Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Putin powiedział też, że spór o Grenlandi e co prawda nie dotyczy Rosji. Następnie jednak ze zrozumieniem dla Trumpa i w języku XIX-wiecznych kolonizatorów kupujących i sprzedających ludzi opowiedział o dziejach amerykańskiego zainteresowania wyspą. Zwrócił uwagę na „rosnącą rolę Arktyki zarówno dla Rosji, jak i całego świata”, wyjaśniając, że „zaostrza się walka o pozycje w tym regionie”.

Co się wydarzyło?

Przed demonstracyjną wizytą JD Vance'a na Grenlandii Putin podzielił się z publicznością swoją wizją miejsca i praw Grenlandii w świecie, Dla Moskwy Grenlandia jest co prawda mniej ważna dla USA niż Ukraina dla Rosji, ale roszczenia USA są zrozumiałe:

„Mówimy o poważnych planach po stronie amerykańskiej dotyczących Grenlandii. Plany te mają długotrwałe korzenie historyczne. I oczywiste jest, że USA będą nadal systematycznie promować swoje geostrategiczne, militarno-polityczne i ekonomiczne interesy w Arktyce” – powiedział Putin 27 marca na "międzynarodowym forum arktycznym Arktyka – Terytorium Dialogu” w Murmańsku. Gdzie przy okazji wziął udział w wodowaniu okrętów podwodnych, a nawet gościł na jednym takim okręcie.

Putin objaśnił, że USA miały już plany zaboru Grenlandii w latach 60. XIX wieku – nawet wtedy, według Putina, amerykańska administracja rozważała możliwość aneksji Grenlandii i Islandii, ale pomysł ten nie uzyskał wówczas poparcia Kongresu. A to dlatego, że wtedy USA kupiły od Rosji Alaskę, a operacja ta nie wszystkim się podobała.

„Ale dziś to przejęcie – mam na myśli przejęcie Alaski — jest prawdopodobnie oceniane w Stanach Zjednoczonych zupełnie inaczej” – zauważył Putin.

Przypomniał również, że w 1910 roku „przygotowano trójstronne porozumienie w sprawie wymiany terytoriów między Stanami Zjednoczonymi, Niemcami i Danią”. „W rezultacie Grenlandia miała trafić do Stanów Zjednoczonych, ale umowa nie została podpisana. Podczas II wojny światowej Stany Zjednoczone umieściły bazy wojskowe na Grenlandii, aby chronić ją przed przejęciem przez nazistów. A po wojnie Stany Zjednoczone zaproponowały Danii kupno wyspy” – Putin podzielił się swoją wiedzą.

Baza na Grenlandii jest kluczowa dla obronny Ameryki. Znajduje się na najkrótszej, arktycznej trasie rosyjskich pocisków balistycznych do USA.

Jaki jest kontekst?

Od początku kadencji Donald Trump opowiada, że Grenlandia jest Stanom Zjednoczonym niezbędnie potrzebna. Na piątek planowana jest oficjalna amerykańska wizyta na Grenlandii. Początkowo miała w niej brać udział żona wiceprezydenta Vance’a Usha, ale wobec rosnącego napięcia wokół wizyty mąż postanowił jej towarzyszyć.

Grenlandia jest to półautonomicznym terytorium Danii, która jest jednym z europejskich sojuszników Ameryki w NATO. W czwartek duński minister obrony powiedział, że jego kraj nie pozwoli USA decydować o przyszłości Grenlandii. Premier Danii Mette Frederiksen natomiast we wtorek oskarżyła USA o wywieranie „niedopuszczalnej presji” na Grenlandię, Niedawny sondaż wykazał, że 85% mieszkańców Grenlandii nie chce być częścią Stanów Zjednoczonych.

Początkowo Usha Vance miała w piątek 28 marca na Grenlandii wziąć udział w wielkim wyścigu psich zaprzęgów. Wobec protestów Grenlandczyków wizyta została ograniczona do bazy wojskowej.

Tłem wypowiedzi Putina są amerykańsko-rosyjskie negocjacje w sprawie Ukrainy. Formalnie dotyczą warunków zawieszenia broni, jednak Rosjanie stawiają sprawę zupełnie otwarcie:

• Ukraina należy się Rosji,
• aby uzyskać rozejm, Trump musi załatwić zdjęcie sankcji finansowych z Rosji,
• doprowadzić do zmiany władz w Ukrainie na prorosyjskie (bo prezydentowi Zełenskiemu Moskwa nie ufa)
• oraz złamać opór Europy wobec rozszerzenia rosyjskiej strefy wpływów.

W wywiadzie dla rosyjskiej telewizji po kolejnej turze rozmów szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow powiedział wprost 26 marca:

A w Murmańsku Putin po raz kolejny powtórzył, że Rosja została zmuszona do wojny, gdyż nikt nie chciał zaakceptować jej słusznych roszczeń. Ale teraz „prezydent Trump naprawdę chce wojnę zakończyć”. Co w tym kontekście znaczy, że Putin wierzy, iż Trump mu ustąpi.