Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Papież Leon XIV ekskomunikował w czwartek 2 lipca biskupów, księży i wiernych, którzy oficjalnie przystąpili do zwanego od imienia swego założyciela lefebrystami Bractwa Kapłańskiego Piusa X. Ekskomunika jest skutkiem aktu skrajnego nieposłuszeństwa wobec Watykanu, którego dopuścili się dwaj (dotąd legalni) biskupi kierujący Bractwem. Bez zgody papieża wyświęcili oni 1 lipca na biskupów czterech kapłanów należących do Bractwa. Reakcja Watykanu nastąpiła już dzień później.

Bractwo Kapłańskiego Piusa X zostało uznane za organizację schizmatyczną. Cała szóstka (dwóch dotychczasowych i czterech wyświęconych bez zgody Watykanu) biskupów została uznana za ekskomunikowanych „ipso facto” i „latae sententiae”, czyli poprzez sam czyn uczestnictwa w nielegalnej konsekracji. Ekskomunika obejmuje też wszystkich księży należących do Bractwa (jest ich na całym świecie około 700, a ich liczba w ostatnich latach powoli rosła) oraz tych wiernych, którzy do Bractwa oficjalnie przystąpili. To ostatnie dotyczy jedynie kilkuset osób – tzw braci oraz seminarzystów Bractwa, bowiem jest to organizacja zrzeszająca przede wszystkim księży.

Jaki jest kontekst?

Bractwo Kapłańskie Piusa X powstało w 1970 roku z inicjatywy francuskiego arcybiskupa Marcela Lefebvre'a w bezpośredniej reakcji na reformy Kościoła podjęte podczas Soboru Watykańskiego II. Bractwo zrzeszało skrajnie konserwatywnych księży, którzy odmówili zaakceptowania postanowień Soboru. Lefebryści odprawiają msze trydenckie, używają tradycyjnych szat liturgicznych i uważają się za kontynuatorów prawdziwego, przedsoborowego Kościoła.

Ich stosunki z Watykanem zawsze były dość trudne. W 1975 roku Lefebvre został suspensowany, z kolei w roku 1988 ekskomunikowany za samowolne wyświęcenie księży. W 2009 roku ekskomunikę z wyświęconych przez niego kapłanów zdjął Benedykt XVI. Raz na marginesie Kościoła, momentami zaś wręcz poza nim, lefebryści stanowili najbardziej konserwatywne skrzydło katolicyzmu.