Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Piotr Pacewicz odebrał wyróżnienie Fundacji Polcul im. Jerzego Bonieckiego „za konsekwentną edukację demokratyczną i społeczną, spopularyzowanie dziennikarstwa fact-checkingowego oraz za stworzenie OKO.press” 13 czerwca 2026. Wyróżnieniu towarzyszy nagroda pieniężna w wysokości 20 tys. zł, którą Pacewicz wpłacił na fundusz „Pomóżmy Ukraińcom”.

[na zdjęciu wręczenie nagrody. Od lewej: Ewa Siedlecka, członkini Kapituły, Jerzy Szafjański, konsultant nagrody (częściowo zasłonięty), Piotr Pacewicz, a dalej trzej dyrektorzy Fundacji Polcul: Adam Warzel, prof. Jan Pakulski i Wojciech Zagala]

Odbierając nagrodę, Pacewicz mówił o misji OKO.press, jaką od równo 10 lat jest dziennikarstwo obywatelskie stawiające na wartości demokratyczne i prawa człowieka. Konsekwentnie, wyraźniej niż inne media, sprzeciwiamy się dzisiaj podsycaniu nastrojów antyukraińskich przez polityków prawicy, ale także demaskujemy oportunizm i populizm koalicji rządzącej, która nie potrafi się zdobyć na kontrnarrację. Co gorsza, przyjęta przez parlament tzw. ustawa wygaszeniową, od 5 marca 2026 r. dosłownie z dnia na dzień zabrała dostęp do opieki medycznej ponad 300 tys. uchodźcom, w tym tysiącom osób z najbardziej wrażliwych grup: chorym na raka i osobom dializowanym, ludziom starym, matkom z kilkorgiem dzieci.

Pacewicz zainicjował zbiórkę „Pomóżmy Ukraincom” dla Ukrainek i Ukraińców, którzy znaleźli się w szczególnie trudnej sytuacji.

Przeczytaj także:

„Nie mogę sobie wyobrazić lepszego przeznaczenia nagrody, jaką otrzymałem, niż przekazanie jej uchodźcom i uchodźczyniom, których tak źle potraktowało moje państwo” – powiedział Pacewicz.

Po wpłacie Pacewicza na koncie „Pomóżmy Ukraińcom” było w poniedziałek rano już 1 mln 915 tys. 564 zł. Potrzeby są jednak znacznie większe, zwłaszcza że od 1 lipca 2026 władze zapowiadają drastyczną redukcję miejsc w Ośrodkach Zbiorowego Zakwaterowania.

Nagrodzeni 2026. Kto i za co?

Dyrektorzy Polculu komentowali, że dla australijskiej Polonii OKO.press jest jednym z cenionych źródeł informacji o tym, co dzieje się w Polsce, zwłaszcza w dziedzinie praworządności i przestrzegania praw człowieka. „Czytamy was nawet na Tasmanii” – powiedział Jan Pakulski, który jest profesorem emerytem tamtejszego uniwersytetu.

Piotr Pacewicz jest współzałożycielem OKO.press, do 2024 roku był redaktorem naczelnym, a obecnie jest prezesem fundacji Ośrodek Kontroli Obywatelskiej, wydawcy portalu. Pracę dziennikarską zaczął w 1982 roku w podziemnym „Tygodniku Mazowsze”, przy Okrągłym Stole był sekretarzem prof. Bronisława Geremka, kierującego negocjacjami politycznymi z władzami PRL. Był jednym z założycieli „Gazety Wyborczej” w 1989 roku i jej wicenaczelnym do 2012 roku.

Obok Pacewicza wyróżnienia Polculu dostali (uzasadnienia za komunikatem Fundacji Polcul):

• Magdalena Czajka za przywracanie pamięci o żydowskich mieszkańcach Żelechowa i troskę o ślady ich obecności [na zdjęciu wyżej – w środku w brązowej sukience w białe wzory];
• Marina Hulia, Ukrainka mieszkająca od 30 lat w Polsce, za uparte, optymistyczne, spontaniczne, czułe i niespożyte „naprawianie świata” przez pomaganie [dzieciom, uchodźcom, ale też rodzinom więźniów kryminalnych – red.] i tworzenie wspólnoty ludzi pomagających oraz bycie inspiracją [piąta od lewej, w różowej chustce];
• Olga Knapik za działalność na rzecz opiekunów osób z niepełnosprawnościami oraz zaangażowanie w ochronę środowiska i praw zwierząt [stoi za Hulią, obok Pacewicza];
• Szymon Suwała za promowanie rzetelnej nauki, edukację obywatelską i walkę z dezinformacją [czwarty od prawej];
• Robert Traba za współtworzenie Wspólnoty Kulturowej „Borussia” oraz działania na rzecz dialogu międzykulturowego na Warmii i Mazurach [trzeci od prawej];
• Małgorzata Tkacz-Janik za intensywne wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego, za wielostronne, konsekwentne wspieranie praw kobiet, praw mniejszości, za promowanie kultury śląskiej, za odwagę i za wyobraźnię społeczną [druga od prawej];
• Zenon Wojtas za organizowanie pomocy dla walczącej Ukrainy oraz ochronę karpackiej przyrody, a w szczególności objęcie monitoringiem dzikich zwierząt i badanie ich zachowań [szósty od prawej w zielonej podkoszulce].

Fundacja Polcul powstała w Australii w 1980 roku z inicjatywy Jerzego Bonieckiego, przemysłowca z Sydney, społecznika wielkiego formatu. Była wyrazem rozbudzonej przez Sierpień 1980 roku nadziei na odzyskanie suwerenności, ale też niepokoju o przyszłość rodzącej się w Polsce demokracji. Postawiła sobie za cel popieranie niezależnych i prodemokratycznych społecznych inicjatyw i tego się trzyma do dzisiaj. Zasilana jest kolejnymi wpłatami australijskiej Polonii.

Wśród ponad 1700 osób nagrodzonych byli m.in.: Stefan Bratkowski, Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Herbert, Anka Kowalska, Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, Jan Lityński, Tadeusz Mazowiecki, Adam Michnik, Janusz Onyszkiewicz, Władysław Siła-Nowicki, Donald Tusk, Zbigniew Wujec, Olga Tokarczuk, Agnieszka Holland, Helena Łuczywo.