Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

W sobotę 25 stycznia 2025 Elon Musk wystąpił online podczas inauguracji kampanii wyborczej Alternatywy dla Niemiec (AfD) w Halle w Saksonii-Anhalt.

Został przywitany owacyjnie.

„AfD jest największą nadzieją dla Niemiec. Walczcie o wspaniałą przyszłość dla Niemiec” – doradca prezydenta USA Donalda Trumpa, właściciel Tesli, SpaceX i portalu X (dawniej Twitter) i szef Tesli.

Musk odniósł się też do hitlerowskiej przeszłości Niemiec: „Myślę, że w Niemczech zbyt wiele uwagi poświęca się winom z przeszłości. Trzeba iść naprzód. Dzieci nie odpowiadają za grzechów swoich rodziców, dziadków czy pradziadków ”.

„Bardzo ważne jest, aby ludzie w Niemczech byli dumni z bycia Niemcami” – dodał miliarder. „Niemiecka kultura sięga tysięcy lat wstecz i nawet Juliusz Cezar był pod wrażeniem ducha walki plemion germańskich” – stwierdził Musk.

Musk zupełnie wprost nie tylko zachęcał do głosowania na AfD, ale też do agitowania na rzecz tej partii.

„Wyjdź, porozmawiaj z ludźmi” – mówił. „Te wybory są tak ważne... przyszłość cywilizacji może zależeć od tych wyborów. Kiedy coś jest tak ważne... musisz zrobić wszystko, żeby przekonać ludzi, żeby głosowali na AfD” – apelował Musk.

„Ludzie! słyszeliście to? Amerykanie znów czynią swój kraj wielkim i my znów czynimy nasz kraj wielkim. Make Germany great again!” – zareagowała na ten występ Alica Weidel, szefowa AfD.

Na platformie X (dawniej Twitter) od soboty Musk podaje dalej twitty osób chwalących jego wystąpienie. Osoby te m.in. podkreślają, że Niemcy nienawidzą siebie i wstydzą się swojego kraju, zaś AfD ma szansę to zmienić.

Tusk reaguje

W niedzielę popołudniu na słowa Muska zareagował polski premier.

„Słowa, które usłyszeliśmy od głównych aktorów wiecu AfD o «Wielkich Niemczech» i «konieczności zapomnienia o niemieckiej winie za zbrodnie nazistowskie”, brzmiały aż nazbyt znajomo i złowieszczo. Zwłaszcza na kilka godzin przed rocznicą wyzwolenia Auschwitz”.

Obchody 60. rocznicy wyzwolenia Auschwitz odbędą się 27 stycznia.

Jaki jest kontekst

Tymczasem w Niemczech już za miesiąc, 23 lutego 2025, odbędą się przedterminowe wybory. Według opublikowanego 22 stycznia sondażu YouGov chadecja, czyli CDU/CSU, utrzymuje pierwszą pozycję, jednak jej notowania spadły o 2 pkt proc. i wynoszą 28 proc.

Natomiast drugie miejsce zajmują obecnie dwie partie. Jeszcze niedawno z poparciem 19 procent wiceliderem była skrajna AfD. Jednak według sondażu o 2 pkt proc. mniej osób deklaruje głos na tę partię i jest to w tej chwili 19 proc. Tyle samo ma SPD, której poparcie wzrosło o 1 pkt. proc.

15 proc. poparcia mają Zieloni, to również wzrost o 1 pkt proc.

Wsparcie Muska jest nielegalne?

Od pierwszych dni stycznia, gdy dziennik „Die Welt” opublikował tekst, w którym Musk po raz pierwszy wsparł AfD, Bundestag sprawdza, czy to wsparcie nie łamie ustawy o partiach politycznych. 9 stycznia 2025 Musk wyemitował na swoim profilu na portalu X (dawniej Twitter) rozmowę z Alice Weidel, przewodniczącą AfD i kandydatką na kanclerza Niemiec.

Jak pisze „Deutsche Welle”: „organizacja pozarządowa LobbyControl zwróciła już wcześniej uwagę, że zaangażowanie Trumpa na rzecz AfD może być nielegalnym transferem finansów dla partii. Organizacja twierdzi, że czwartkowa rozmowa Muska z Weidel «prawdopodobnie zostanie rozpowszechniona znacznie szerzej» na X niż wpisy zwykłych użytkowników. «Pod tym względem można tu mówić o reklamie politycznej, ponieważ platforma X zwykle sprzedaje taki zasięg za duże pieniądze»” – argumentuje organizacja LobbyControl.

Bojkot Tesli?

Jeszcze przed wystąpieniem Muska na wiecu AfD niektóre niemieckie firmy ogłosiły, że rezygnują z zakupu Tesli.

„Dostawca energii w Badenii-Wirtembergii, firma Badenova, dostawca zielonej energii z Hamburga, firma Lichtblick oraz sieć drogerii Rossmann już ogłosiły, że w przyszłości nie będą kupować nowych samochodów tej marki” – pisze Deutsche Welle.

Pod Berlinem Musk zbudował pierwszą i na razie jedyną fabrykę Tesli w Europie. Zamierza w niej produkować milion samochodów elektrycznych na rynek europejski. Jednocześnie sprzedaż Tesli w Europie spada – aż o 41 proc. w 2024 roku. Dotyczy to zwłaszcza Niemiec, gdzie kierowcy ostatnio chętniej wybierają krajowe samochody.

Elon Musk od kilku miesięcy angażuje się w politykę europejską. Latem wdał się w konflikt z brytyjskim premierem Keirem Starmerem, oskarżając go, że „zgwałcił Wielką Brytanię”. Chodziło o zakopywane pod dywan przez służby i prokuraturę doniesienia o gangach gwałcicieli. Być może zobaczymy też wkrótce większe zaangażowanie Muska w politykę włoską na inauguracji Donalda Trumpa była obecna Giorgia Meloni – premierka Włoch.

O tym, dlaczego Muskowi miesza się do polityki w Wielkiej Brytanii i Niemczech wyjaśniałyśmy z Dominiką Sitnicą w jednym z ostatnich odcinków „Programu politycznego”.

Koniec izolacji AfD w Niemczech?

Socjaldemokratyczna partia SPD i Zieloni oskarżyły ostatnio kandydata CDU na kanclerza, Friedricha Merza, że „swoim podejściem do polityki migracyjnej likwiduje «kordon sanitarny» wokół prawicowo-populistycznej AfD”.

Merz chce skierować do Bundestagu projekty uchwał, które zaostrzyły prawo migracyjne. Wobec braku poparcia ze strony SPD i Zielonych uchwały najprawdopodobniej przeszłyby głosami właśnie AfD.

„To nie jest współpraca – przekonywał w radiu Deutschlandfunk szef klubu parlamentarnego CDU/CSU w Bundestagu Thorsten Frei. Jak zapewnił, między jego partią a AfD nie toczą się żadne merytoryczne rozmowy” – relacjonuje Deutsche Welle.

„AfD to partia, która jest częściowo antysemicka i prawicowo ekstremistyczna, dlatego nie możemy z nią współpracować. Dotyczy to zarówno okresu przed wyborami, jak i po wyborach” – powiedział Thorsten Frei.

Inne teksty OKO.press na ten temat

Przeczytaj także: