Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Od 27 marca 2025 na całej granicy z Białorusią obowiązuje rozporządzenie rady ministrów, zgodnie z którym przez 60 dni Straż Graniczna nie będzie przyjmowała wniosków o ochronę międzynarodową. Ustawę, która umożliwiała takie rozwiązanie, prezydent podpisał 26 marca. Po 60 dniach rząd musi wystąpić o zgodę Sejmu na przedłużenie obowiązywania takich ograniczeń.

To, że premier podpisze rozporządzenie od razu po wejściu w życie ustawy, było wiadomo. Nie wiadomo było jednak, że zawieszenie prawa do azylu będzie obowiązywało na całej długości granicy z Białorusią.

W ustawie są wyjątki dla tzw grup wrażliwych, od których strażnik przyjmie wniosek o ochronę niezależnie od rozporządzenia. To m.in. osoby w ciąży, osoby z niepełnosprawnością.

Jaki jest kontekst?

Ustawę o zawieszeniu prawa do azylu zapowiedział Donald Tusk w październiku 2024 r. W grudniu pojawił się projekt ustawy. W lutym przegłosował ją Sejm, 13 marca – Senat.

Ustawę skrytykowały organizacje społeczne i humanitarne, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, UNHCR. Biuro Legislacyjne Senatu stwierdziło: "Konkludując, w naszym przekonaniu koncepcja normatywna, która stoi u podstaw rozwiązania przyjętego w tej ustawie, nie może być naprawiona w drodze poprawy, a ustawa nie powinna stanowić części systemu prawnego”.

Zdaniem wymienionych instytucji i organizacji ustawa jest niezgodna z Konstytucją, Konwencją Genewską, Konwencją o Prawach Człowieka, Kartą Praw Podstawowych, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE. Mimo to za ustawą zagłosowali niemal wszyscy parlamentarzyści KO (przeciw było siedmioro posłów i posłanek) i Trzeciej Drogi (przeciw było dwóch senatorów z Polski 2050). Przeciw głosowała jedynie Lewica (i w Sejmie, i w Senacie) i koło Razem.

Teksty OKO.press na temat zawieszenia prawa do azylu:

Przeczytaj także: