Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Prezydent USA Donald Trump spotkał się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w niedzielę 28 grudnia w ośrodku golfowym Trumpa Mar-a-Lago na Florydzie. Przywódcy rozmawiali o szczegółach planu pokojowego między Rosją a Ukrainą. Po spotkaniu odbyła się konferencja prasowa, która jak zwykle obfitowała w dość zaskakujące wypowiedzi amerykańskiego prezydenta.

„Rosja będzie pomagać [w odbudowie Ukrainy – red.], bo chce, by Ukraina odniosła sukces” – stwierdził Trump, powołując się na swoją wcześniejszą rozmowę z Władimirem Putinem.

Według jego relacji Putin ma być bardzo „hojny wobec Ukrainy”.

„Prezydent Putin był bardzo hojny wobec Ukrainy [w swoich deklaracjach – red.] zaopatrywania [Ukrainy – red.] w surowce energetyczne, energię elektryczną i inne zasoby po niskich cenach. Dużo dobrego wyniknęło z dzisiejszej rozmowy” – stwierdził.

Trump podkreślił też, że rozumie niechęć rosyjskiego przywódcy do zawieszenia ognia. „Trzeba rozumieć obie strony. Ja rozumiem obie strony, ale jestem po stronie pokoju” – stwierdził amerykański prezydent.

Jednocześnie podkreślił, że Putin „chce zakończenia wojny”, bo nie chce patrzeć „jak umierają ludzie”.

„On [Zełenski – red.] chce zakończenia wojny, Putin chce zakończenia wojny, my chcemy zakończenia wojny (...) To musi się udać” – stwierdził Trump, ale podkreślił, że nie chce mówić, kiedy do tego dojdzie.

Zwracając się do prezydenta Ukrainy Trump powiedział też, że lepiej by Ukraina zdecydowała się na pokój teraz, bo w ciągu najbliższych miesięcy na froncie wiele jeszcze może się wydarzyć.

„Są ziemie, które mogą zostać zajęte [przez Rosjan – red.]. Lepiej się dogadać teraz” – mówił Trump.

Trzykrotnie podczas konferencji z Zełenskim Trump podkreślał też, że delegacji ukraińskiej bardzo smakował lunch, który zjedli w Mar-a-Lago.

„Smakował im bardziej niż się spodziewali, tyle mogę wam powiedzieć. To duzi ludzie, silni ludzie. Jak z castingów” – komentował w mało dyplomatycznym stylu.

Stwierdził też, ze Zełenskiemu tak bardzo podobało się Mar-a-Lago, że pewnie nie będzie chciał już przyjechać do Białego Domu.

„Wszedł tu i powiedział, że jest przepięknie. Pewnie nie będzie chciał już przyjechać do Białego Domu” – mówił Trump.

„Będę chciał” – odpowiedział z uśmiechem z Zełenski.

Jaki jest kontekst?

Niedzielne spotkanie w Mar-a-Lago to czwarta wizyta prezydenta Zełenskiego w USA w tym roku oraz piąte, osobiste spotkanie z Trumpem w 2025 roku. Tematem rozmów jest plan pokojowy kończący rosyjską wojnę w Ukrainie.

Mimo że Rosja już zapowiedziała, że nie zgodzi się na podpisanie obecnie negocjowanego, 20-punktowego planu, to rozmowy Trumpa z Zełenskim dotyczyły tej wersji porozumienia pokojowego.

Niedzielne rozmowy ukraińsko-amerykańskie w rezydencji Trumpa w Mar-a-Lago na Florydzie trwały ponad dwie godziny. Potem prezydenci Wołodymyr Zełenski i Donald Trump zadzwonili do sojuszników Ukrainy z Europy. Polskę reprezentował Karol Nawrocki. Dopiero potem Trump miał zadzwonić do Putina. Mieli rozmawiać drugi raz tego dnia.

Podczas konferencji prasowej po spotkaniu prezydent USA stwierdził, że plan jest uzgodniony w „90 procentach”, a gwarancje pokojowe dla Ukrainy w „95 procentach”. Trump podkreślił też, że główny ciężar gwarantowania bezpieczeństwa Ukrainy spadnie na Europę, ale USA „pomogą w stu procentach, tak jak Europa pomogła by nam”.

Więcej o przebiegu rozmów na łamach OKO.press pisała Agnieszka Jędrzejczyk:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W sobotę Karol Nawrocki pojawił się na obchodach 107. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Prezydent podkreślał, że Polska jest otwarta na Zachód, ale także „gotowa do obrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej”.

Do słów Nawrockiego odniósł się w mediach społecznościowych premier Donald Tusk: „Prezydent Nawrocki znowu wskazał Zachód jako główne zagrożenie dla Polski. To jest istota sporu między antyeuropejskim blokiem (Nawrocki, Braun, Mentzen, PiS) a naszą Koalicją”.

Szef rządu dodał, że spór ten jest „śmiertelnie poważny” i dotyczy „naszych wartości, bezpieczeństwa, suwerenności”.

W sprawie zabrał głos także szef dyplomacji Radosław Sikorski. „Pragnę uspokoić Pana Prezydenta, że dopóki Niemcy są w NATO i UE, a rządzą nimi chrześcijańscy lub socjal demokraci, zagrożenie naszej zachodniej granicy jest żadne” – przekonywał.

Szef MSZ dodał, że takie zagrożenie „powstać mogłoby dopiero, gdyby władzę za Odrą objęli eurofobiczni nacjonaliści” – mając pewnie na myśli prorosyjską AfD.

Do słów przedstawicieli polskiego rządu odniósł się rzecznik Nawrockiego Rafał Leśkiewicz.

„Premier Donald Tusk i jego koledzy z rządu znowu nic nie zrozumieli. Najpierw parli do resetu z Rosją, potem zaprzeczali licząc na to, że Polacy mają krótką pamięć” – wskazał.

Stwierdził, że strona rządowa „kreuje alternatywną rzeczywistość” z wykorzystaniem „opanowanych do perfekcji mechanizmów manipulacji” oraz „wykorzystując do tego wystąpienie Prezydenta RP”.

Jaki jest kontekst

Spór między Pałacem Prezydenckim a rządem trwa odkąd Karol Nawrocki został wybrany na prezydenta, a główny kandydat Koalicji Obywatelskiej Rafał Trzaskowski przegrał.

Prezydent w cztery miesiące zawetował 20 ustaw i wciąż trwa spór o nominacje ambasadorskie. Karol Nawrocki odmówił nominacji 46 sędziów oraz zablokował nominacje na pierwszy stopień oficerski 136 przyszłych oficerów służb. W mediach społecznościowych zarówno premier, jak i prezydent nie szczędzą sobie wzajemnie ostrych słów.

O ten spór między pałacem a rządem TVN w badaniu zapytał Polaków. Jak wskazują grudniowe wyniki sondażu przeprowadzonego przez pracownię Opinia24, konflikt jako zły dla interesów Polski ocenia 72 proc. respondentów. Przeciwnego zdania jest natomiast 16 proc. pytanych. 12 proc. Polaków nie wskazało jednoznacznej odpowiedzi lub odmówiło jej.

Konflikt to realny rozdźwięk w myśleniu o bezpieczeństwie, polityce zagranicznej i relacjach z Europą oraz Ukrainą. I to w momencie, gdy wojna za wschodnią granicą trwa, a do debaty powraca kwestia obronności.

Dla rządu narracja o zagrożeniu ze strony Zachodu podważa zaufanie do kluczowych sojuszy i uderza w fundamenty polityki europejskiej. Dla Pałacu Prezydenckiego to z kolei kwestia suwerenności i prawa do mówienia o bezpieczeństwie bez etykietowania jako „antyeuropejskie”.

W tle jest też coś jeszcze. Walka o to, kto definiuje patriotyzm i bezpieczeństwo, a kto tylko straszy lub manipuluje. To spór o emocje wyborców, o język kampanii i o to, czy Polska ma mówić o zagrożeniach wprost, czy raczej uspokajać i wzmacniać przekaz o stabilności.

Czytaj więcej

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W specjalnym wywiadzie dla rosyjskiej agencji państwowej TASS podsumowującym 2025 rok Siergiej Ławrow mówił o przyszłości relacji ze Stanami Zjednoczonymi, wskazywał, kto jego zdaniem blokuje pokój na Ukrainie, a także komentował sytuację na Bliskim Wschodzie oraz wokół Tajwanu.

„Od czasu zmiany administracji w Stanach Zjednoczonych, Europa i Unia Europejska stały się główną przeszkodą na drodze do pokoju. Nie kryją swoich planów przygotowań do wojny z Rosją” – mówił Ławrow, który europejskich przywódców nazywa „europejską partią wojny”.

„Ambicja dosłownie ich oślepia” – dodał. „Nie dość, że nie dbają o los Ukraińców, to sprawiają wrażenie, jakby nie przejmowali się nawet własnymi obywatelami” – mówił.

Szef rosyjskiej dyplomacji odniósł się do trwających w Europie rozmów o wysłaniu kontyngentów wojskowych do Ukrainy. W grudniu taki plan ogłosili przedstawiciele koalicji chętnych.

Według zapisów porozumienia w sprawie wsparcia Kijowa kraje europejskie miałyby dobrowolnie sformułować oddziały „wielonarodowych sił Ukrainy”.

„Bo jak inaczej tłumaczyć toczące się w Europie dyskusje o wysłaniu na Ukrainę kontyngentów wojskowych w ramach tzw. koalicji chętnych? Setki razy podkreślaliśmy, że w takim scenariuszu stałyby się one w pełni uzasadnionym celem dla naszych Sił Zbrojnych Rosji” – ocenił.

Ławrow dodał, że obecność wojsk koalicjantów w Ukrainie będzie oznaczała, że uzyskają one status wrogich wobec Rosji.

„Dla polityków w Europie, którzy najwyraźniej tego nie rozumieją (...) powtórzę jeszcze raz: nie ma powodów obawiać się, że Rosja kogokolwiek zaatakuje. Jeśli jednak ktokolwiek zdecyduje się uderzyć w Rosję, odpowiedź będzie miażdżąca. Prezydent Rosji Władimir Putin wielokrotnie mówił o tym publicznie” – stwierdził.

Jaki jest kontekst

W niedzielę prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski spotka się z Donaldem Trumpem, aby omówić plan pokojowy. Spotkanie ma rozpocząć się na Florydzie wcześniej niż planowano – około godz. 19 czasu polskiego. W drodze do Stanów Zjednoczonych Zełenski wylądował w Kanadzie, gdzie zdalnie połączył się z europejskimi przywódcami.

„Ukraina potrzebuje konkretnych i wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa” – napisał premier Donald Tusk po rozmowie europejskich liderów. Obok polskiego premiera w rozmowie brali udział przywódcy Ukrainy, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch, a także przedstawiciele Unii Europejskiej, NATO, Holandii, Kanady oraz państw skandynawskich.

„Takie gwarancje to także bezpieczniejsza Polska. Jutro, po spotkaniu prezydentów USA i Ukrainy, wracamy do rozmowy” – pisał w sobotę Donald Tusk.

​W sobotę Władimir Putin po raz kolejny oznajmił, że Rosja osiągnie wszystkie wyznaczone cele „drogą zbrojną”, jeśli Ukraina nie zechce rozwiązać konfliktu pokojowo.

Obecnie siły rosyjskie opanowały ok. 99 proc. obwodu ługańskiego, ok. 75 proc. obwodu donieckiego i ok. 70 proc. obwodu zaporoskiego.

„Jeśli władze w Kijowie nie zechcą rozwiązać tej sprawy pokojowo, rozwiążemy wszystkie problemy środkami militarnymi” – powiedział Putin.

Szef ukraińskiego wywiadu wojskowego (HUR) generał Kyryło Budanow mówił w wywiadzie, że dla Rosji znacznym problemem są koszty prowadzenia wojny. „Żaden kraj nie może się rozwijać, funkcjonować normalnie, jeśli wydaje 46 proc. budżetu na wojnę” – powiedział Budanow.

W jego ocenie problemy finansowe nie wpłyną na sytuację na polu walki, gdyż Rosja posiada znaczne zasoby, które może zmobilizować do dalszego prowadzenia wojny. Jednak te trudności mogą mieć wpływ na stanowisko w kwestii zakończenia wojny, skłaniając rosyjskie władze do większej elastyczności w procesie negocjacji.

Budanow zwrócił też uwagę, że Rosja już teraz buduje tzw. rezerwę strategiczną na wypadek ewentualnego konfliktu z innymi państwami. Jak podkreślił, dopóki trwa wojna w Ukrainie, proces ten pozostaje płynny. Rezerwa operacyjna jest na bieżąco wykorzystywana, a choć struktury strategiczne są formowane, nie osiągnęły jeszcze zdolności, o jakich marzy Moskwa.

Dodał jednak,, że prowadzenie wojny na dwóch frontach w warunkach konfliktu na pełną skalę byłoby niemożliwe, przypominając, że już II wojna światowa pokazała, iż taki scenariusz kończy się katastrofą.

W rozmowie z portalem Lewyj Biereg, Budawnow stwierdził, że Rosja skorygowała harmonogram przygotowań do potencjalnych działań militarnych wobec państw europejskich, przesuwając go z 2030 na 2027 rok. Jego zdaniem strategicznym celem Kremla pozostaje okupacja państw bałtyckich.

Czytaj więcej

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W niedzielę w Kosowie odbywają się wybory parlamentarne; obecny premier i jego partia Samostanowienie walczą o kolejny czteroletni mandat. Rząd Kurtiego jest pierwszym w historii kraju, który dotrwał do końca kadencji. W przedwyborczych sondażach Samostanowienie zdobywa – średnio – niewiele poniżej 50 proc. poparcia.

W wyborach startuje ponad 1,2 tys. kandydatów z aż 24 ugrupowań. Do głosowania uprawnionych jest około 2 mln obywateli Kosowa. 10 ze 120 miejsc w parlamencie jest zarezerwowanych dla mniejszości serbskiej. Jej przedstawiciele wybiorą deputowanych spośród trzech ugrupowań, w tym Serbskiej Listy, partii wspieranej przez Belgrad.

Lokale wyborcze otwarto o godz. 7. Głosowanie potrwa do 19.

Jaki jest kontekst

Pod koniec listopada, dzień po tym, jak po raz drugi nie udało się wyłonić większości dla nowego rządu, prezydentka Kosowa Vjosa Osmani rozwiązała parlament i rozpisała przedterminowe wybory na 28 grudnia. Wiceprzewodniczący Samostanowienia Glauk Konjufca nie zdobył wówczas wymaganej liczby głosów, podobnie jak wcześniej lider ugrupowania i pełniący obowiązki premiera Albin Kurti, który również nie zdołał uzyskać poparcia dla proponowanego składu rządu.

Zgodnie z konstytucją Kosowa, jeśli parlament dwukrotnie nie wyłoni rządu, prezydent ogłasza nowe wybory. Po głosowaniu z 9 lutego Samostanowienie straciło zdolność do samodzielnego rządzenia.

Jak podaje PAP, za rządów Samostanowienia bezrobocie w Kosowie spadło z około 30 proc. do około 10 proc., wzrosła płaca minimalna i osiągnięto najszybsze tempo wzrostu spośród krajów Bałkanów Zachodnich. Jednak w polityce zagranicznej nastąpiło ochłodzenie w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską.

Samostanowienie zapewne ponownie wygra wybory, jednak nie jest jasne, czy będzie w stanie utrzymać samodzielną większość„. Natomiast główni konkurenci obecnej ekipy rządzącej cierpią na ”kryzys przywództwa".

„Demokratyczna Liga Kosowa (LDK) oraz Demokratyczna Partia Kosowa (PDK) cierpią na kryzys przywództwa. Liderzy PDK są sądzeni za zbrodnie wojenne w Hadze, a LDK wciąż nie doczekało się godnego następcy legendarnego Ibrahima Rugovy, lidera pokojowego ruchu oporu wobec władz serbskich i jugosłowiańskich” – zaznaczył Jakub Bielamowicz z Instytutu Nowej Europy w rozmowie z PAP.

Czytaj więcej

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Do USA Zełenski przyjechał w sobotę wieczorem, o czym poinformował ukraiński wiceminister spraw zagranicznych Serhij Kysłyca na platformie X. „Dobry wieczór Florydo!” — napisał, dołączając do tekstu zdjęcie samolotu z nazwiskiem prezydenta USA na kadłubie.

Spotkanie prezydentów USA i Ukrainy w rezydencji Mar-a-Lago należącej do Donalda Trumpa na Florydzie odbędzie się dwie godziny wcześniej niż planowano, czyli o godz. 13 czasu lokalnego (godz. 19 czasu polskiego).

Jaki jest kontekst

W wigilię Wołodymyr Zełenski ogłosił swój 20-punktowy plan pokojowy wynegocjowany z Amerykanami na Florydzie. Zdaniem Trumpa ten plan nie ma żadnej mocy bez jego zgody.

Plan zawiera jednak mnóstwo korzystnych dla USA klauzul gospodarczych. Ale też nie mówi o tym, by Ukraińcy mieli się gdzieś wycofywać. Linią rozgraniczenia między Ukrainą a Rosją ma być obecna linia frontu.

Plan przewiduje m.in. potwierdzenie suwerenności Ukrainy, zamrożenie konfliktu na obecnej linii frontu, pakiet rozwojowy oraz działania na rzecz odbudowy Ukrainy, przyspieszenie procesu zawarcia porozumienia o wolnym handlu między Ukrainą a USA oraz przeprowadzenie przez władze w Kijowie wyborów w najkrótszym możliwym terminie.

Spotkanie świadczy o dużym postępie w rozmowach pokojowych. Sam Trump mówił wcześniej, że spotka się z Zełenskim tylko wtedy, gdy uzna, że ​​bliskie jest osiągnięcie porozumienia.

Jak podaje Axios, Zełenski napisał, że plan Trumpa został zaakceptowany w „90 proc.”, ale nie powiedział, czy obaj podpiszą jakiekolwiek umowy.

„Stany Zjednoczone i Europa zapewnią Ukrainie gwarancje bezpieczeństwa. Jeśli Rosja napadnie na Ukrainę, nastąpi reakcja militarna, a sankcje zostaną przywrócone” – powiedział Zełenski podczas briefingu dla dziennikarzy na początku tego tygodnia.

Dodał, że strony wciąż prowadzą negocjacje w sprawie tego,

Juliia Mendel, była rzeczniczka Wołodymyra Zełenskiego napisała w mediach społecznościowych, że Zełenski, nawet jeśli pośrednio, wykonał już kroki w stronę kompromisu, między innymi wycofując się z dążenia do członkostwa w NATO, co pokazuje pewną gotowość do porozumienia. „Choć dziś niemal 60 proc. Ukraińców nadal poparłoby akcesję do NATO, odsetek ten systematycznie spada od dwóch lat” – podkreśliła.

Prezydenci USA i Ukrainy spotykają się po weekendowych rozmowach na Florydzie między doradcami Donalda Trumpa Steve’em Witkoffem i Jaredem Kushnerem a głównymi negocjatorami z Rosji i Ukrainy. Były to kolejne z serii spotkań prowadzonych w ciągu ostatnich dwóch miesięcy.

„Z Rosjanami i Ukraińcami zaszliśmy tak daleko, jak to było możliwe. W ciągu ostatnich dwóch tygodni zrobiliśmy większy postęp niż przez cały ubiegły rok. Chcemy doprowadzić sprawę do finału. Jesteśmy na dobrej drodze” – powiedział przedstawiciel USA.

Jeszcze inne dyskusje trwały w okresie Bożego Narodzenia. W czwartek Zełenski rozmawiał z Witkoffem i Kushnerem.

Jak pisała Agnieszka Jędrzejczyk dla OKO.press w sobotę 27 grudnia propaganda Kremla w sposób bezprecedensowy przerwała wieczorny dziennik, by przez ponad 20 minut sprawozdawać spotkanie ubranego w mundur Putina ze swoimi dowódcami w „punkcie dowodzenia”.

Putin mówił wojskowym, że wojska Ukrainy muszą się wycofać z „tych terenów”. „Są już na Zachodzie rozumni ludzie, którzy gotowi są nakłonić Kijów, by przyjął te warunki, nawiązał ponownie stosunki z Rosją, zajął się współpracą gospodarczą. Niestety, reżim kijowski nie chce rozwiązać konfliktu w sposób pokojowy” – mówił wojskowym i telewidzom Putin. Tak więc osobiście odrzucał 20-punktowy plan Ukrainy.

W sobotę Donald Tusk napisał w mediach społecznościowych, że w rozmowach z przywódcami państw UE i NATO, panowała zgoda co do kluczowej roli gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, które mają być „konkretne i pewne”. Zapowiedział też powrót do rozmów po spotkaniu prezydentów USA i Ukrainy.

Przywódcy państw europejskich, w tym premier Polski Donald Tusk oraz kierownictwo Komisji Europejskiej z jej przewodniczącą Ursulą von der Leyen rozmawiali w sobotę z przedstawicielami władz w Kijowie o sposobach zakończenia wojny na Ukrainie.

Przywódcy głównych państw europejskich, Kanady, UE i NATO zapewnili Zełenskiego o „pełnym poparciu”. Kancelaria włoskiej premier Giorgi Meloni w komunikacie oświadczyła, że podczas wideokonferencji mówiła o tym, że konieczne obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, jest zachowanie jedności stanowisk między europejskimi partnerami, Ukrainą i Stanami Zjednoczonymi, by zakończyć trwający w Ukrainie prawie cztery lata konflikt.

Czytaj więcej

Przeczytaj także: