Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się stało?

W wywiadzie udzielonym w czasie Forum Ławrow dał wyraz rozczarowaniu Kremla Donaldem Trumpem. „Wojna Bidena” stała się w rzeczywistości „wojną Trumpa” – powiedział Ławrow, co jest dużą obelgą i to wygłoszoną na wysokim szczeblu.

„Bardzo dziwnie jest słyszeć to od kogoś, kto uczestniczył w spotkaniu w Anchorage 15 sierpnia ubiegłego roku, gdzie prezydent Władimir Putin zaakceptował propozycje prezydenta Donalda Trumpa dotyczące wstępnych kroków, które umożliwiłyby zakończenie działań wojennych i rozpoczęcie negocjacji we wszystkich aspektach rozwiązania politycznego” – powiedział Ławrow. „I to było bardzo dziwne, gdy po tym, jak zgodziliśmy się na propozycję USA w Anchorage, zaczęli zmieniać swoje stanowisko. I zamiast wysuwać te same propozycje w relacjach z Ukraińcami, teraz udają, że pozwalają stronom samodzielnie rozwiązać sytuację. Ale to nie jest zbyt konsekwentne”.

Dwa lata temu, w 2024 r., w czasie tego samego petersburskiego forum Putin ogłosił warunki zakończenia wojny: Ukraina miałaby oddać Rosji cztery swoje obwody, które Putin sobie anektował, ale nie zdobył. Potem Ławrow dodał do tego kolejny warunek: zmianę władz i prawa Ukrainy na korzystne dla Rosji.

Teraz Ławrow sugeruje, że Trump na większość z tych postulatów się zgodził, a więc Rosja „poszła na ustępstwa” na Alasce. Ale Trump „nie dowiózł”. Rosja po raz kolejny – tak jak ma w zwyczaju Putin – mówi, że została oszukana (mitem założycielskim imperium Putina jest oszustwo Zachodu polegające na rozszerzeniu się NATO na wschód). Teraz Rosja czekała na realizację obietnicy oddania jej Ukrainy, tymczasem Amerykanie z Europejczykami wzięli ją po prostu na przeczekanie

Ławrow zauważył, że kraje zachodnie działają według zasady: „Obiecuję tu, a potem czekam i gram na czas”. „A ta linia jest, powiedziałbym, dość nieuczciwa, nastawiona na jednostronne uzyskanie korzyści, ich kumulację, żądanie dalszych ustępstw i tak dalej. Ta linia, niestety, obecnie dominuje”.

Wypowiedzi sekretarza stanu USA Marco Rubio o roli Stanów Zjednoczonych nie jako mediatora w konflikcie ukraińskim, lecz jako kraju wspierającego reżim w Kijowie, wyraźnie pokazują, że „wojna Bidena” stała się w rzeczywistości „wojną Trumpa” – dodał Ławrow. – Oświadczenia Rubio w sprawie Ukrainy pokazują, że fundamentalne podejście USA i Europy do tej kwestii pozostaje takie samo.

Owszem, Amerykanie w przeciwieństwie do Europejczyków, z Kremlem rozmawiają, ale ro jedyna różnica. Bo „porozumienie z Anchorage” nie zostało wdrożone — zauważył Ławrow.

Jaki jest kontekst?

W maju Amerykanie ogłosili, że rezygnują z pośrednictwa w rozmowach między Rosją a Ukrainą. W tym tygodniu sekretarz Rubio ogłosił, że nie wydaje się, by Rosja mogła osiągnąć swoje cele w Ukrainie metodami militarnymi. Występując przed Komisją Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Kongresu USA, zapewniał: „Nie dostarczamy broni Rosji. Dostarczamy broń tylko Ukrainie. Nie nakładamy sankcji na Ukrainę; nakładamy sankcje tylko na Rosję. Zatem jasno wybraliśmy stronę [w tym konflikcie]”

Kongres ekonomiczny w Petersburgu odbywa się na tle dymów z płonącej rafinerii petersburskiej trafionej przez ukraińskie drony. Na piątek 5 czerwca zapowiadane jest programowe wystąpienie Putina i dyskusja. Do tej pory hitem forum okazała się debata o scenariusze rozwoju wypadków przedstawione przez rosyjskiego ultranacjonalistę Aleksandra Dugina i oligarchę Konstantina Małofiejewa. W wariancie „pozytywnym” scenariusz dla Rosji zakłada okupację Kijowa, Odessy, Charkowa i innych ukraińskich miast przez Rosję do 2036 roku oraz rozpad Unii Europejskiej. Zaś w scenariuszu „inercyjnym”, jeśli sytuacja na wojnie się nie zmieni — użycie broni atomowej w Ukrainie.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Informacje te podaje Ukraińska Prawda za Bloombergiem. Europejskie mocarstwa dostrzegają zmianę dynamiki konfliktu, która wzmacnia pozycję prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Na jego korzyść działa zastój na polu walki i rosnące rosyjskie straty. Według źródeł Bloomberga przywódcy trzech państw badają możliwość zorganizowania rozmów z udziałem obu stron.

„Ponadto ukraińskie siły odnotowują coraz większe sukcesy w atakach dronów głęboko na terytorium Rosji, a w Moskwie pojawiają się oznaki oporu wobec wojny Putina na najwyższych szczeblach” – podał Bloomberg. Sojusznicy chcą uniknąć przedłużenia konfliktu na kolejną zimę oraz kolejnych fal ataków wycelowanych w infrastrukturę energetyczną i cywilne budynku.

Zgodnie z informacjami pozyskanymi przez Bloomberga, premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer ma w najbliższych dniach przeprowadzić rozmowy z kanclerzem Niemiec Friedrichiem Merzem i prezydentem Francji Emmanuelem Macronem. Jednocześnie Ukraińska Prawda przytacza opinie sceptyków, zdaniem których w tym momencie nie ma szans na przeprowadzenie sensownych negocjacji. Według nich rosyjski przywódca Władimir Putin ma być niegotowy na rozmowy, a Rosja może zbliżać się do załamania przez narastające problemy gospodarcze.

Jaki jest kontekst?

Sytuacja na froncie konsekwentnie zmienia się na niekorzyść dla Rosjan – oceniał na naszych łamach płk. Piotr Lewandowski:

„Tempo rosyjskich postępów podczas obecnej wiosenno-letniej kampanii nadal spada i wynosi obecnie około 2,6 kilometra kwadratowego na dobę. Od początku roku Rosjanie opanowali około 104 kilometrów kwadratowych, co w porównaniu z 1619 kilometrami kwadratowymi analogicznego okresu w zeszłym roku świadczy o upośledzeniu zdolności zaczepnych agresora. W minionym tygodniu wojska rosyjskie odnotowały postępy głównie w rejonie Kostiantyniwki w Donbasie, natomiast siły ukraińskie wyzwoliły część terenu na wschód i na zachód od Stepnohirska w obwodzie zaporoskim.”

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Jak opisuje – uszkodzone zostało centrum handlowe połączone ze stacją metra, gdzie w pocie czoła pracowały ukraińskie służby.

„Wykonują wyjątkową pracę, ale jednocześnie narażają się na ogromne niebezpieczeństwo, ponieważ rakiety mogą nadlatywać co około 40 minut. W tym przypadku jeden z ich kolegów zginął podczas drugiego ataku rakietowego. To właśnie robią Rosjanie: starają się siać strach i terror na Ukrainie. To w gruncie rzeczy akt tchórzostwa, ponieważ obecnie nie są w stanie wygrać na froncie, a Ukraińcy radzą sobie wyjątkowo dobrze” – mówiłł Rutte.

W nocy Rosja zaatakowała Ukrainę, używając balistycznego pocisku Iskander oraz 293 dronów. Ataki spowodowały zniszczenia i rany w obwodach kijowskim i dniepropietrowskim, a także uszkodziły kluczową infrastrukturę w obwodzie odeskim – podają lokalne władze oraz Państwowa Służba ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy.

Według Sztabu Generalnego Ukrainy, 264 z 293 rosyjskich dronów uderzeniowych zostały zestrzelone lub zneutralizowane. Wśród nich znajdowały się modele Shahed, Gerbera, Italmas, a także amunicja krążąca Banderol oraz drony-pułapki Parodiya. Rosjanie wystrzelili również balistyczny pocisk Iskander-M, a uderzenia odnotowano w 11 miejscach.

W obwodzie kijowskim ataki dronów spowodowały pożar na terenie infrastruktury przemysłowej w rejonie boryspolskim.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Polscy opozycjoniści z czasów PRL i intelektualiści wystąpili z apelem do polityków o uspokojenie nastrojów i „opamiętanie” w sprawie nadania imienia Bohaterów UPA jednej z jednostek ukraińskiej armii. Pod listem podpisali się Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Paweł Kasprzak, Cezary Łazarewicz, Piotr Niemczyk, Andrzej Seweryn i Krzysztof Skiba.

„Podobnie prezydent Wołodymyr Zełenski pozostanie niezłomnym przywódcą kraju toczącego bohaterską, krwawą wojnę obronną, której wynik zdecyduje o przyszłości naszego kontynentu, a nie wyłącznie o przyszłości Ukrainy. Nie zmieni tych faktów to, czy zachowa on polski Order Orła Białego, czy zostanie go karnie pozbawiony za obrazę uczuć i pamięci Polaków. Nie zmieni ich żadna płomienna mowa wygłoszona w Warszawie, żaden artykuł napisany polskiej prasie i żaden sondaż przed polskimi wyborami” – czytamy w odezwie, opublikowanej przez Rzeczpospolitą.

„Ukraińcy i Polacy mają za sobą wielowiekową historię wzajemnych krzywd. Ogromnych i wciąż nieprzepracowanych. Nierozliczonych i niemożliwych do rozliczenia. Nie wskrzesimy zamordowanych, nie zamierzamy rewidować granic, z popiołów nie powstaną spalone kościoły i cerkwie. Oba nasze narody chętnie mitologizują własną historię, czczą swych bohaterów, zapominając lub wypierając z pamięci zło, które czynili. Nie dziwi nas ukraińska pamięć o »bohaterach UPA« i zapomnienie zbrodni, których dokonali na naszych przodkach. Polacy chętnie zapominają o własnych zbrodniach — dokonywanych także na Ukraińcach” – przekonują sygnatariusze skierowanego do polityków apelu, którzy wytykają błędy polskiej klasie politycznej. Krytykują między innymi bezkrytyczne podejście do oddziałów działającej w pierwszych latach PRL zbrojnej opozycji wobec systemu.

„Z zażenowaniem patrzymy na pełne pseudo-patriotycznych frazesów gęby czcicieli polskich faszyzujących nacjonalistów i gloryfikujących zbrodnie »żołnierzy wyklętych«. Na pochody jawnych faszystów najgorszego autoramentu, odbywające się w Polsce bez przeszkód i bez wyrazów potępienia ze strony tych samych polskich przywódców, którzy dziś nie szczędzą potępienia Ukraińcom, którzy giną na froncie okrutnej wojny” – stwierdzają podpisani pod apelem, zarzucający politykom hipokryzję.

Jaki jest kontekst?

W ubiegłym tygodniu Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy, nadał jednej z ukraińskich jednostek wojskowych nazwę „Bohaterów UPA”. W odpowiedzi na tę decyzję prezydent Karol Nawrocki zapowiedział, że złoży wniosek, aby na posiedzeniu Kapituły Orderu Orła Białego, zaplanowanym na 8 czerwca, rozpatrzono odebranie ukraińskiemu liderowi tego odznaczenia. Order został mu przyznany w 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

„Nie może być tak, że z jednej strony są wprowadzane sankcje, a z drugiej strony wydaje się kilkaset tysięcy wiz turystycznych dla obywateli Rosji, którzy wypoczywają na plażach europejskich. Spodziewamy się takiej dyskusji, żeby wreszcie skończyć z takim trochę dualizmem. Z jednej strony jesteśmy bardzo pryncypialni, jeśli chodzi o relacje z Rosją, a z drugiej strony wydajemy wizy turystyczne, które nie powinny być wydawane” – mówił wiceszef MSWiA Maciej Duszczyk przy okazji szczytu przedstawicieli resortów spraw wewnętrznych Unii Europejskiej. – „Kiedy wojna się skończy, możemy mieć problem z tym. Będzie bardzo dużo osób, które będą do Unii Europejskiej chciały przyjechać, a po prostu mają krew na rękach. W związku z tym te osoby nigdy do Unii Europejskiej nie powinny wjechać” – stwierdził Duszczyk.

W ten sposób przedstawiciel polskiego rządu zareagował na doniesienia o dużej liczbie Rosjan przebywających w Europie dzięki wizom turystycznym. W ubiegłym roku dokumenty pozwalające na przebywanie w Unii Europejskiej otrzymało ponad 600 tysięcy Rosjan. Niemal pół miliona z nich dostało się do UE dzięki wizom turystycznym, niektóre z nich upoważniały do wielokrotnego wjazdu.

Polska, razem z 11 innymi krajami Wspólnoty, chce wstrzymania procesu wydawania wiz rosyjskim obywatelom. List w tej sprawie, zaadresowany do Komisji Europejskiej, wsparli członkowie polskiego rządu.

„Dokument, pod którym podpisali się między innymi szef polskiego MSZ Radosław Sikorski oraz szef MSWiA Marcin Kierwiński, powstał z inicjatywy Szwecji, a strona polska chętnie ją poparła”- mówił Duszczyk.

Jaki jest kontekst?

„Głęboko niepokojący jest wzrost liczby rosyjskich turystów spędzających urlop na europejskich plażach i w europejskich kurortach, podczas gdy pociski i drony nadal uderzają w ludność cywilną i infrastrukturę cywilną w Ukrainie” – czytamy w liście do KE.- „W obliczu zbliżającego się kolejnego lata my, niżej podpisani ministrowie, uważamy za pilne ponowne podkreślenie potrzeby utrzymania restrykcyjnej polityki wizowej wobec rosyjskich wnioskodawców."

„Stoi to w rażącej sprzeczności z wytycznymi Komisji wzywającymi do rygorystycznego podejścia do rosyjskich wnioskodawców podróżujących w celach innych niż niezbędne i stanowi poważne niedociągnięcie w naszej zbiorowej polityce wobec państwa-agresora. Uważamy to za niezwykle niepokojące” – zaznaczali przedstawiciele 11 apelujących o zmiany państw.

List do Komisji Europejskiej podpisali przedstawiciele Polski, Szwecji, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Łotwy, Litwy, Holandii oraz należącym do strefy Schengen, choć nie do samej UE, Norwegii i Islandii.

Przeczytaj także: