Co się wydarzyło?

Wiadomo coraz więcej na temat możliwych przyczyn katastrofy kolejowej, do której doszło w środę rano w hiszpańskiej prowincji Toledo. Są to wciąż nieoficjalne, wstępne hipotezy, jednak wyłania się z nich dość dokładny opis przebiegu zdarzeń. Guardia Civil przesłuchuje obecnie kontrolera ruchu odpowiedzialnego za odcinek linii kolejowej, na której doszło do tragedii. Trwa również nadal akcja przeszukiwania zmiażdżonych wagonów i miejsca zdarzenia. Wiadomo, że tragiczny bilans katastrofy znów wzrósł – ofiar śmiertelnych jest nie mniej niż 68.

A oto możliwy przebieg zdarzeń:

Kilkanaście minut przed katastrofą, na liczącym około 60 km odcinku linii dużych prędkości Madryt-Sewilla, miało dojść do awarii systemu LZB odpowiadającego za nadzór nad ruchem pociągów. W wyniku tej awarii doszło między innymi do automatycznego zatrzymania sześciu składów znajdujących się na trasie, w tym obu, które uczestniczyły nieco później w katastrofie. Po zaledwie 6 minutach kontrolerzy ruchu przeszli na ręczne sterowanie systemem i nakazali maszynistom zatrzymanych pociągów wznowienie ruchu. 5 z 6 zatrzymanych pociągów natychmiast ruszyło, jeden – z nieznanych dotąd przyczyn – nie. Był to pociąg prywatnego przewoźnika Iryo z Madrytu do Sewilli.

To właśnie na ten, nadal stojący w miejscu, pociąg najechał po kolejnych kilku minutach (około 8:54) pociąg AVE należący do państwowego przewoźnika Renfe jadący również z Madrytu do Sewilii. Pociąg AVE zdążył się do tego momentu rozpędzić do około 200 km/h, co sprawiło, że skutki zderzenia były katastrofalne.

W tej chwili brak jednoznacznej odpowiedzi przede wszystkim na 2 pytania:

• Dlaczego pociąg Iryo nie ruszył?
• Dlaczego kontrolerzy ruchu nie nakazali z tego powodu ponownego zatrzymania pociągu AVE?

Hiszpański minister transportu Óscar Puente nazwał odpowiedź na drugie z pytań „niewytłumaczalną”, wyraźnie wskazując możliwy błąd ludzki jako główną przyczynę katastrofy.

Jaki jest kontekst?

W styczniu na tej samej linii kolejowej (lecz na jej innym, andaluzyjskim odcinku) doszło do tragicznej w skutkach katastrofy kolejowej, w której poniosło śmierć 46 osób. Kolejna katastrofa, do której doszło w relatywnie krótkim odstępie czasu, wywołała więc w Hiszpanii bardzo burzliwą dyskusję zarówno na temat stanu krajowych kolei, jak i stopnia odpowiedzialności klasy politycznej za tragedię. Bardzo szybkie podawanie przez władze do wiadomości publicznej nie do końca jeszcze sprawdzonych hipotez na temat możliwych przyczyn katastrofy może być motywowane właśnie tymi okolicznościami.

Linia dużych prędkości z Madrytu do Sewilli to jeden z najważniejszych korytarzy transportu kolejowego w kraju. „W typowy dzień roboczy na tym korytarzu kursuje od 115 do 130 pociągów dalekobieżnych dziennie (wliczając wszystkich operatorów i w obu kierunkach) a także pociągi średniodystansowe Avant, które realizują około 26 do 30 kursów dziennie w obu kierunkach. Renfe (AVE, Avlo i Alvia) obsługuje od 70 do 80 połączeń dziennie; Iryo – od 24 do 28; a Ouigo – około 14 połączeń dziennie.” – wylicza „El Pais”.