Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Polityczna wojna wokół unijnego programu SAFE trwa. Po tym jak Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijne finansowanie, premier Donald Tusk ogłosił, że i tak zrealizuje program zbrojeń, ale na mocy rządowej uchwały.

Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki, który 13 marca 2026 wziął udział w nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Ministrów, oskarżył rząd o obchodzenie prawa. Ocenił, że przyjęcie uchwały powielającej treść ustawy, którą odrzucił prezydent, jest działaniem niedopuszczalnym. I sprawa powinna zostać zbadana przez Trybunał Konstytucyjny.

Prezes PiS Jarosław Kaczyński w rozmowie z dziennikarzami w Sejmie również uznał, że rząd działa wbrew Konstytucji. Kaczyński wątpił w to, że uchwała „będzie tworzyła po stronie polskiej jakieś zobowiązania, czy jakiś bank na tego rodzaju nadużycie prawne będzie się dawał nabierać”. I dodał, że nie ma gwarancji, że w przyszłości „przyzwoity polski rząd” będzie uznawał uchwały rządu Tuska.

„Zdrada, hańba, wstyd”

W Sejmie posłom PiS i prezydentowi odpowiedział wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz. Tłumaczył, że już wcześniej pożyczki na dozbrojenia, np. w ramach amerykańskiego programu Foreign Military Financing, były zaciągane na podstawie uchwał rządu. „Więc wszystkie te wasze brednie, banialuki, o niekonstytucyjności działania, możecie sobie schować i naprawdę tylko powspominać” – mówił do zgromadzonych na sali posłów PiS.

„Uczynimy polską armię do roku 2030 najsilniejszą w Europie. Jeśli chcecie wesprzeć ten projekt – to zapraszam, po raz kolejny wyciągamy rękę; na podstawie istniejących przepisów oczekujemy jutro wpływów z zysków NBP i obiecuję, że przeznaczymy je na bezpieczeństwo” – mówił Kosiniak-Kamysz.

Szef MON dodał, że do wykorzystania funduszy z programu SAFE rząd użyje Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. „Nie uniemożliwicie obrony państwa polskiego” – mówił Kosiniak-Kamysz.

Na mównicę wyszedł też wicepremier Krzysztof Gawkowski. Uznał, że weto do ustawy jest „jak strzał w plecy polskiego żołnierza i polskiej armii, jak strzał w plecy polskiej gospodarki i polskiego przemysłu zbrojeniowego”.

„To weto jest jak zdrada polskiej armii, za której bezpieczeństwo prezydent Nawrocki odpowiada. Wstyd i hańba” – mówił polityk Lewicy.

Także szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski uznał zachowanie Karola Nawrockiego za skandaliczne, szczególnie biorąc pod uwagę sytuację w regionie.

„Chyba nikomu nie muszę przypominać o wlocie rosyjskich dronów, czy o rosyjskiej dywersji w Polsce. Nie wiemy, czy Ukraina się wybroni. (...) Do tego doszła wojna na Bliskim Wschodzie, gdzie nasz największy sojusznik, Stany Zjednoczone, wyczerpuje zapasy pocisków, amunicji” – mówił Sikorski w rozmowie z dziennikarzami w Sejmie. „Nie ma ani jednego dnia na uruchomienie wielkiego programu dozbrajania Polski w polskim przemyśle zbrojeniowym” – dodał.

Karol Nawrocki twierdzi, że program SAFE godzi w polską suwerenność i niezależność. „Program SAFE jest inicjatywą wymyśloną przez Wojsko Polskie. Trzeba go tylko zrealizować, a nie ze złośliwości politycznej wkładać rządowi kij w szprychy” – mówił Sikorski.

„Myślałem do tej pory, że przy wszystkich kontrowersjach politycznych w czterech kwestiach mamy zgodę narodową między rządem a opozycją: w kwestii odstraszania Putina, w kwestii wspierania Ukrainy, w kwestii sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi i w kwestii potrzeby dozbrojenia Wojska Polskiego. To jest naprawdę skandaliczne” – ocenił szef MSZ.

Jaki jest kontekst

W czwartek 12 marca prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę, która miała dofinansować polską armię kwotą 43,7 mld euro, czyli ok. 185 mld zł.

Polska jest nie tylko inicjatorem, ale też największym beneficjentem SAFE (ang. Security Action for Europe). W sumie w budżecie SAFE znajduje się 150 mld euro w postaci niskooprocentowanych pożyczek na zakup sprzętu wojskowego, w dużej mierze produkowanego w Europie.

Za unijne pieniądze Polska chce zrealizować 139 projektów, w tym:

• budowę najnowocześniejszego w Europie systemu antydronowego,
• umocnienie wschodniej granicy,
• podniesienie produkcji polskich pojazdów wojskowych – samobieżne moździerze Rak i armatohaubice Krab z Huty Stalowa Wola, transportery Rosomak z zakładów w Siemianowicach Śląskich, bojowe wozy piechoty Borsuk ze Stalowej Woli,
• zakup terminali satelitarnych czy system obserwacji ziemi SAR,
• modernizację służb mundurowych,
• wzmocnienie obrony Bałtyku, w tym zakup okrętu ratowniczego, okrętów hydrograficznych czy niszczycieli min,
• rozbudowę infrastruktury krytycznej – sieci dróg i torów kolejowych.

Przeczytaj także: