Co się wydarzyło

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zamierza zaostrzyć przepisy dotyczące kar za pomoc migrantom, którzy przebywają na terenie Polski wbrew przepisom – informuje „Rzeczpospolita”. Chodzi o projekt nowelizacji kodeksu karnego, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Za kontrowersyjne poprawki odpowiedzialny jest wiceszef MSWiA Czesław Mroczek.

Najwięcej wątpliwości budzi pomysł dodania do artykułu 264 kodeksu karnego punktu:

„Kto, wiedząc, że inna osoba przebywa na terytorium RP wbrew przepisom umożliwia lub ułatwia jej dalszy pobyt, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.

W wypowiedzi dla „Rzeczpospolitej” Mroczek argumentuje, że przez dotychczasowy brak penalizacji takich działań, osoby „pod pretekstem pomocy migrantom pomagają im w nielegalnym pobycie i stanowią punkt wyjścia do dalszej nielegalnej migracji do krajów Europy Zachodniej”.

Obrońcy praw człowieka argumentują, że taki przepis nie jest wymierzony w przemytników, którzy zarabiają na nielegalnym przemycie osób, ale w aktywistów, którzy udzielają pomocy humanitarnej osobom, które nielegalnie przekroczą granicę.

Jaki jest kontekst

Na posiedzeniu 16 marca Sąd Okręgowy w Białymstoku podjął decyzję o umorzeniu głośnej sprawy tzw. Piątki z Hajnówki.

We wrześniu 2025 roku Sąd Rejonowy w Hajnówce uniewinnił piątkę osób, które udzielały w marcu 2022 roku pomocy humanitarnej 9-osobowej rodzinie z Iraku z małymi dziećmi oraz towarzyszącemu im młodemu Egipcjaninowi.

Osoby były oskarżone art. 264a § 1 kodeksu karnego, czyli o ułatwienie przebywania na terenie Polski w zamian za korzyść majątkową lub osobistą. W uzasadnieniu sąd wskazał, że nie jest przestępstwem pomoc, jeżeli korzyść osobistą uzyskują wyłącznie osoby, które są jej odbiorcami.

Przepis ten w zmienionej formie mógłby doprowadzić do skazania Piątki z Hajnówki. I penalizowałby wszelką pomoc humanitarną dla migrantów, bez względu na intencje.

Przeczytaj także: