Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Obniżenie ceł na brytyjską whisky, bezwizowy wjazd do Chin dla brytyjskich obywateli przy podróżach na maksymalnie 30 dni oraz nowe, brytyjskie inwestycje w Chinach, w tym warta niemal 15 mld dol. inwestycja brytyjskiego giganta farmaceutycznego Astra Zeneca – to efekt wizyty premiera Wielkiej Brytanii Keira Starmera w Chinach w dniach 28-30 stycznia 2026.

Premier Wielkiej Brytanii i przywódca ChRL w czwartek 29 stycznia ogłosili reset we wzajemnych stosunkach, umawiając się na stopniowe ograniczenie barier handlowych między krajami celem intensyfikacji handlu i nowe inwestycje – donosi Reuters.

„Wzrost w kraju jest bezpośrednio związany z naszymi relacjami z największymi światowymi mocarstwami” – napisał Starmer w mediach społecznościowych 29 stycznia.

Brytyjski premier poinformował, że wspólnie z przywódcą Chin XI Jinpingiem podjęli decyzję o budowie „długoterminowego i strategicznego partnerstwa, które przyniesie korzyści obu krajom”.

„Jako premier zawsze będę działał w interesie narodu brytyjskiego” – podkreślił Starmer.

„Chiny to nie rozwiązanie”

Wizytę Starmera w Chinach skrytykował prezydent Donald Trump, który uznał zbliżenie Pekinu i Londynu za „bardzo niebezpieczne”.

Komentując ocieplenie relacji Londynu i Pekinu tuż przed premierą filmu dokumentalnego o swojej żonie, Melanii, Trump nawiązał do Kanady, której premier Mark Carney także dopiero co wrócił z Chin.

„Mając problemy w kraju, nie można zwracać się w stronę Chin w poszukiwaniu rozwiązania” – powiedział Trump.

Amerykański prezydent kilka dni wcześniej zagroził nałożeniem 100 proc. ceł na kanadyjskie produkty importowane do USA, jeśli Kanada podpisze umowę handlową z Chinami.

Porozumienie między Kanadą i Chinami ma bardzo wąski zakres – dotyczy obniżenia chińskich ceł na eksportowany z Kanady olej rzepakowy oraz kanadyjskich ceł na niedużą liczbę samochodów elektrycznych importowanych z Chin. Prezydent Donald Trump zachowuje się jednak wobec Kanady coraz bardziej agresywnie.

Jaki jest kontekst?

Poprawa relacji z Chinami to, zdaniem części europejskich przywódców, sposób na wywarcie presji na Donalda Trumpa, który konsekwentnie psuje relacje transatlantyckie. W opozycji do Stanów Zjednoczonych, Chiny przedstawiają się jako godny zaufania i przewidywalny partner, a kolejne umowy handlowe zawierane z sojusznikami Stanów Zjednoczonych, to dla Pekinu wizerunkowy sukces.

Ale państwa europejskie mają bardzo ograniczone pole manewru w relacjach z ChRL, ponieważ wzajemne relacje cechuje niebezpieczne – zwłaszcza dla państw UE – uzależnienie od Chin w wielu dziedzinach. Odpowiadająca w pełni za politykę handlową UE Komisja Europejska dąży do zmniejszenia uzależnienia od Chin oraz zminimalizowania związanych z tym ryzyk.

Jak pisze Polski Instytut Spraw Międzynarodowych w swojej analizie, już od 1997 roku UE notuje coraz większy deficyt w handlu towarami z Chinami – w 2024 r. wyniósł on aż 304,5 mld euro. W latach 2014–2024 unijny import z Chin wzrósł o ponad 100 proc., podczas gdy unijny eksport do Chin jedynie o 47 proc.

Analitycy PISM w swoim opracowaniu przywołują też ustalenia badaczy z Center for Economic Policy Research, którzy wyliczyli, że w latach 2017–2020 w krajach członkowskich UE dostęp do 240 produktów był w pełni zależny od zagranicznego importu, z czego z Chin pochodziła ponad połowa.

Niebezpiecznie duże jest też uzależnienie UE od współpracy z ChRL w sektorach strategicznych, np. medycznym (m.in. w odniesieniu do substancji czynnych do leków – API), obronnym i technologicznym (m.in. w związku z importowaniem z Chin przetworzonych surowców krytycznych), w infrastrukturze, w tym energetycznej (chińskie panele słoneczne, turbiny wiatrowe), elektromobilności, telekomunikacji i logistyce (m.in. w portach).

„Szybki rozwój relacji handlowych jest efektem wysokiej konkurencyjności chińskiej gospodarki oraz jej bezprecedensowego wzrostu w ostatnich dekadach, ale również bardzo dużej roli państwa w gospodarce” – piszą analitycy PISM.

Chiny to obecnie druga, po Stanach Zjednoczonych, największa gospodarka świata, z PKB o wartości 20,6 bln dolarów, niemal na równi z gospodarką UE. Unijne PKB w 2026 roku może sięgnąć 22,5 bln dol. Dla porównania PKB USA to ok. 31,8 bln dol.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed ekstremalnie niskimi temperaturami i trudnymi warunkami pogodowymi, które już w ten weekend związane będą z napływem do Polski bardzo zimnego, arktycznego powietrza.

Najzimniej będzie na południu i wschodzie kraju, gdzie w nocy z niedzieli na poniedziałek (1 na 2 lutego) temperatury mogą spaść miejscami nawet do –25 st. C.

Silne spadki temperatur, do –11 st. C., zanotowano już w piątek (30 stycznia) w Suwałkach i Mazurach. Tu już w sobotę temperatury spadną nawet do –22 st. C., a masy zimnego, arktycznego powietrza będą się przesuwać w głąb kraju.

W niedzielę i poniedziałek temperatury na północnym wschodzie spadną nawet do –25 st. C. Na wschodzie sięgną –15°C. Dużo cieplej będzie na południowym zachodzie: od –5 st. C. do –3 st. C.

We wtorek masy arktycznego powietrza zaleją już niemal cały wschód kraju, gdzie temperatury mogą spaść do –24 st. C. w nocy, a w dzień do –12 st. C. Na południowym zachodzie i południu kraju będzie dużo cieplej: od 0 do 1 st. C.

W środę powinno być już cieplej. Noc będzie jeszcze mroźna, szczególnie na wschodzie, gdzie temperatury mogą wynieść do –18°C. W dzień temperatura maksymalna od –11 st. C. na północnym wschodzie, około –1 st. C. w centrum, do nawet 8-10 st. C. na południu.

Ten napływ zimnego, arktycznego powietrza jest możliwy ze względu na specyficzny układ baryczny nad północą Europy. Silny układ wysokiego ciśnienia nad Skandynawią tworzy rodzaj tunelu, za pomocą którego arktyczne powietrze płynie wprost do Polski. Spadkowi temperatur będzie dodatkowo sprzyjało rozpogodzenie, głównie na północy i wschodzie kraju. Brak chmur przyspiesza wypromieniowanie ciepła.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

O nocnym ataku poinformowały Siły Powietrzne Ukrainy. Ukraińskim obrońcom udało się zestrzelić/zneutralizować 80 wrogich bezzałogowych statków powietrznych.

Odnotowano trafienia rakiety balistycznej Iskander-M i 25 uderzeniowych dronów w 15 lokalizacjach, a także upadki zestrzelonych w dwóch miejscach.

Rano 30 stycznia Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy poinformowała, że rosyjskie drony uderzyły w nieużywany budynek administracyjny na Charkowszczyźnie, w rejonie kupiańskim. W wyniku wybuchów zapalił się dach dwupiętrowego budynku. Nie ma informacji o ofiarach ani rannych. Natomiast rosyjska rakieta uderzyła w magazyn przedsiębiorstwa cywilnego na przedmieściach Charkowa. Wybuchł duży pożar. Znacznym zniszczeniom uległy konstrukcje budowlane. Wstępnie nie odnotowano ofiar. Nad ugaszeniem pożaru pracują ponad 80 ratowników, na miejscu są również saperzy.

Oprócz tego, wieczorem 29 stycznia pod rosyjskim ostrzałem znalazło się między innymi Zaporoże. Rosjanie zaatakowali sektor prywatny, uszkadzając siedem prywatnych domów. A bliżej północy – znów zaatakowali miasto. Wrogi dron uderzył w ziemię w dzielnicy mieszkalnej, zostały uszkodzone okna w 5 blokach. W wyniku uderzenia dwie kobiety odniosły obrażenia.

Wczoraj rosyjscy wojskowi też zaatakowali dronami Krzywy Róg. Zostały uszkodzone domy prywatne, wybuchł pożar, który wkrótce ratownicy ugasili. W wyniku ataku ranne zostały dwie kobiety i mężczyzna. Pod gruzami znaleziono również ciało starszej kobiety.

Jaki jest kontekst?

Nocny atak na ukraińskie miasta odbył się po tym, jak wczoraj Donald Trump stwierdził, że osobiście poprosił Władimira Putina, „aby nie ostrzeliwał Kijowa i innych miast przez tydzień z powodu silnych mrozów w Ukrainie” i Putin miał się zgodzić.

„To są wyjątkowo złe warunki pogodowe – oni [Ukraińcy – red.] mówią, że nigdy wcześniej nie doświadczyli czegoś podobnego” – mówił Trump. „Ostatnią rzeczą, jakiej teraz potrzebują [Ukraińcy], jest to, żeby rakiety leciały na ich miasta. Myślę, że muszę powiedzieć, że Ukraińcy nie uwierzyli, ale byli bardzo zadowoleni, że to usłyszeli, bo teraz bardzo cierpią”.

Kijowski korespondent Financial Times Christopher Miller poinformował wczoraj, że ukraińscy urzędnicy dowiedzieli się o rzekomej zgodzie Putina na zaprzestanie ataków ze słów Trumpa. Nie otrzymali oni bowiem sygnału od Rosji i nie są pewni, czy porozumienie zostało osiągnięte.

Według źródeł FT to właśnie delegacja USA zaproponowała Ukrainie i Rosji porozumienie w sprawie zaprzestania ataków na infrastrukturę energetyczną podczas niedawnych rozmów w Abu Zabi. Takie posunięcie nazwano tam gestem dobrej woli i krokiem w kierunku deeskalacji.

Wieczorem potwierdził te informacje Wołodymyr Zełenski w poście na X. Podziękował Trumpowi za bezpieczeństw dla Kijowa i nazwał jego deklarację „ważną”. Dodał, że delegacje rzeczywiście w Zjednoczonych Emiratach Arabskich rozmawiały na ten temat.

„Energetyka jest podstawą życia i doceniamy wysiłki naszych partnerów, którzy pomagają nam chronić życie” – napisał Zełenski. „Liczymy, że porozumienia będą realizowane. Kroki deeskalacyjne sprzyjają rzeczywistemu postępowi w kierunku zakończenia wojny”.

Nie wiadomo, kiedy ten rozejm energetyczny miałby się rozpocząć i czy dotyczy wszystkich ataków, czy tylko tych większych, zamasowanych rakietowych.

W wieczornym wideo do obywateli Zełenski tylko dodał:

„Sytuacja obecnie w nocy i w ciągu dnia, rzeczywista sytuacja w naszych obiektach energetycznych, w naszych miastach to pokaże”.

Na razie nie skomentował wydarzeń z nocy.

AKTUALIZACJA: Moskwa przyznaje: prośba Trumpa była

Na porannym briefingu rzecznik Putina Pieskow przyznał, że istotnie Amerykanie prosili o powstrzymanie się z atakami na Kijow przez tydzień. I że

Rzeczywiście, choć Trump ogłosił swój „sukces negocjacyjny” w czwartek 29 stycznia, to o prośbie amerykańskiej Putin mówił już w poniedziałek 26 stycznia. Przez cały ten tydzień Rosja ostrzeliwała Ukrainę. Jak podała rosyjska agencja TASS, "w dniach 24-30 stycznia, w odpowiedzi na ataki terrorystyczne na Ukrainie, rosyjskie siły zbrojne przeprowadziły duży atak oraz sześć ataków grupowych na ukraińskie obiekty przemysłu obronnego, obiekty energetyczne i infrastrukturę transportową wykorzystywaną przez ukraińskie siły zbrojne

Na 1 lutego zaplanowana jest kolejna tura rozmów „pokojowych”. Tym razem bez udziału Amerykanów i na niższym szczeblu ekspertów Ukrainy i Putina.

Wszystko to oznacza, że Rosja ponownie uderzy, jak tylko Ukraińcy naprawią większość uszkodzeń w systemie energetycznym.

Przeczytaj także:

Co się stało?

Prezydent USA Donald Trump powiedział w czwartek, że poprosił Władimira Putina o wstrzymanie na tydzień bombardowania Kijowa i innych ukraińskich miast w związku z falą zimna. Amerykański przywódca oznajmił, że Putin zgodził się na taką propozycję.

„Z powodu zimna, ekstremalnego zimna – takiego samego jakie mamy my – osobiście poprosiłem prezydenta Putina, aby nie strzelał do Kijowa i miast i miasteczek przez tydzień” – powiedział Trump podczas posiedzenia gabinetu w Białym Domu. – „Zgodził się to zrobić. I muszę wam powiedzieć, że to było bardzo miłe. Wiele osób mówiło: »Nie marnuj telefonu. Nie dostaniesz tego«. A on to zrobił i jesteśmy bardzo szczęśliwi, że to zrobił” – dodał. Zaznaczył, że Ukraińcy „prawie w to nie uwierzyli, ale byli z tego powodu bardzo szczęśliwi, bo mają poważne problemy”.

Prognozy pogody wskazują, że nad Ukrainę nadejdzie w najbliższych dniach fala zimna znad Rosji, a temperatury mogą spaść do -28 stopni Celsjusza.

- „To nie jest po prostu zwykły chłód, to jest nadzwyczajnie zimno, rekordowe zimno, to cała kupa złej pogody, najgorszej. (Ukraińcy) mówili, że nigdy nie doświadczyli takiego zimna” – powiedział Trump.

Sam Putin 26 stycznia przyznał, że Amerykanie proszą o wstrzymanie ostrzału Kijowa. Zrobił to w rozmowie z gubernatorem obwodu leningradzkiego, który opowiedział mu o tym, jak obwód radzi sobie z atakami ukraińskich dronów:

„Zakończyliśmy budowę 16 z 17 obiektów, współfinansując je wszystkie. I to przynosi efekty. Wiecie, ataki nadal trwają” – powiedział gubernator Drozdenko, pokazując slajdy.

„Tak” – zauważył Putin. „I proszą nas, żebyśmy tego nie robili”.

„Financial Times” podaje, że Amerykanie wystąpili do Rosjan i Ukraińców o wstrzymanie ostrzału obiektów energetycznych. Ukraińcy zdają się do tego stosować: nie ma doniesień o nowych atakach (poza składami wojskowymi), a ataki dronowe na Rosję jakby zelżały. Jednak tej nocy alarmy dronowe ogłaszane były w centralnej i południowej europejskiej części Rosji.

Oficjalnie jednak Moskwa na wstrzymanie ostrzału się nie zgodziła. Jeden z czołowych rosyjskich propagandystów wezwał tymczasem do mordowania ukraińskich cywili i ogłosił, że współczucie dla nich jest niestosowne:

Jaki jest kontekst

Chwilowe wstrzymywanie ostrzału Ukraińskich miast jest jedyną formą ustępstw, na jakie Kreml godzi się w wymuszanych przez Waszyngton negocjacjach z Ukrainą. Kiedy Amerykanie naciskają na rozmowy, Putin ogłasza wybiórcze moratorium na jakiś typ ostrzału. Wojna jednak trwa, bo czymś, co Kreml absolutnie wyklucza, jest całkowity rozejm.

Putin wykonał taki manewr już wiosną zeszłego roku. Teraz też – nawet jeśli obowiązuje moratorium na ataki na Kijów – Putin ostrzeliwuje inne miasta Ukrainy. Więcej o tej taktyce mylącej Amerykanów przeczytacie w naszym tekście:

Przeczytaj także:

Rozmowy pokojowe w Abu Zabi toczą się w poufnym reżimie. Kolejne spotkanie planowane jest 1 lutego.

Przeczytaj także:

Amerykanie ogłosili już, że wszystko idzie świetnie i do rozstrzygnięcia pozostała tylko kwestia terytorialna, czyli status Donbasu. Rosjanie to zdementowali. Kwestii spornych dotyczącej „byłem Ukrainy” (słowa szefa rosyjskiego MSZ Ławrowa z 29 stycznia) jest więcej. Rosja domaga się zmiany władzy Ukrainy na prorosyjskie, rozbrojenia Ukrainy i zmiany jej praw na takie, które odpowiadają Rosji. Poza tym zdaniem przedstawicieli Putina terytorialna kwestia sporna nie dotyczy tylko Donbasu.

Amerykanie ogłosili również, że gotowe są już gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy. Na jej terytorium ma stacjonować wojskowy korpus europejski (głównie brytyjsko-francuski), a Amerykanie po podpisaniu umowy pokojowej zobowiążą się do wspierania Ukrainy, gdyby Rosja ponownie ją zaatakowała – mówił 28 stycznia w czasie przesłuchania przed senacką komisją sekretarz stanu Marco Rubio.

Moskwa na to odpowiedziała (ustami doradcy Putina Uszakowa 29 stycznia), że nie zna takich ustaleń. Ławrow dodaje, że propozycje te są nie do zaakceptowania, bo w efekcie Rosja nie mogłaby wymienić władz w Kijowie – Ukraińcy decydowaliby o tym sami.

Co się wydarzyło?

W czwartek prezydent Karol Nawrocki spotykał się w Pałacu Prezydenckim z delegacjami klubów i kół poselskich, by omówić „współpracę prezydenta z parlamentem". Dwa kluby – KO oraz Nowej Lewicy – odmówiły spotkania, zaznaczając, że ma ono niekonkretny charakter.

Polskę 2050 reprezentowali podczas wizyty w pałacu Bartosz Romowicz oraz Kamil Wnuk. Politycy przekazali mediom, że rozmowa z prezydentem nie dotyczyła spraw koalicyjnych ani prac rządu, a jedynie ustaw, które obecnie są procedowane w Sejmie, a na których zależy Polsce 2050. Jednym z tematów była ustawa o kryptowalutach. Pod koniec ubiegłego roku prezydent zawetował rządowy projekt wdrażający unijne przepisy.

„Teraz ta ustawa się pojawiła ponownie na biurku pana prezydenta z poprawką Polski 2050, wdrażającą w życie tak naprawdę kwestię, o której pan prezydent mówił, wetując ten projekt Ustawy” – mówił Kamil Wnuk. Według relacji polityka prezydent sugerował, że również tę ustawę zawetuje. Zaznaczył jednak, że w Sejmie procedowany jest także inny projekt – przygotowany przez Polskę 2050.

Innym tematem były m.in. ustawa o parkach narodowych, ustawa regulująca najem krótkoterminowy oraz ustawa ograniczająca dostępność alkoholu. Polityk Polski 2050 ocenił, że w przypadku tych trzech projektów jest szansa na wypracowanie kompromisu z prezydentem.

Z prezydentem spotkali się także przedstawiciele Polskiego Stronnictwa Ludowego. W delegacji brali udział m.in. Krzysztof Paszek, Magdalena Sroka, Jacek Tomczak. Politycy zostawili prezydentowi „symboliczną teczkę polskich spraw”, która zawiera projekty, na których zależy ugrupowaniu.

Rozmowa miała dotyczyć w znacznej części rolnictwa, w tym ustaw dotyczących wydłużenia wstrzymania sprzedaży ziemi rolnej z zasobów państwowych o 10 lat oraz programu Aktywny Rolnik. Jednym z tematów miała być także reforma PIP.

„Tak, jak zatrzymaliśmy złą propozycją dot. takiego ponadstandardowego wzmacniania inspekcji pracy, która by zniszczyła wielu pracodawców, a przez to pracowników, tak będziemy bronić miejsc pracy, pracodawców, przedsiębiorczości, była o tych sprawach rozmowa” – mówił Władysław Kosiniak-Kamysz podczas konferencji prasowej po spotkaniu w Rammstein.

Rozmowa dotyczyła także projektu zniesienia dwukadencyjności w samorządach oraz ustawy o statusie osoby najbliższej.

„Liczymy na poparcie pana prezydenta„ – tak kwestię ustawy o statusie osoby najbliższej komentował Władysław Kosiniak-Kamysz. „Myślę, że dla niego [prezydenta] trudniejsza, niż sama ustawa, jest ta część związana z oceną skutków regulacji, bardziej cały anturaż pracy nad ustawą i różnych środowisk, które były, czy są wymieniane w OSR (...) Mam nadzieję, że przekonamy go [prezydenta] do tego, że wartość, jaką jest wsparcie dla 2,5 miliona osób, które chcą dostępu do informacji medycznej, chcą dziedziczenia, chcą normalności w tym zakresie, a nie jest to żadna rewolucja światopoglądowa, to nie jest to w żadnej sprzeczności z Konstytucją, jak też niektórzy współpracownicy czy doradcy pana prezydenta próbują mu pokazać”.

Po godzinie 18.00 w Pałacu Prezydenckim rozpoczęło się także uroczyste spotkanie z klubem poselskim Prawa i Sprawiedliwości. W przeciwieństwie do innych partii, których zaproszeni zostali tylko przedstawiciele, posłowie PiS stawili się licznie. I chętnie publikowali w social mediach zdjęcia z wydarzenia, które miało mniej formalny charakter.

Oto część z nich:

Jaki jest kontekst?

Karol Nawrocki wyszedł z inicjatywą spotkania z przedstawicielami klubów sejmowych 23 stycznia, po powrocie z Davos. Klub PiS jako pierwszy przekazał mediom, że pojawi się w Pałacu Prezydenckim. Przy czym zaproszenie od prezydenta dostał nie tylko przewodniczący klubu, ale cały klub PiS. Przewodniczący innych klubów dostali tylko pojedyncze imienne zaproszenia.

Oprócz Polski 2050 oraz PSL w spotkaniach z prezydentem wzięły udział delegacje partii Konfederacja oraz Razem. Przedstawiciele Konfederacji rozmawiali z Karolem Nawrockim m.in. o edukacji zdrowotnej, Ukrainie, szczepieniach i przedsiębiorcach. Partia Razem namawiała do zablokowania ewentualnego zniesienia dwukadencyjności w samorządach oraz do poparcia swoich ustaw o posiłkach w szkołach oraz o podatku antyspekulacyjnym.

Więcej szczegółów:

Przeczytaj także:

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: