Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
MTS nigdy wcześniej nie uznał kraju za winnego ludobójstwa. Sposób, w jaki uzasadniono wyrok, może mieć duże znaczenie dla sprawy Izraela, oskarżonego przed MTS przez RPA o popełnienie ludobójstwa w Strefie Gazy
Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze uznał Mjanmę za winną dokonania zbrodni ludobójstwa na muzułmańskiej ludności Rohingja. Prezes MTS Yūji Iwasawa przekazał, że werdykt został osiągnięty stosunkiem głosów 9-6. Pierwszy raz od powołania sądu w 1946 roku MTK uznał, że państwo jest winne popełnienia ludobójstwa.
Skargę do sądu na działania wobec Rohingja wniosła w 2019 roku Gambia. Iwasawa odczytywał wyrok przez trzy godziny.
„Sąd uznaje, że siły bezpieczeństwa Mjanmy zabiły tysiące cywili Rohingja, dokonały aktów przemocy seksualnej oraz aktów ekstremalnej przemocy na dzieciach i atakowały tłumnie uciekających do Bangladeszu Rohingja” – mówił Iwasawa.
Sąd znalazł dowody, że w opisywanych wypadkach zbrodnie były dokonywane z intencją ludobójczą. W wyniku wyroku Mjanma jest zobowiązana m.in do:
Największe zbrodnie, których dotyczył proces, zostały dokonane w 2016 i 2017 roku, ale prześladowanie Rohingja w Mjanmie ma dłuższą historię. Szacunki liczby ofiar z tamtych wydarzeń mówią o 20-40 tys. ofiar śmiertelnych. Ucieczki w stronę Bangladeszu, które zostały sprowokowane przez zbrodnie, były powszechne. Od 2016 roku z sąsiadującego z Bangladeszem stanu Rakhine uciekło ponad 1,1 mln osób. Większość z nich uciekła do sąsiedniego kraju w 2017 roku. Według różnych szacunków w Mjanmie pozostaje dziś między 300 a 600 tys. Rohingja.
Wyrok MTS jest przełomowy, bo dotychczas Trybunał unikał uznania kraju za winnego ludobójstwa.
Przypomnijmy: MTS został powołany do rozstrzygania dysput między państwami i jest inną instytucją niż Międzynarodowy Trybunał Karny. MTK został powołany na podstawie Statutu Rzymskiego z 2002 roku do orzekania w sprawie indywidualnych międzynarodowych zbrodni. Jurysdykcja MTS, który orzekł dziś w sprawie ludobójstwa Mjanmy na Rohingja jest szersza: każdy kraj należący do ONZ jest jego częścią. Członkami MTK jest 125 państw na świecie, a przystąpienia odmawiają m.in. USA, Chiny czy Izrael.
Dotychczasowe wyroki skazujące w sprawach ludobójstwa na podstawie prawa międzynarodowego (Kambodża, Rwanda, Srebrenica i wojna w byłej Jugosławii) wydawały specjalne trybunały ONZ, powoływane do rozsądzenia konkretnych przypadków. MTS dotychczas w takich sprawach rozsądzał konserwatywnie.
Wyrok ten może mieć implikacje dla kolejnych spraw, które toczą się przed MTK. Wśród nich najwięcej międzynarodowych emocji budzi sprawa Republiki Południowej Afryki przeciwko Izraelowi w sprawie zbrodni w Strefie Gazy popełnianych po październiku 2023 roku.
Wyrok w sprawie Rohingja może mieć duży wpływ na to, co Trybunał postanowi w sprawie Izraela. W sprawie Mjanmy oskarżyciele wywiedli bowiem (paragraf 382 wyroku) ludobójcze zamiary przede wszystkim z działań armii, a nie z bezpośrednio wyrażonego przez decydentów planu eksterminacji.
Przeczytaj także: