym biskupi otrzymali pełen tekst „Zasad Działania Komisja niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce”, który dokładnie określa cela i sposób jej działania. Podkreślił, że komisja ma służyć opracowaniu raportu badającego to zjawisko na przestrzeni wielu lat, aby w ten sposób uzyskać kompetentne odpowiedzi na zjawisko molestowania seksualnego w Kościele.

Wyjaśnił, że w tworzeniu komisji oraz programowaniu jej prac uczestniczy nie tylko Konferencja Episkopatu Polski, ale także przedstawiciele zgromadzeń zakonnych, zarówno męskich, jak i żeńskich reprezentujący Konferencję Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich i Konferencję Wyższych Przełożonych Zakonów Żeńskich.

Na pytanie, kiedy dokładnie można spodziewać się uruchomienia działania komisji, odpowiedział, że dziś trudno jest wskazać konkretną datę, ale intensywne prace przygotowawcze trwają.

Wcześniej z poufnej opinii kościelnych prawników, która wyciekła do mediów, wynikało, że „w trosce o dobro Kościoła” chcą oni zablokować rozpatrywanie spraw współczesnych. Nie podobało im się, że komisja miałaby charakter śledczy, a nie naukowo-historyczny. Kościół wolałby, żeby zakres badań obejmował wyłącznie przypadki molestowania nieletnich do 1989 roku.

Z szeroko krytykowanej opinii Rady Prawnej KEP wynikało, że wątpliwości kleru budzi chęć przesłuchiwania duchownych, w tym biskupów, możliwość współpracy z organizacjami pozarządowymi (czyli osobami, które „niekoniecznie mają na względzie dobro i wiarygodność Kościoła”), czy brak możliwości weryfikacji oskarżeń wytaczanych przez ofiary.

Z informacji opublikowanych 15 marca 2025 przez portal ekai.pl, wynika, że abp. Wojciech Polak polemizował z opiniami prawników KEP, a w głosowaniu udało się przyjąć uchwałę, która pozwoli kontynuować prace nad utworzeniem niezależnej komisji badającej klerykalne czyny pedofilskie.

Jaki jest kontekst

Prace nad powołaniem niezależnej komisji ds. pedofilii w Kościele trwają już dwa lata. Wcześniej fiaskiem zakończyła się działalność państwowej komisji, której celem było rozmycie odpowiedzialności księży za molestowanie nieletnich i wieloletnie tuszowanie kościelnych zbrodni. Rząd Zjednoczonej Prawicy chciał bowiem badać pedofilię we wszystkich środowiskach. A Kościół i tak nie współpracował.

Jedynym sensownym pomysłem, wypróbowanym z powodzeniem na całym świecie, było powołanie niezależnej komisji z dostępem do archiwów. KEP wyraził wolę powołania komisji historycznej ws. pedofilii w marcu 2023 roku.

Ale 14 czerwca 2023 w czasie kolejnego zebrania KEP w Lidzbarku Warmińskim, abp Wojciech Polak przedstawił m.in. wniosek objęcia badaniami okresu od 1945 roku do momentu powołania komisji. Twierdził, że „nie da się zbadać tylko przeszłości, nie odnosząc się do teraźniejszości, ponieważ sprawy, które wydają się tylko historyczne, ostatecznie takimi nie są, gdyż często prowadzą do konieczności podjęcia działań dzisiaj”.

Wniosek abp. Polaka został przegłosowany, ale część kleru wpadła w panikę i próbowała podważyć przyjęte stanowisko. Dzisiejsze głosowanie toruje drogę do prawdziwej sprawiedliwości dla ofiar i rozliczenia kościelnych zbrodni.

Przeczytaj także: