Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Po spotkaniu w Pałacu Prezydenckim dotyczącym propozycji prezesa NBP oraz prezydenta zwanej „SAFE 0 proc." głos zabrały Kancelaria Prezydenta oraz premier. Wcześniej w ciągu dnia rzecznik prezydenta poinformował o skierowaniu do Sejmu projektu ustawy, który ma wdrażać pomysł Adama Glapińskiego i Karola Nawrockiego.

Zgodnie z projektem, w Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Polski Fundusz Inwestycji Obronnych, którego zadaniem będzie „finansowanie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP oraz innych zadań służących wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności państwa”. Zadania realizowane ze środków Funduszu oraz plan wydatkowania środków mają być ustalane przez szefa MON, a następnie uchwalane przez specjalnie do tego powołaną Radę Funduszu. Dokument ten to „Wieloletni Program Inwestycji Obronnych”.

Skąd mają się brać środki? Z zysku NBP (w ostatnich latach NBP odnotowywał straty) oraz z zaciąganych kredytów, pożyczek, emisji obligacji oraz odsetek od lokowania środków w walutach obcych oraz depozytach.

„Nie ma już mowy o tym, że nie ma szczegółów, że nie wiadomo o co chodzi. Właściwie od jutra, jutro rozpoczyna się posiedzenie Sejmu, pan premier jako szef większości, szef rządu może spowodować, że ta ustawa trafi pod obrady Sejmu, a później, w najbliższym tygodniu, są także obrady Senatu" – mówił szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki.

Polityk dodał, że prezydent jeszcze nie podjął decyzji w sprawie rządowej ustawy wdrażającej program SAFE, czyli niskooprocentowaną pożyczkę unijną.

„Ale można byłoby przeprocedować tę dobrą ustawę„ – zaznaczył Zbigniew Bogucki. „Dzisiaj jesteśmy w stanie, właściwie bezkosztowo, i stąd ten SAFE 0%, polski SAFE 0%, przy mądrym gospodarowaniu rezerwami NBP, bez ich uszczuplania, wygenerować w najbliższych latach kwotę właśnie około 200 mld zł, po to żeby przekierować je go tego funduszu, Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, po to żeby te pieniądze trafiły do polskiej armii, ale także żeby nie trafiły nigdzie indziej”.

Po spotkaniu komunikat wydał także prezes NBP Adam Glapiński, mówiąc, że NBP „zarobił i zgromadził odpowiednie do tego [finansowania armii] fundusze" i będzie w stanie przekazywać środki w wysokości kilkudziesięciu miliardów złotych rocznie. Nie rozwinął jednak, w jaki sposób to zrobi.

„Jutro przedstawię szczegóły wszystkim zainteresowanym Polakom” – kończy się komunikat.

Tusk: To jest SAFE 0 zł

Po spotkaniu w Pałacu Prezydenckim odbyła się także konferencja premiera Donalda Tuska.

„Ta propozycja w największym skrócie to SAFE 0 zł. W tej chwili nie mamy żadnych pieniędzy, mamy słowa. Mamy projekt ustawy, w tym projekcie nie ma pieniędzy, jest nowe ciało, rada, nowa biurokracja, dziesiątki przepisów niepotrzebnych. Na moje pytanie, jeśli rzeczywiście tak jest, panie Glapiński, że NBP ma zysk, to proszę ten zysk wpłacić tak, jak należy, do budżetu państwa i wydamy te pieniądze dla bezpieczeństwo państwa" – powiedział Donald Tusk.

„Tak naprawdę, mówiąc po ludzku, kiedy zorganizowaliśmy te wielkie europejskie pieniądze na polski przemysł zbrojeniowy, ktoś się przestraszył, że będzie sukces Polski. Albo nie daj Bóg mój sukces, postanowił to zablokować i pokuglować trochę, poudawać trochę, że jest jakiś alternatywny program" – dodał premier.

Donald Tusk ponownie zaapelował do prezydenta o podpisanie ustawy wdrażającej program SAFE.

„Uprzedziłem pana prezydenta, jeśli nie będzie tego podpisu, poszukamy takich sposobów bez ustawy, trudno, jak nie chce, żeby przynajmniej część tych pieniędzy trafiła do polskiej armii, ale ze szkodami, ze stratami" – dodawał.

Jaki jest kontekst?

SAFE to unijny program pożyczek wspierających obronność krajów UE. Polska jest jego największym beneficjentem i ma otrzymać nawet 43,7 miliarda euro (blisko 200 miliardów złotych) na dozbrojenie armii i jej modernizację. Rząd zadeklarował, że 89 procent tych środków ma trafić do polskich firm zbrojeniowych. Prezydent Nawrocki zwleka z podpisaniem ustawy.

W ubiegłym tygodniu prezydent Karol Nawrocki wystąpił na wspólnej konferencji z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim. Politycy zapowiedzieli, że opracowali projekt alternatywny wobec pożyczki SAFE, nazwany SAFE 0 proc., w którym wydatki zbrojeniowe miałby sfinansować właśnie NBP. Przez tydzień nie zdradzono jednak szczegółów, na czym taka operacja miałaby polegać. Prezes NBP zapowiadał, że premier i rada ministrów dowie się wszystkiego właśnie podczas wtorkowego spotkania.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: