Co się wydarzyło?

„Możemy dzisiaj ogłosić, że w końcu Europa zrozumiała, że ochrona wschodniej granicy jest wspólną odpowiedzialnością. Nie jest to tylko obowiązek Polski, Finlandii czy Litwy, to jest wspólne europejskie zadanie i wspólna europejska odpowiedzialność. Jesteśmy gotowi wspólnie z Finlandią razem prowadzić koalicję wschodniej flanki” – powiedział Donald Tusk na konferencji prasowej w Helsinkach po szczycie wschodniej flanki NATO.

To pierwsze spotkanie w tej formule. W stolicy Finlandii o bezpieczeństwie rozmawiali przedstawiciele: Polski, Finlandii, Szwecji, Litwy, Łotwy, Estonii, Rumunii i Bułgarii.

Premier Finlandii Petteri Orpo przekazał, że liderzy zgodzili się przyjąć deklarację, która ma być podstawą współpracy na rzecz stworzenia Straży Wschodniej Flanki. „Finlandia jest gotowa podjąć się roli kraju wiodącego, razem z Polską i innymi krajami wschodniej flanki UE, tworząc naszą własną straż” – mówił Orpo. Dodał, że każde państwo członkowskie UE jest mile widziane i może do tej inicjatywy dołączyć.

„W trakcie spotkania omówiliśmy, jak możemy być skuteczni w wyznaczeniu właściwego tempa prac Unii i jak wspierać zagwarantowanie finansowania z kluczowego projektu Eastern Flank i polskiej Tarczy Wschód” – wyjaśniał Tusk. Zaznaczał, że Polska wnosi duży wkład w europejskie bezpieczeństwo. „Chronimy zewnętrznej granicy Unii z Rosją i Białorusią. Robiąc to, korzystamy z unijnych instrumentów” – podkreślał.

Co znalazło się w deklaracji?

W podpisanej w Helsinkach deklaracji czytamy, że inwazja Rosji na Ukrainę tworzy długofalowe zagrożenie dla bezpieczeństwa oraz stabilności Europy.

„Sytuacja wymaga natychmiastowego nadania priorytetu wschodniej flance UE w ramach skoordynowanego, wielowymiarowego podejścia operacyjnego. Ta inicjatywa przewodnia obejmie kluczowe zdolności, takie jak możliwości walki lądowej, obrona przed dronami, obrona powietrzna i przeciwrakietowa, ochrona granic i infrastruktury krytycznej, mobilność wojskowa i przeciwdziałanie ruchom wojsk oraz strategiczne środki wsparcia” – napisano.

Dalej czytamy:

Aby to osiągnąć, państwa wschodniej flanki zobowiązują się do wspólnego rozwijania – za pośrednictwem swoich resortów obrony – Straży Wschodniej Flanki, w tym europejskiej Inicjatywy na rzecz Obrony przed Dronami w ramach podejścia do obronności europejskiej – Gotowość 2030, bazując i wspierając dotychczasowe działania, w ścisłej koordynacji z przyjętą przez NATO postawą odstraszającą i obronną. Otoczenie bezpieczeństwa zmieniło się bezpowrotnie, co wymaga od nas zdecydowanego i szybkiego dostosowania się do tych nowych realiów".

Sygnatariusze podkreślają, że będą wspierać Ukrainę „w dążeniu do sprawiedliwego i trwałego pokoju oraz deklarujemy gotowość do dalszego zwiększania pomocy dla Ukrainy ”. Zauważają, że Rosja prowadzi działania hybrydowe, co tylko potwierdza „konieczność wzmocnienia odporności i zdolności obronnych Europy”.

„Silny europejski przemysł obronny jest warunkiem koniecznym, by odpowiedzieć na diametralnie zmienione środowisko bezpieczeństwa. Wzmocnienie europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego (EDTIB) wymaga zwiększonych inwestycji długoterminowych, łączenia popytu, wspólnych lub skoordynowanych zamówień oraz dalszej współpracy z partnerami o podobnych wartościach, aby osiągnąć efekt skali i suwerenność technologiczną EDTIB. Wzywamy do natychmiastowych działań na rzecz mobilizacji finansowania UE, środków publicznych i prywatnych, w tym wykorzystania Europejskiego Banku Inwestycyjnego do dostosowania praktyk kredytowych i zwiększenia wsparcia dla MŚP oraz spółek o średniej kapitalizacji w sektorze obronnym, przy zachowaniu równowagi geograficznej” – czytamy dalej.

Przeczytaj więcej w OKO.press

Przeczytaj także: