Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Przez ostatnie dni obserwowaliśmy sukcesywne rozpadanie się wstępnego porozumienia między Iranem i USA. Dziś możemy już mówić o śmierci tej umowy. W ciągu dnia prezydent USA Donald Trump ogłosił, że Amerykanie zamierzają kontrolować cieśninę Ormuz i pobierać 20-procentową opłatę od transportu towarów tą trasą. To pomysł absurdalny i trudny do realizacji. Ale jednocześnie pokazuje to kierunek, w którym podąża Trump wobec Iranu. Amerykański prezydent próbuje podbijać stawkę, demonstrować siłę i sugerować, że nie ugnie się pod postulatami Irańczyków.

Trump jednak wielokrotnie używał mocnych deklaracji, by za chwilę się z nich wycofywać. Co jednak ważniejsze, chwilę później amerykańska armia ogłosiła, że wznawia blokadę morską Iranu. A to już znacznie dalej idąca zapowiedź. Iran i USA i tak w ostatnich dniach wymieniły wiele ataków (w przypadku Iranu przede wszystkim na amerykańskie bazy w krajach Zatoki Perskiej). Iran z pewnością przyjmie blokadę jako działanie wojenne. To też złamanie zapisów porozumienia.

Nie można wykluczyć, że w przyszłości umowa ta będzie przyjęta za podstawę kolejnych negocjacji. Na dziś jednak trudno znaleźć inny scenariusz na najbliższe dni, jak powrót do działań wojennych z obu stron.

Dziś wieczorem ataki z obu stron są kontynuowane. Amerykanie uderzają w cele na irańskim wybrzeżu, m.in. w Bandar Abbas. Z kolei irańska agencja prasowa Tasnim przekazała, że Irańczycy uderzyli w kilka statków w cieśninie Ormuz, które łamały wznowioną niedawno irańską blokadę.

Jaki jest kontekst

Wstępne porozumienie USA z Iranem (memorandum of understanding) zostało podpisane przez obie strony 17 czerwca. Umowa zakładała m.in. stopniowe przywracanie ruchu w cieśninie Ormuz. Jej zapisy były jednak bardzo niekonkretne i miały być podstawą do dalszych negocjacji. Obie strony niemal od początku starały się te napisy naciągnąć, by demonstrować własną kontrolę nad cieśniną. To doprowadziło do dalszej eskalacji, a ostatecznie, przynajmniej chwilowo, powrót do wojny między oboma państwami.

Wojna, która miała być krótkim amerykańskim zwycięstwem i podporządkowaniem sobie Iranu przez USA się przeciąga. I de facto stała się wojną o kontrolę nad ciesniną Ormuz. Amerykanie mają narzędzia, by nacisk przenieść ponownie na terytorium Iranu, mogą też wrócić do gróźb ataków na irańską infrastrukturę. Z tak nieprzewidywalnym prezydentem jak Donald Trump trudno przewidzieć nawet przebieg kilku kolejnych dni.

Przeczytaj także: