Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Wirtualna Polska 15 grudnia opublikowała wywiad z prezydentem Nawrockim. Istotna część wywiadu była poświęcona Ukrainie. Zapytany o to, czy Polska powinna kontynuować wsparcie Ukrainy, Karol Nawrocki odpowiedział: „To leży w strategicznym interesie Polski – ten interes nie zmienił się i nie zmienia. Naszym interesem jest wsparcie kraju, który walczy z egzystencjalnym wrogiem Polski – Rosją – oraz broni wartości, do których nam jest blisko”.

Mimo to jednocześnie – według prezydenta – trzeba doprowadzić do „partnerskiego traktowania Polski przez Ukrainę”.

„Konflikt trwa blisko cztery lata i mam wrażenie, że my – Polacy – często nie czujemy się w tej relacji jak partnerzy” – utrzymuje Nawrocki. Dodaje, że „partnerstwo oznacza otwartość na akcentowane przez polskie społeczeństwo problemy – między innymi kwestie historyczne”. I wojna nie jest powodem, aby przedłużać rozwiązanie tych kwestii.

„Jako prezydent nie mogę, nie chcę i nie będę zgadzał się na stawianie Polski w roli wyłącznie »przedpokoju« czy »korytarza« w sprawach, które są dla nas strategicznie ważne. Mamy swoje oczekiwania wobec Ukrainy, tak jak wszystkie inne państwa na świecie” – mówił prezydent. Zdaniem Nawrockiego tak ważne dla Polaków ekshumacje na Wołyniu „dla strony ukraińskiej nie są one nawet przedmiotem realnego rozważenia”.

Polski prezydent wyraził też nadzieję, że wkrótce to się zmieni. Na 19 grudnia jest zaplanowana wizyta Wołodymyra Zełenskiego do Warszawy. „Liczę, że podczas spotkania akceptacja tych poglądów będzie jasno wyrażona” – mówił prezydent Nawrocki. Później dodał, że starania rządu w rozwiązaniu tej sprawy nie były wystarczające.

Oprócz kwestii pamięci historycznej prezydent będzie pilnować innych „istotnych dla Polaków” spraw i nie tylko w relacjach z Ukrainą, a też z innymi państwami.

Według Nawrockiego Zełenski oraz ukraińska dyplomacja popełnili „wiele” błędów. Wymienił wypowiedź ukraińskiego prezydenta na poprzednim zgromadzeniu ONZ, kiedy mówił, że Ukraina w pierwszych dniach wojny była sama oraz wspomniał o nietrafnych odpowiedziach w zakresie pamięci historycznej Dmytra Kułeby, byłego ministra spraw zagranicznych Ukrainy pod koniec lata 2024 roku w Olsztynie.

Kolejnym wątkiem poruszanym w kontekście polsko-ukraińskich stosunków są podziękowania – regularnie domagają się ich polscy politycy, w tym Nawrocki. Jak zwracają uwagę prowadzący rozmowę dziennikarze WP, Ukraińcy dziękowali Polsce wielokrotnie.

Nawrocki: „To nie jest kwestia symboli. To nie jest kwestia zapalenia wspólnie jednego znicza ani nie jest kwestia »dziękuję« wypowiedzianego raz czy dwa. Polacy mogli ograniczyć się do ubrania w żółto-niebieskie flagi jako wyraz solidarności z naszym sąsiadem. Zrobiliśmy jednak znacznie więcej. Rozbudowaliśmy i utrzymujemy hub logistyczny w porcie lotniczym w Jasionce pod Rzeszowem, przez który przechodzi 90 proc. wsparcia dla Ukrainy”

„My działaliśmy nie tylko językiem gestów, symboli, zapalania zniczy czy noszenia żółto-niebieskich flag. Oddaliśmy część naszego potencjału obronnego po to, aby pomóc naszemu partnerowi. A dziś słyszymy, że ofiary mordu na Wołyniu nie powinny być tematem? Przecież one nie czekają na rewanż. Wołają o grób i pamięć” – mówi prezydent.

Na temat przekazania MiG-29, prezydent nie odpowiedział, czy powinny myśliwce być przekazane Ukrainie. „Aby przekazać sprzęt, z którego korzystają polscy żołnierze, trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie: co otrzymają w zamian?” – mówił Nawrocki.

Przeczytaj także:

Dlaczego Polski nie ma przy stole negocjacyjnym w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie?

Zdaniem prezydenta na przykład w formacie tzw. „Koalicji chętnych” „reprezentuje nas premier”.

„Brak premiera przy tych stołach jest oceną międzynarodowej pozycji samego premiera, a nie Polski ani polskiego żołnierza” – mówił prezydent. Dodał, że „Donald Tusk przestał być atrakcyjnym partnerem do rozmów dla liderów Europy Zachodniej, do których wielokrotnie się odwoływał”.

„Formaty, w których dominują liderzy o profilu liberalnym, zostawiam premierowi Donaldowi Tuskowi.[...] Jako prezydent szukałem więc realnej przewagi Polski na arenie międzynarodowej. Powiedziałem jasno – skoro premier zajmuje się sprawami europejskimi, to nie jest to przestrzeń dla mnie” – mówił prezydent. Dodał, że w zadbał o to, żeby żołnierze amerykańscy pozostali w Polsce oraz dzięki wizycie w Białym Domu przyczynił się do stabilizacji relacji polsko-amerykańskich.

Jaki jest kontekst?

Polityka historyczna zajmuje istotne miejsce w podejściu Karola Nawrockiego do relacji z Ukrainą. Jeszcze w kampanii wyborczej niejednokrotnie mówił, że będzie domagać się od kraju rozwiązania kwestii historycznych. Część polskich polityków jest przekonana, że Kijów ma wykonać gest w stosunku Polski i zezwolić na przeprowadzenie ekshumacji na Wołyniu jako wyraz wdzięczności Ukrainy za polską pomoc. Natomiast Ukraina ma inne podejście i traktuje te sprawy osobno.

Pod koniec listopada 2024 r. ministrowie spraw zagranicznych Polski i Ukrainy uzgodnili kwestię ekshumacji ofiar tragedii wołyńskiej na terytorium Ukrainy, zostało zniesione tzw. moratorium na ekshumacje. W 2017 roku Ukraina wstrzymała wydawanie zezwoleń na przeprowadzenie ekshumacji w związku z niszczeniem ukraińskich grobów, w szczególności w Hruszowicach na Podkarpaciu. Pod koniec maja 2025 roku w dawnej wsi Pużnyky w obwodzie tarnopolskim zakończono pierwszą po długim czasie ekshumację ofiar tragedii wołyńskiej, przeprowadzoną przez wspólną ekspedycję ukraińsko-polską. W październiku 2025 roku ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar poinformował, że jest zgoda na poszukiwanie szczątków Polaków we wsi Ugły w obwodzie rówieńskim.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także: