Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

„ Już wkrótce okaże się, jaki będzie odwet USA za atak na amerykańską ambasadę i poległych żołnierzy” – ogłosił Donald Trump w wywiadzie dla stacji NewsNation. Prezydeent Stanów Zjednoczonych zapowiedział tym samym odwet za Iran i śmierć amerykańskich żołnierzy. Do tej pory w inwazji, jaką USA i Izrael dokonały przeciwko Iranowi zginęło sześciu żołnierzy ze Stanów. Co najmniej 18 jest rannych.

Reakcja Trumpa jest pierwszą publiczną wypowiedzią po ataku Iranu na ambasadę USA w Rijadzie (Arabia Saudyjska). W budynek, poniedziałkowego, późnego wieczora (2 marca), uderzyły dwa drony – podała Agencja Reutersa. Wybuchł niewielki pożar. Nie ma jednak informacji o ofiarach w wyniku eksplozji.

Wcześniej irańskie wojska zaatakowały ambasadę Stanów Zjednoczonych w Kuwejcie. W obawie o bezpieczeństwo personelu ewakuowano także ambasadę USA w Jordanii.

„Wyrządzamy im ogromne szkody” – twierdzi Trump w rozmowie z NewsNation. Przekazał, że „osiągnięcie celów” w Iranie jest tylko kwestią czasu. Wiceprezydent USA J.D.Vance w wywiadzie dla Fox News rozwinął, że owym głównym celem dla Ameryki jest pozbawienie Iranu możliwości pozyskania broni jądrowej.

Vance zadeklarował, że trwająca wojna nie będzie wieloletnim konfliktem, jak te w Iraku i Afganistanie. W podobnym tonie wypowiada się premier Izraela Benjamin Netanjahu , który w rozmowie ze stacją Fox News stwierdził, że amerykańsko-izraelska operacja przeciwko Iranowi będzie „szybką i zdecydowaną akcją, a nie wojną bez końca". Trump chce, by wojna w Iranie trwała do ok. miesiąca.

Jaki jest kontekst?

Trwa czwarty dzień wojny w Iranie. Jak podsumowywał na łamach OKO.press Jakub Szymczak, Izrael i USA dalej intensywnie ostrzeliwują Iran. „Według Institute for the Study of War do poniedziałkowego poranka połączone siły uderzyły w dwa tysiące celów na terenie Iranu. Wspólnie oba kraje osiągnęły pełną przewagę w powietrzu nad Teheranem. Przekłada się to na uderzenia w liczne cele w mieście”.

Izrael uderzył m.in. w siedzibę kanału irańskiej telewizji państwowej IRIB TV2. Amerykańsko-izraelskie pociski uszkodziły też znajdujący się tuż obok szpital Gandhiego – świadkowie twierdzą, że rakiety uderzyły w sam szpital. Placówka została ewakuowana. Szczęśliwie nie wiemy nic o ofiarach śmiertelnych.

Późnym popołudniem w poniedziałek 2 marca najnowsze oficjalne liczby ofiar z poszczególnych miejsc, oprócz poległych sześciu żołnierzy amerykańskich, to:

• 555 ofiar śmiertelnych w Iranie,
• 12 w Izraelu,
• 13 w Libanie,
• 6 w krajach Zatoki Perskiej.

Trump zapowiada, że fala ataków na Iran ma dopiero nadejść.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Prezydent USA Donald Trump mówił o przebiegu wojny przeciwko Iranowi przy okazji ceremonii przyznania medalu za zasługi trzem amerykańskim wojskowym. Wcześniej trudno było odczytać, jakie intencje przyświecają Trumpowi i jaki plan ma Waszyngton na kolejne etapy konfliktu. Według informacji telewizji CNN z soboty operacja „Epicka Furia” miała trwać kilka dni. Później Trump stwierdził, że wojna może zająć nawet cztery tygodnie. Trump stwierdził również, że w działaniach Izraela i USA chodzi o zmianę władzy w Teheranie, czemu innym razem zaprzeczył, zwracając uwagę przede wszystkim na potrzebę osłabienia militarnego Iranu. Nie jest jasne również, czy USA są przygotowane na działania lądowe (określane terminem „boots on the ground”), co sugerowały niektóre wypowiedzi prezydenta z poniedziałku.

Poniedziałkowe przemówienie mogło rozjaśnić ten obraz. Trump nie powiedział jednak nic konkretnego na temat kolejnych celów stawianych przed wojskowymi. Było też sporo przechwałek dotyczących dotychczasowych osiągnięć amerykańskiej interwencji. Sporą część swojego briefingu poświęcił zmianom w Białym Domu, który staje się „coraz piękniejszy”, choć jego żona „nie jest zachwycona”.

„Zawsze lubiłem złoto. Ale myślę, że możemy zaoszczędzić sporo pieniędzy. Właśnie zaoszczędziłem na zasłonach” – mówił Trump.

Odnosząc się do wojny z Iranem, stwierdził, że kraj ten pozostawał zagrożeniem przez umowę dotyczącą programu nuklearnego Teheranu, podpisaną przez „Baracka Husseina Obamę”.

„Reżim dysponował już rakietami zdolnymi do uderzenia w Europę oraz nasze bazy lokalne i zagraniczne, a wkrótce miałby rakiety zdolne do dotarcia do naszej pięknej Ameryki. Celem tego szybko rozwijającego się programu rakietowego było ukrycie prac nad bronią jądrową i utrudnienie komukolwiek powstrzymania ich przed produkcją tej wysoce zakazanej przez nas broni jądrowej” – mówił Trump. – „Reżim irański uzbrojony w pociski dalekiego zasięgu i broń jądrową stanowiłby niedopuszczalne zagrożenie dla Bliskiego Wschodu, ale także dla narodu amerykańskiego. Nasz kraj znalazłby się w niebezpieczeństwie i był bardzo bliski zagrożenia. Byłem bardzo dumny, że udało mi się zniweczyć porozumienie jądrowe z Iranem zawarte przez prezydenta Baracka Husseina Obamę.”

Podsumowując efekty operacji, Trump mówił o 10 zatopionych irańskich okrętach i zabiciu czołowych przywódców tamtejszej armii. Odniósł się również do strat w ludziach, których amerykańska armia doznała w pierwszych dniach ataku.

„Dzisiaj opłakujemy czterech bohaterskich amerykańskich żołnierzy, którzy zginęli w akcji, i przesyłamy nasze wyrazy miłości i wsparcia ich rodzinom. Ku ich pamięci kontynuujemy tę misję z zaciekłą, nieugiętą determinacją, aby zniszczyć zagrożenie, jakie ten terrorystyczny reżim stanowi dla narodu amerykańskiego. A jest to rzeczywiście zagrożenie.”

Przeczytaj także:

Również w poniedziałek Trump odznaczył pośmiertnie starszego sierżanta Michaela Ollisa, który w 2013 roku zasłonił własnym ciałem polskiego żołnierza Karola Cierpicę podczas służby w Afganistanie. Trump, przekazując odznaczenie, ciepło wypowiedział się o sojuszu polsko-amerykańskim i prezydencie Karolu Nawrockim, który według niego „będzie świetnym prezydentem, już jest”.

Co się wydarzyło?

Prezydent Francji Emmanuel Macron zapowiedział wzmocnienie potencjału nuklearnego swojego kraju. Jak stwierdził, tego wymagają wyzwania współczesności. Zapowiedź ta nastąpiła po ataku Izraela i USA na Iran. Macron stwierdził, że Francja powinna myśleć o „zaawansowanym odstraszaniu nuklearnym”

„Gdyby ktokolwiek chciał uderzyć we Francję, musi być przygotowany na niewyobrażalne koszty” – przekonywał prezydent Francji w trakcie wizyty w jednej z francuskich baz wojskowych. Jak stwierdził, Francja jest gotowa wziąć odpowiedzialność za bezpieczeństwo na kontynencie, a francuskie samoloty zdolne do przenoszenia głowic jądrowych mogłyby zostać rozmieszczone w różnych krajach Unii Europejskiej. Do tej pory zainteresowanie objęciem francuskim parasolem nuklearnym wyraziło osiem krajów, w tym Polska.

„Nasi przeciwnicy się zmienili, nasi partnerzy i świat stali się twardsi. Musimy zwiększyć odstraszanie jądrowe w Europie ze względu na zwiększone zagrożenia, nazywam to odstraszaniem zaawansowanym. Niemcy będą odgrywały kluczową rolą. Polska, Holandia, Belgia, Dania także dołączą do wysiłków Francji” – zapowiedział francuski prezydent.

„Polska prowadzi rozmowy z Francją i grupą najbliższych europejskich sojuszników w sprawie zaawansowanego programu odstraszania nuklearnego” – potwierdził w mediach społecznościowych Donald Tusk.

Jaki jest kontekst?

To kolejna z propozycji wspólnego działania europejskich państw dla bezpieczeństwa UE. W piątek Sejm zagłosował za przystąpieniem do programu SAFE, czyli unijnego finansowania zakupów europejskiego uzbrojenia, finansowanego ze wspólnie zaciągniętej pożyczki. Programowi sprzeciwia się polska prawica. Jak przekonują posłowie PiS i Konfederacji, lepiej postawić na amerykański sprzęt. Politycy obu formacji obawiają się też, że wypłata środków byłaby uzależniona od przestrzegania zasad praworządności przez państwa Wspólnoty. Premier Donald Tusk przekonuje z kolei, że SAFE przyniesie korzyści dla polskiej zbrojeniówki, a Polska postawi na zamówienia u rodzimych producentów.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

„Szalone reżimy, takie jak irański, nie mogą trwać” – stwierdził podczas poniedziałkowej konferencji prasowej. Zaprzeczył w ten sposób słowom prezydenta Donalda Trumpa, który w jednej z wypowiedzi przyznał, że zmiana władzy w Iranie jest jednym z ceków Waszyngtonu.

„Reżim, który krzyczał »śmierć Ameryce«, »śmierć Izraelowi«, poniósł śmierć z rąk tej samej Ameryki” – stwierdził Hegseth, mimo że ośrodki władzy w Teheranie podtrzymują kontrolę nad terytorium Iranu i wciąż prowadzą wojnę. – „Misja operacji »Epicka Furia« jest laserowo skoncentrowana. Zniszczyć irańskie rakiety. Zniszczyć irańską produkcję pocisków. Zniszczyć ich marynarkę wojenną i infrastrukturę bezpieczeństwa, Tak, żeby nigdy nie mieli broni jądrowej” – mówił Hegseth. Przedstawiciel administracji Donalda Trumpa bronił sensowności uderzenia w Iran, zaprzeczając, by stojąca za nim logika była podobna do tej, która zdecydowała o atakach na Afganistan i Irak.

„Żadnych głupich zasad walki, żadnego plątania się w »budowanie narodu«, żadnych ćwiczeń z budowania demokracji, żadnych politycznie poprawnych wojen. Walczymy, by wygrać i nie marnujemy czasu ani życia” – mówił Hegseth. Zapytany o możliwy czas trwania irańskiego konfliktu odpowiedział, że długość operacji zależy decyzji Donalda Trumpa.

„Prezydent Trump ma pełną swobodę, aby mówić o tym, jak długo to może potrwać, czy to cztery tygodnie, dwa tygodnie, sześć tygodni. Może to nastąpić wcześniej. Może to nastąpić później” – mówił Hegseth. Wcześniej prezydent USA stwierdził, że konflikt może potrwać cztery tygodnie. W sobotę stacja CNN podawała, że Waszyngton nastawia się na zaledwie kilkudniowe działania skierowane przeciwko Iranowi.

Co się wydarzyło

„Ogłaszamy zakaz działalności militarnej dla Hezbollahu i ograniczamy jego rolę w sferze politycznej” – ogłosił dziś premier Libanu Nawaf Salam. Ataki grupy na Izrael po rozpoczęciu izraelsko-amerykańskiej wojny w Iranie premier nazwał nielegalnymi. I nakazał grupie złożenie broni.

Wcześniej Hezbollah ogłosił, że jego ataki na Izrael to odpowiedź na zabicie Alego Chameneiego, a także próba „obrony Libanu i jego mieszkańców”.

Premier Salam ma na ten temat zupełnie inne zdanie. Zastrzega, że prawo do działań militarnych z terenu Libanu ma tylko libańska armia i potępia obecne uderzenia Hezbollahu na Izrael. Hezbollah wystrzelił dziś rakiety w stronę Izraela po raz pierwszy od zawieszenia broni z listopada 2024 roku. Izrael zapowiedział dużą ofensywę i ogłosił, że jednym z jego celów jest sekretarz generalny Hezbollahu Naim Kassem.

Jaki jest kontekst

Konflikt między Izraelem a Hezbollahem zelżał w 2025 roku po konflikcie z jesieni 2024 roku i zabiciu poprzedniego, wieloletniego sekretarza generalnego Hassana Nasrallaha. Hezbollah wyszedł z tej rundy walk znacznie osłabiony. Libańska grupa jest ważnym sojusznikiem Iranu i częścią jego Osi Oporu – grupy organizacji sprzeciwiających się izraelsko-amerykańskiej dominacji na Bliskim Wschodzie.

Hezbollah to grupa szyicka, co zbliża ją ideologicznie do Republiki Islamskiej. Iran był od początku istnienia grupy jego najważniejszym sponsorem. Hezbollah zachowuje pewną niezależność operacyjną, ale jednocześnie od zawsze współpracuje blisko z Iranem i jest jego sojusznikiem. Jest też siłą polityczną – obecnie posiada 15 miejsc w 128-osobowym parlamencie.

W dzisiejszej sytuacji większość komentatorów zwraca jednak uwagę, że otwarte wciągnięcie Izraela w konflikt to dla Hezbollahu decyzja samobójcza.

Przeczytaj także: