Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

„W wyniku uderzenia bezzałogowego statku powietrznego w nocy odnotowano pożary w zakładzie przemysłowym kompleksu paliwowo-energetycznego na południu Wołgogradu, a także w magazynach w dzielnicy Dzerżyńskiej” – poinformował gubernator regiony Andriej Boczarow. Dodał, że wskutek ataku pięć osób zostało rannych.

Wcześniej w mediach społecznościowych pojawiły się doniesienia o ataku na centrum logistyczne firmy Wildberries w Wołgogradzie oraz na rafinerię „Lukoil-Wołgogradneftepererabotka”.

Rano firma Wildberries oficjalnie potwierdziła atak i pożar w centrum logistycznym w Wołgogradzie.

„Wstępnie nie odnotowano ofiar. Łańcuchy logistyczne zostały przeorganizowane, a przyjmowanie dostaw i wysyłka zamówień odbywają się w innych obiektach” – czytamy w komunikacie firmy. Kompleks stanowi kluczowy węzeł logistyczny dla obwodów wołgogradzkiego, astrachańskiego i sąsiednich obwodów.

Jak podaje Militarnyj, rafineria „Lukoil-Wołgogradneftepererabotka” – to największy producent produktów naftowych w Południowym Okręgu Federalnym Federacji Rosyjskiej oraz siódma pod względem wydajności rafineria w Rosji. Projektowa wydajność zakładu wynosi 15,7 miliona ton ropy naftowej rocznie.

Zakład specjalizuje się w głębokim przetwórstwie ropy naftowej oraz produkcji benzyny, oleju napędowego, paliwa lotniczego, oleju opałowego, asfaltu i innych produktów naftowych. W trakcie wojny na pełną skalę zakład był wielokrotnie atakowany przez ukraińskie bezzałogowce.

W Zielenodolsku, położonym w Tatarstanie, również odnotowano wybuchy. Według kanału na Astra na Telegramie, tam został trafiony kompleks logistyczny Wildberries. Rano nad obiektem widoczne było zadymienie. Ukraińskie drony zaatakowały ten magazyn 23 lipca, ale nie spowodowały poważnych zniszczeń.

Ponadto w Niżniekamsku rozległo się ponad 30 wybuchów. Mieszkańcy miasta w mediach społecznościowych informowali o dymie nad rafinerią.

Jaki jest kontekst?

Od 18 lipca Siły Obronne Ukrainy przeprowadziły ataki na szereg magazynów tej rosyjskiej platformy handlowej Wildberries, w szczególności w regionach moskiewskim i tambowskim, w obwodach krasnodarskim i stawropolskim, w Sankt Petersburgu i obwodzie leningradzkim, a także w Jekaterynburgu, w Riazaniu. W nocy 30 lipca ukraińskie drony uderzyły w centra logistyczne rosyjskiej platformy handlowej Wildberries w pobliżu Penzy oraz miasta Sarapuł w Udmurcji.

Prezydent Ukrainy nazwał te uderzenia odpowiedzią na rosyjskie ataki na ukraińską infrastrukturę cywilną. Jak stwierdził, obiekty te zapewniały dostawy komponentów objętych sankcjami, wykorzystywanych do produkcji dronów i sprzętu nawigacyjnego.

W ciągu ostatnich dwóch tygodni zaatakowano co najmniej 18 centrów dystrybucyjnych Wildberries. Ponad 15% wszystkich powierzchni magazynowych firmy zostało wyłączonych z eksploatacji. W związku z tym po serii ukraińskich ataków na centra logistyczne na terytorium Rosji, jak piszą rosyjskie media, firma rozpoczęła poszukiwania powierzchni magazynowych w Kazachstanie.

Przeczytaj także:

Oprócz tego codziennie są ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie, drogi dostaw oraz obiekty wojenne. Według danych „Financial Times” Ukraińska kampania ataków na rosyjskie rafinerie wyłączyła z eksploatacji ponad 30% rzeczywistych i 45% nominalnych mocy przerobowych rosyjskiego przemysłu rafineryjnego. Spośród 26 rafinerii wyłączonych z eksploatacji w ostatnich miesiącach Rosja do końca lipca zdołała przywrócić do pełnej wydajności jedynie osiem. Ukraińskie ataki na obiekty rafineryjne i magazyny produktów naftowych spowodowały najpoważniejszy kryzys paliwowy w Rosji od czasów rozpadu Związku Radzieckiego i zmusiły Kreml do wprowadzenia ograniczeń w sprzedaży paliwa.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

„To niezwykle potężna broń i… musimy zachować pewną ostrożność przy decydowaniu, komu przyznajemy licencję. Właściwie nie wydajemy licencji na sprzęt”– mówił Donald Trump w telefonicznej rozmowie z brytyjskim dziennikiem „Financial Times”. Dlatego też „nie jest pewien”, czy Stany Zjednoczone udzielą Ukrainie licencji, choć dodał, że kwestia ta jest nadal rozpatrywana.

„Mówiąc bardzo prosto, chcemy, aby wojna Rosji przeciwko Ukrainie się zakończyła. Nie interesują mnie rakiety. Pragniemy pokoju” – mówił Trump. Zapowiedział, że w najbliższych dniach jego dwaj specjalni przedstawiciele do negocjacji w tej sprawie, Jared Kushner i Steve Witkoff, po raz pierwszy odwiedzą Ukrainę.

Jaki jest kontekst?

Wątpliwości Trumpa pojawiły się zaledwie dwa dni po jego spotkaniu z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w Białym Domu. Według Zełenskiego prezydenci omawiali kwestie licencji na produkcję pocisków przechwytujących do systemów Patriot, a także inne inicjatywy mogące wzmocnić potencjał obronny Ukrainy. Po spotkaniu Trump oświadczył, że rozmowy z prezydentem Ukrainy przebiegły „bardzo dobrze”.

W wywiadzie dla Axios, Zełenski powiedział, że Trump zgodził się przyspieszyć wydawanie licencji na produkcję rakiet do systemu Patriot.

W Stanach Zjednoczonych ukraiński prezydent też spotkał się z zespołem firmy zbrojeniowej Lockheed Martin, która produkuje m.in. systemy ATACMS, HIMARS, samoloty F-16 oraz pociski do systemów Patriot.

Wcześniej, 8 lipca podczas szczytu NATO w Turcji prezydent USA zapowiadał, że Waszyngton udzieli Kijowowi licencji na produkcję rakiet do systemu Patriot.

„Pewien ptaszek mi szepnął, że damy im [Ukraińcom – red.] prawo do produkcji systemu Patriot. Pokażemy im, jak to robić. To bardzo skomplikowana technicznie sprawa, ale myślę, że sobie z tym poradzicie i to szybko. Rozmawialiśmy o tym” – mówił Trump.

Zełenski wrócił z Ankary z przekonaniem, że kwestia ta została rozwiązana „politycznie”.

Kijów od dłuższego czasu stara się o licencję na produkcję pocisków do patriotów. W ostatnich miesiącach Ukraina mierzy się z brakiem tych pocisków – na całym świecie zmniejszyły się zapasy rakiet przechwytujących Patriot w związku z wojną w Iranie. Rosja to wykorzystuje i stara się wykorzystywać więcej rakiet balistycznych przy zmasowanych atakach na Ukrainę. Wiele z nich nie ma czym zestrzelić.

Według ukraińskiego prezydenta Rosja wykorzystuje od 30 do 40 pocisków balistycznych podczas każdego zmasowanego ataku na Ukrainę. A co miesiąc przeprowadza od trzech do pięciu takich ataków.

Przeczytaj także:

Co się stało?

- Rozmawiałem z Dowódcą Operacyjnym gen. Ireneuszem Nowakiem i możemy z pełną odpowiedzialnością potwierdzić, że była to rosyjska rakieta Ch-101. To rakieta manewrująca, zdolna przenosić nawet głowice jądrowe, która wybuchła przy zderzeniu z ziemią. Potencjalnie bardzo niebezpieczna — przekazał Tomczyk w TVN24.

„Prokuratorzy właśnie zakończyli swoje czynności na miejscu zdarzenia. Lej został zasypany, a teren przekazany właścicielowi. WOT przeczesał teren o powierzchni ok 3 km kw. znajdując liczne szczątki rakiety w tym elementy napędu” — Onet cytuje komunikat prokuratury z Lublina.

Wiceminister obrony dodał, że zazwyczaj Rosjanie atakują Ukrainę dziesięcioma, dwudziestoma rakietami tego typu, a w nocy ze środy na czwartek wystrzelono łącznie ok. 70 rakiet, z czego – jak mówił – o 3.00 w nocy 20 rakiet leciało w kierunku Polski. Tomczyk podziękował także wszystkim żołnierzom Wojska Polskiego, lotnikom oraz sojusznikom, którzy wspierali operację polskiego wojska „od samego początku”.

Wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka przekazała natomiast wieczorem w Polsat News, że strona amerykańska „od razu podjęła z nami kontakt”. – Z tego, co wiem – na miejscu są też już Amerykanie, którzy razem z naszymi służbami badają to miejsce, w którym spadła rakieta – przekazała Sobkowiak-Czarnecka.

Przeczytaj także:

Jaki jest kontekst

Do wtargnięcia pocisku w polską przestrzeń powietrzną doszło w nocy ze środy na czwartek, gdy Rosjanie dokonali kolejnego zmasowanego ataku na Ukrainę, w tym m.in. na Lwów.

Rakietą w Polsce zajęła się intensywnie rosyjska propaganda. Każdy morderczy atak na ukraińskie miasta opatrywany jest w niej komentarzem, że „siły rosyjskie atakują wyłącznie wrogie instalacje wojskowe i obiekty przemysłu obronnego. Podczas ataków używają precyzyjnej broni kierowanej i dronów zdolnych do zniszczenia dowolnego celu zarówno w Kijowie, jak i na całym terytorium Ukrainy”.

Rakieta, która trafiła 90 km od zachodniej granicy Ukrainy, przeczy tej opowieści.

Propagandyści zarzucili więc premierowi Tuskowi, że zmyśla, bo nie ma żadnych dowodów, że pocisk był rosyjski. „Gdyby Rosja chciała coś trafić w Polsce, byłoby to lotnisko pod Rzeszowem” – powtarzali. Rosyjska wersja, że rakieta mogła być ukraińska, zaczęła się w Polsce szerzyć — taką linię dezinformacyjną zidentyfikowała w czwartek NASK.

Polskie oświadczenie nie ukróci tych bajań, ale może je trochę powstrzymać.

Przeczytaj także:

Opowieści o „precyzyjnych trafieniach w Ukrainie” są odpowiedzią propagandy kremlowskiej na coraz potężniejsze — i naprawdę precyzyjne — uderzenia ukraińskie w Rosji. Putin już 27 lipca mówił publicznie, że zastanawia się, czy nie uderzyć na Ukrainę „ciut, ciut mocniej”.

30 lipca Ukraińcy trafili m.in. w:

• trzy centra logistyczne Wildberries (w sumie zniszczyli ich 14),
• terminal naftowy portu Tamań
• i cztery tankowce na Morzu Azowskim.

Telewizja pokazała 30 lipca — co jest nowością — jak gubernator obwodu moskiewskiego w czasie rutynowej audiencji u Putina mówi mu nie tylko o „dynamicznym rozwoju” i „poprawie życia ludności”, ale i o ukraińskich atakach i powodowanych tym stratach.

Przeczytaj także:

Co się stało?

Projekt ustawy o asystencji osobistej po miesiącach prac opuścił wreszcie 30 lipca sejmową Komisję Polityki Społecznej. Pierwsze czytanie projektu odbyło się 21 listopada 2025 r. Potem komisja wyłoniła podkomisję i ta od stycznia mozolnie przepracowywała zdanie po zdanie projektu. Jest on bowiem bardzo szczegółowy, a mimo to wydawał się nieprecyzyjny.

Pierwszą propozycję podkomisji komisja odrzuciła w maju. Konieczne były dalsze poprawki i doprecyzowania.

Przeczytaj także:

Jaki jest kontekst?

Ustawa jest wielką reformą rządu Tuska, choć promuje go w nim tylko działająca na peryferiach rządu ministra Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Zabiegała ona o to, by ustawa o asystencji była kolejnym kamieniem milowym przy rozliczaniu KPO. Ale wtedy ustawa musiałaby zostać przyjęta w sierpniu, co na pewno się już nie stanie. Rząd musiał znaleźć inny sposób na udowodnienie, że realizuje zobowiązania cywilizowania państwa, co ma wspierać KPO.

Dzięki ustawie o asystencjio Polska wywiąże się w końcu z zobowiązania, jakie przyjęła w 2012 r., ratyfikując Konwencję ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Gwarantuje ona wszystkim prawo do niezależnego życia. Jest to możliwe tylko dzięki dodatkowemu wsparciu finansowemu, rekompensującemu wydatki związane z niepełnosprawnością (takie wsparcie już jest, od 2024 r. — nazywa się świadczeniem wspierającym).

Taka finansowana z budżetu usługa nie tylko daje szansę na niezależne życie, ale też odciąża rodziny, zobowiązane do tej pory do świadczenia opieki.

Obecnie usługi asystenckie realizowane są w ramach programów konkursowych dla samorządów i organizacji pozarządowych. Nie są gwarantowane każdej potrzebującej osobie ani przez cały czas (pieniądze konkursowe trzeba najpierw zdobyć, a potem rozliczyć — w tym czasie usługi nie ma).

Wielu przedstawicieli władz, w tym sam premier Tusk, mówili już kilka razy, że rozwiązanie systemowe jest bardzo kosztowe i nie stać nas na to, skoro Polska musi się zbroić. Systemowa asystencja ma kosztować 40 mld zł w ciągu 10 lat.

Ostateczny kształt ustawy nie znamy, bo w wielu istotnych kwestiach są wnioski mniejszości do przyjętego projektu. Wiadomo, że od przyjęcia i podpisania ustawy przez prezydenta trzeba jeszcze 14 miesięcy na zbudowanie systemu informatycznego do obsługi oceny potrzeb asystencji i rozliczania pracy asystentów. Zatem systemowej asystencji nie będziemy mieli przed 2028 rokiem.

Przeczytaj także:

Co się stało?

Wszystkich 55 członków UEFA, Europejskiej Federacji Piłkarskiej, podjęło 30 lipca decyzję o nieuczestniczeniu w kolejnych Mistrzostwach Świata i innych wydarzeniach organizowanych przez FIFA.

Następne Mistrzostwa Świata mężczyzn mają się odbyć w Hiszpanii, Portugalii i Maroku w 2030 roku. Ale zgodnie z wytycznymi UEFA, bojkot na poziomie seniorskim rozpocząłby się od przyszłorocznych Mistrzostw Świata Kobiet.

Turniej rozpoczyna się 5 września w Katowicach meczem Polek z Argentynkami. Jeśli bojkot dojdzie do skutku, mecz nie odbędzie się. Sześć z 24 drużyn pochodzi z Europy

UEFA oświadczyła, że „jednogłośnie i jednoznacznie odrzuca” propozycję Gianni Infantino o komercjalizacji Mistrzostw Świata. Stanowisko zostało jednogłośnie, mimo obaw, że wyłamią się z niego mniejsze kraje, zachęcone pieniędzmi oferowanymi przez Infantino.

Plan Infantino zakłada stworzenie spółki zależnej FIFA Forward Enterprises o wartości 20 miliardów dolarów. Zarządzałaby ona Mistrzostwami Świata i innymi wydarzeniami organizowanymi w ich czasie. Mniejszościowe udziały mieliby w niej prywatni inwestorzy. W ofercie byłoby do 21% udziałów w FFE, a celem byłoby zebranie 4,2 miliarda dolarów. Pieniądze te mogłyby natychmiast trafić. Członkowie FIFA, którzy zaakceptowaliby propozycję Infantino do 19 września, dostaliby po 40 milionów dolarów.

„W wyniku dzisiejszej dyskusji żadna reprezentacja UEFA nie weźmie udziału w rozgrywkach FIFA, dopóki te propozycje będą obowiązywać i dopóki nie dostaniemy zapewnień, że FIFA nigdy więcej nie otworzy swojego systemu zarządzania ani rozgrywek na własność prywatną” – ogłosiła UEFA.

Kluczowe jest teraz stanowisko północnoamerykańskiej federacji CONCACAF. Wyraziła ona 30 lipca stanowczy sprzeciw wobec planów FIFA, ale w jej oświadczeniu nie ma mowy o bojkocie.

Gdyby CONCACAF również ogłosiłaby bojkot, Infantino byłby bliski porażki. Konfederacja zrzesza 41 krajów i terytoriów, choć 6 z nie należy do FIFA.

Wcześniej Azjatycka Konfederacja Piłkarska wystosowała miażdżący list do 47 stowarzyszeń członkowskich kontynentu i ostrzegła, że nie poprze pomysłu Infantino.

Jaki jest kontekst?

Propozycja Infantino pojawiła się po Mistrzostwach świata w Ameryce Północnej, które wzbudziły zainteresowanie tym sportem ekipy Donalda Trumpa

„To nie tylko poważny błąd w zarządzaniu, ale także abdykacja FIFA z obowiązku bycia strażnikiem światowego futbolu” – stwierdziła UEFA. – „Gdy zewnętrzni inwestorzy nabędą udziały w rozgrywkach FIFA, piłka nożna zmieni się na zawsze. Zysk komercyjny stanie się zobowiązaniem. Oczekiwania inwestorów będą tworzyć codzienną presję”.

UEFA, której elitarne rozgrywki klubowe przyniosły 4,4 miliarda euro (5 miliardów dolarów) tylko w sezonie 2024/25, i FIFA od dawna toczą walkę o władzę i kontrolę o piłkę nożną, która jest dziś maszyną do zarabiania pieniędzy.

Źródła w środowisku europejskiej piłki nożnej uważają, że decyzja UEFA zwiększa szanse kandydata popieranego przez Europę na start przeciwko Infantino – pisze „Guardian”.

Przeczytaj także: