Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Przyczyny „formalno-prawne” przeszkodzą w organizacji koncertu rapera Ye, znanego lepiej jako Kanye West w Polsce. Występ miał odbyć się na Stadionie Śląskim w Chorzowie. Jego zarządcy zaledwie dwa dni po ogłoszeniu tego przystanku na trasie muzyka wycofali się z pomysłu jego organizacji. Informację potwierdził za pośrednictwem mediów społecznościowych dyrektor obiektu Adam Strzyżewski.

Pomysł zaproszenia amerykańskiego rapera wywołał protesty w związku z kontrowersjami, które ciągną się za muzykiem od dłuższego czasu. O hip-hopowej legendzie w ostatnich latach słychać najczęściej w kontekście skandalicznych wypowiedzi. Muzyk w ostatnich latach mówił między innymi, że:

• Nie wierzy w rasizm,
• Niewolnictwo czarnych Amerykanów było ich wyborem,
• Dostrzega dobro w Hitlerze i lubi Hitlera,
• Naziści mają na koncie również dobre rzeczy,
• Naziści „nie zabili 6 milionów Żydów, to jest po prostu niezgodne z faktami”.

W 2025 roku raper wydał singiel o tytule „Heil Hitler”, w którego tekście wielokrotnie pada nazistowskie pozdrowienie. Utwór słychać było w opublikowanej w mediach społecznościowych relacji wideo z przejazdu limuzyną kilku skrajnie prawicowych influencerów, w tym oskarżonego o handel ludźmi Andrew Tate'a i streamera Nicka Fuentesa.

„Decyzja o organizacji koncertu Kanye Westa w Polsce jest nie do przyjęcia. Mówimy o artyście, który publicznie wygłaszał antysemickie treści, relatywizował zbrodnie i zarabiał na sprzedaży koszulek ze swastyką. To nie są »kontrowersje«. To świadome przekraczanie granic i normalizowanie nienawiści. W kraju naznaczonym historią Zagłady nie możemy udawać, że to tylko rozrywka” – komentowała we wpisie na platformie X ministra kultury Marta Cienkowska.

W lutym 2026 roku West przeprosił za swoje wypowiedzi i wytłumaczył w oświadczeniu, że jego zachowanie wywołane jest chorobą afektywną dwubiegunową. Raper stwierdził, że „stracił kontakt z rzeczywistością”.

„Żałuję swoich czynów popełnionych w tym stanie i czuję się nimi głęboko zawstydzony; jestem zdecydowany ponieść odpowiedzialność, poddać się terapii i dokonać znaczącej zmiany. Nie usprawiedliwia to jednak tego, co zrobiłem. Nie jestem nazistą ani antysemitą. Kocham naród żydowski” – pisał Ye.

Mimo to plany organizacji jego koncertów budzą kontrowersje wszędzie, gdzie zostały zapowiedziane. Podczas europejskiej trasy raper ma pojawić się w Hiszpanii, Holandii i Turcji. Koncert w Marsylii został przełożony, po interwencji brytyjskiego rządu odwołano też przyjazd Westa na Wireless Festival. Home Office, czyli tamtejsze ministerstwo spraw wewnętrznych, zapowiedziało, że nie zezwoli Westowi na wjazd do kraju. Organizatorzy wydarzenia niedługo potem ogłosili, że w związku z tym festiwal nie odbędzie się.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Iran zareagował na izraelsko-libańskie porozumienie o zawieszeniu broni ogłoszone w piątek 17 kwietnia. Irańska blokada Cieśniny Ormuz została czasowo zawieszona.

„Zgodnie z porozumieniem o zawieszeniu broni w Libanie przepływ dla wszystkich statków handlowych przez Cieśninę Ormuz zostaje uznany za całkowicie otwarty przez cały pozostały okres zawieszenia broni” — napisał minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi na portalu X. Porozumienie zostało zawarte jak dotąd jedynie na 10 dni – ma być jednak wstępem do dalszych negocjacji.

„Iran właśnie ogłosił, że irańska cieśnina jest w pełni otwarta. Dziękuję!” — napisał z kolei prezydent USA Donald Trump w serwisie Truth Social.

Na irańską deklarację dość entuzjastycznie zareagowały światowe rynki. Giełdy w Stanach Zjednoczonych notują wzrosty, natomiast cena ropy spadła, notując nawet przez moment w piątkowe popołudnie najniższy od początku konfliktu poziom.

Jaki jest kontekst?

Irańska deklaracja o otwarciu Cieśniny Ormuz to bezpośrednia reakcja na zawarcie porozumienia o zawieszeniu broni między Izraelem a Libanem. Izraelska agresja na Liban była odpowiedzią na ataki ze strony działającego na terenie tego kraju proirańskiego Hezbollahu – i tym samym elementem wojny między USA i Izraelem a Iranem. Zawieszenie broni ma potrwać 10 dni, w tym czasie negocjatorzy z Izraela i Libanu mają podjąć próbę wypracowania bardziej trwałego porozumienia.

„Bez względu na wynik negocjacji Izrael wyjdzie z nich z pozycji dominującej. W przypadku ich powodzenia może liczyć na rozbrojenie Hezbollahu i pokój z Libanem, co pozwoli rządowi Netanjahu skupić się na dalszej aneksji Gazy i Zachodniego Brzegu. Jeśli jednak negocjacje nie dojdą do skutku, a Hezbollah pozostanie aktywny, Izrael zyska pretekst do kontynuowania wojny i zajęcia południowego Libanu.” – pisze w OKO.press

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek skierowali w piątek 17 kwietnia do prokuratora generalnego zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Chodzi o postępowanie prezesa TK Bogdana Święczkowskiego, który uniemożliwia pracę w Trybunale czwórce sędziów TK wybranych przez Sejm. Bentkowska i Szostek zarzucają Święczkowskiemu przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków a także złamanie kilku artykułów z zakresu prawa pracy.

Sprawa dotyczy postępowania Święczkowskiego wobec sędziów TK Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, Marcina Dziurdy i Anny Korwin-Piotrowskiej – zaprzysiężonych w ubiegłym tygodniu w Sejmie.

„Wobec wyżej wymienionych sędziów doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, polegającego na nienawiązaniu stosunku służbowego oraz niepodpisaniu wymaganych dokumentów z nim związanych, a w konsekwencji – nieprzydzieleniu im stanowisk pracy oraz spraw do rozpoznania” – piszą w zawiadomieniu Bentkowska i Szostek.

Jaki jest kontekst?

Po wyborze przez Sejm 6 nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego prezydent Karol Nawrocki zaprosił do Pałacu Prezydenckiego na ślubowanie tylko dwoje z nich – właśnie Bentkowską i Szostka. W obliczu tej precedensowej sytuacji niedopełnienia przez prezydenta jego konstytucyjnego obowiązku pozostałych czworo sędziów zostało zaprzysiężonych przed Marszałkiem Sejmu. W tym ślubowaniu uczestniczyli również Bentkowska i Szostek.

Związany z obozem PiS – podobnie jak prezydent – prezes TK Bogdan Święczkowski ogłosił, że czwórki zaprzysiężonych w Sejmie sędziów TK nie uznaje. I nie dopuszcza ich do pełnienia sędziowskich obowiązków w Trybunale.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Prezes PiS Jarosław Kaczyński na konferencji prasowej odniósł się publicznie do działań Mateusza Morawieckiego i jego stronników, którzy utworzyli niezależne od struktur PiS stowarzyszenie Rozwój Plus. Choć padły mocne słowa i sugestie, że ktokolwiek będzie budował ofertę konkurencyjną wobec PiS, zostanie z partii wyrzucony, w gruncie rzeczy był to również rodzaj próby deeskalowania wewnętrznego konfliktu wewnątrz Prawa i Sprawiedliwości. Kaczyński wydaje się od Morawieckiego wymagać potwierdzenia lojalności i jakiegoś rodzaju gwarancji, że Rozwój Plus nie stanie się polityczną konkurencją wobec PiS.

„Wszystko zależy od charakteru tego stowarzyszenia. Ja już mówiłem o tym, co jest dopuszczalne, a bywa nawet pożyteczne, a co nie – i nie ma sensu do tego wracać. Konsekwencje są równe dla wszystkich” – mówił Kaczyński w odpowiedzi na pytanie, czy Mateusz Morawiecki zostanie wyrzucony z partii za utworzenie swego stowarzyszenia. Zaraz jednak Kaczyński zasugerował, że jeszcze nie uznał działalności stowarzyszenia Rozwój Plus za nieodwołalnie niedopuszczalną i niepożyteczną. I w swoim charakterystycznym stylu sformułował pod adresem Morawieckiego groźbę, która zarazem była rodzajem oferty:

„Jeżeli będą padały takie sformułowania, które padały niestety także z ust osób bardzo ważnych, że to jest pewna nowa propozycja dla naszego elektoratu, to trzeba wybrać. Jasno mówię, że dla ludzi, którzy by się w to angażowali, miejsc na naszych listach nie będzie. Mam nadzieję, że ci, którzy podjęli takie działania, zrozumieją, że jest to nie tylko na szkodę PiS, ale także na szkodę Polski” – mówił Kaczyński.

Innymi słowy – Kaczyński podjął próbę wytyczenia granicy, której Morawieckiemu i jego ludziom nie wolno przekroczyć: Stowarzyszenie Rozwój Plus nie może się pozycjonować jako oferta o charakterze politycznym. Nie może też być platformą do budowy ugrupowania konkurencyjnego wobec PiS.

Kaczyński dopowiedział to zresztą niemal wprost:

„Chodzi o to, żeby to nie doprowadziło do sytuacji, którą można by nazwać, że przy pomocy instytucji i możliwości naszej partii, będzie się tworzyło partię nową, która nie jest w tej chwili potrzebna na polskiej scenie politycznej. Potrzebna jest jedność PiS i jedność polskiej prawicy.” – mówił prezes PiS.

Jaki jest kontekst?

Mateusz Morawiecki ogłosił w środę 16 kwietnia wieczorem za pośrednictwem WP.pl utworzenie stowarzyszenia pod nazwą Rozwój Plus. W skład tej organizacji weszli przede wszystkim posłowie i działacze PiS związani z Morawieckim w ramach partyjnej frakcji określanej mianem „harcerzy” lub „M&M'sów”. Na liście są m.in. Michał Dworczyk, Waldemar Buda, Marcin Horała, Paweł Jabłoński, Piotr Müller, Olga Semeniuk-Patkowska, Mirosława Stachowiak-Różecka czy Krzysztof Szczucki. Łącznie Morawieckiemu udało się pozyskać aż 34 posłów.

Ten ruch Morawieckiego zdecydowanie nie spodobał się zarówno partyjnej centrali PiS, jak i bardziej twardoprawicowym frakcjom tej partii – ze zwolennikami Przemysława Czarnka i ziobrystami na czele.

W tej chwili w partii Kaczyńskiego trwają narady, co zrobić z Mateuszem Morawieckim i jego stronnikami. Z perspektywy interesów PiS każde z możliwych rozstrzygnięć jest zaś obarczone sporym ryzykiem.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

W najnowszym sondażu CBOS, którego wyniki opublikowano dziś, powiększa się dystans między Koalicją Obywatelską a PiS. Podczas gdy największa z partii koalicji rządzącej otrzymała w 32 proc. wskazań, Prawo i Sprawiedliwość może liczyć na jedynie 18,2 proc respondentów. Aż 13 proc. badanych zadeklarowało, że swój głos oddałoby na Konfederację a 8,7 proc. na Konfederację Korony Polskiej.

Nowa Lewica otrzymała w sondażu CBOS 5,8 proc. wskazań, partia Razem 4,9 proc., PSL 3 proc. a Polska 2050 0,7 proc.

Respondenci odpowiadali na pytanie „Na kandydata której partii lub ugrupowania głosował(a)by Pan(i) w wyborach do Sejmu?”

Według sondażu CBOS partie obecnej koalicji rządzącej mogłyby zatem liczyć łącznie na 41,5 proc. głosów. Z kolei suma poparcia partii prawicowych wyniosłaby łącznie 39,9 proc.

Niezdecydowanych było 10,8 proc.

Sondaż został przeprowadzony na 1000 osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski metodami CATI/CAWI w dniach 13-15 kwietnia.

CBOS dokonał też prognozy wyników wyborczych uwzględniając głosy respondentów wahających się lub odmawiających odpowiedzi na pytanie. Według tych wyliczeń prawica ma zdecydowaną przewagę:

• KO mogłaby liczyć w wyborach na 34,7 proc. głosów,
• PiS na 22,8 proc,
• Konfederacja na 14,5 proc.,
• KRP na 10,2 proc,
• Nowa Lewica na 6,7 proc a
• Razem na 5,8 proc.

Pod progiem wyborczym nadal pozostawałyby PSL (3,7 proc.) i Polska 2050 (1,5 proc.).

Jaki jest kontekst?

Ostatnie sondaże innych ośrodków badawczych, których wyniki zostały w tym tygodniu opublikowane w mediach (Opinia24 i IBRiS) dają PiS między 22 a 23 proc. poparcia. CBOS miewał zaś w przeszłości pewną skłonność do niedoszacowywania wyników aktualnych partii opozycyjnych. Na przykład 15 września 2023 roku, czyli na miesiąc przed wyborami parlamentarnymi, w wyniku których PiS stracił władzę, sondaż CBOS dawał PiS szansę na 36 proc. głosów, podczas gdy poparcie KO szacował na jedynie 18 proc. (sic!) a Trzecią Drogę plasował poza Sejmem z wynikiem 4 proc.. W wyborach parlamentarnych 15 października 2023 r. PiS uzyskał wynik zbliżony do szacowanego we wrześniowym sondażu CBOS (35,4 proc.), jednak KO uzyskała o 12 pkt proc. więcej (30,7 proc) a Trzecia Droga o 10 pkt proc. więcej niż w sondażu CBOS (14,4 proc).

Zaznaczmy przy tym, że sondaż CBOS z września 2023 roku był wykonywany według niestosowanej już przez tę sondażownię do badania preferencji partyjnych metodologii CAPI, czyli badania bezpośredniego. Obecnie CBOS prowadzi sondaże metodami CATI/CAWI, czyli za pomocą wywiadów telefonicznych i internetowych.