Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
Średnio kobiety dostają 1,5 tys. niższe emerytury niż mężczyźni – wynika z danych GUS. Pięć lat różnicy kosztuje kobiety nawet kilkadziesiąt procent straty
W 2025 rok co czwarta osoba w kraju była emerytem lub rencistą – podaje w najnowszym raporcie Główny Urząd Statystyczny. W sumie mowa o 9,45 mln osób. Zdecydowanie większą (i z roku na rok rosnącą) grupę stanowią emeryci.
W 2025 było ich 7,47 mln – wzrost o 1,1 proc. w stosunku do 2024. Zmianę widać najlepiej patrząc dekadę wstecz – w 2016 roku GUS podawał, że w Polsce żyło 6,34 mln emerytów.
Tylko w ciągu ostatniego roku kwota wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych zwiększyła się o 8,9 proc. – do 450 mld zł. Same emerytury pochłonęły 366,4 mld zł.
Przeciętna miesięczna emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyniosła w 2025 roku 4 178,94 zł, co stanowiło 55 proc. przeciętnego wynagrodzenia. To trzeci najniższy wynik w historii pomiarów w XXI wieku. W ciągu roku wydatki emerytów wzrosły średnio o 4,4 proc. i wyniosły 2 140,08 zł.
Średnia świadczeń wypłacanych dla mężczyzn była o 1,5 tys. wyższa niż dla kobiet. Jak podaje GUS, po marcowej waloryzacji przeciętna emerytura mężczyzn wyniosła 4978,67 zł, podczas gdy kobiety otrzymywały średnio 3421,61 zł. Powód? Zróżnicowanie wieku emerytalnego (a więc skrócenie stażu pracy na niekorzyść kobiet), częstsze przerwy w pracy związane z obowiązkami opiekuńczymi, a także niższe wynagrodzenia.
Z danych GUS wynika też, że emerytury niższe niż 50 proc. mediany, czyli poniżej 1772,19 zł, otrzymuje 7,3 proc. osób.
Emerytury kobiet są niższe niż emerytury mężczyzn w całej Unii Europejskiej. Według Eurostatu ta luka sięga średnio 24,5 proc. A wartość dla danego kraju zależy m.in. poziomu aktywizacji zawodowej kobiet, czy sposobu wypłacania świadczeń.
W Polsce dźwignią dla tej przepaści jest sama struktura systemu emerytalnego. Kobiety osiągają wiek emerytalny w wieku 60 lat, pięć lat wcześniej niż mężczyźni. To najczęściej wywołuje protesty mężczyzn, którzy twierdzą, że to oni są w systemie dyskryminowani, bo muszą pracować dłużej. Jednak co do zasady niższy wiek emerytalny najmocniej uderza w same kobiety.
Jak pokazują symulacje prowadzone przez ZUS, każdy rok, w którym kobieta odracza przejście na emeryturę, przynosi jej skokowy wzrost wypłat. Odroczenie o rok równa się 14 proc. wzrostowi świadczenia, o dwa – 27 proc., o trzy – 43 proc., o pięć – aż 80 proc.
Skąd taki wynik? Gdy kobieta wybiera emeryturę w wieku 60 lat, pozbawia się pięciu lat odkładania składek, które pod koniec kariery są najczęściej najwyższe. Co więcej, kapitał zgromadzony na koncie ZUS jest waloryzowany i to, co roku – a to oznacza, że kobiety tracą aż pięć takich waloryzacji. I w końcu chodzi o to, że im później kobieta przejdzie na emeryturę, tym mniej miesięcy, przez które trzeba podzielić kwotę zgromadzonego kapitału.
Dlaczego nic więc z tym nie robimy? Bo postulat podwyższenia czy zrównania wieku emerytalnego uznawany jest za polityczną trumnę.
"Najlepszym pierwszym krokiem byłoby wyrównanie wieku emerytalnego na poziomie 63 lat dla kobiet i mężczyzn oraz zastosowanie zasady powolnego wydłużania, którą w 2012 posiłkował się Donald Tusk, podwyższając wiek emerytalny. To nie będzie tak, że ktoś nagle, z dnia na dzień, dowiaduje się, że musi pracować 3 lata dłużej, ale jeżeli niedługo ma 60. urodziny, to czas pracy wydłuży mu się o miesiąc lub dwa” – tłumaczyła OKO.press dr Janina Petelczyc, badaczka systemów emerytalnych z Katedry Ubezpieczenia Społecznego Szkoły Głównej Handlowej.
Doraźnie części kobiet pomogło wprowadzenie przez rząd renty wdowiej, która chroni seniorki przed ubóstwem po śmierci męża. Od 1 lipca 2025 mogą one w całości pobierać jedno ze świadczeń (rodzinne lub własne) i dodatkowo 15 proc. drugiego. Średnio ten dodatek wynosi miesięcznie 379,10 zł brutto.
Przeczytaj także: