Co się wydarzyło?

W niedzielę 11 października Donald Tusk zwołał specjalną odprawę z udziałem ministrów edukacji, spraw wewnętrznych i administracji, zdrowia, cyfryzacji, koordynatora służb specjalnych oraz przedstawicieli służb. Spotkanie dotyczyło ostatnich aktów przemocy w szkołach, zagrożeń związanych z aktywnością młodych ludzi w internecie oraz fali niepokoju społecznego. Premier podkreślił, że na obecnym etapie nie ma dowodów na istnienie zorganizowanej grupy, która planowałaby wywoływanie zagrożenia.

„Nie mamy do czynienia z żadną zorganizowaną na dużą skalę grupą ludzi, którzy mają plan, żeby stworzyć zagrożenie. To są zachowania spontaniczne, wynikające głównie z aktywności w sieci” – mówił Tusk. „Mamy do czynienia z bardzo ponurą modą na przemoc" – ocenił. I dodał, że wśród grup, które identyfikują służby, zwraca uwagę zwłaszcza grupa ludzi, którzy poszukują „treści nazistowskich związanych z przemocą z czasów II wojny światowej”. Dodawał też, że przemoc pojawia się w coraz bardziej widoczny sposób w grach popularnych zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych.

Premier zapowiedział kontynuację wzmożonych działań policji. W niedzielę bezpieczeństwa w szkołach pilnowało około 10 tys. funkcjonariuszy, a na poniedziałek zaplanowano zaangażowanie 20 tys. policjantów. „Poniedziałek również będzie pod policyjnym okiem. Mówię o tym nie po to, żebyście myśleli, że odnotowujemy jakiś wzrost ryzyka, tylko wiadomo, że te incydenty, szczególnie te dwa brutalne ataki, wzbudziły bardzo dużo emocji” – mówił Tusk. Dodał, że nagłośnienie spraw może skłonić kolejne osoby do niebezpiecznych zachowań. Zaznaczył zarazem, że rząd nie zamierza kontrolować szkół metodami policyjnymi ani wprowadzać radykalnej cenzury internetu. „Współpraca Policji, państwa, wszystkich służb, nauczycieli i rodziców może mieć wyjątkowo duże znaczenie” – podkreślił.

Szef MSWiA Marcin Kierwiński poinformował, że w ciągu trzech dni zaangażowano około 40 tys. policjantów, przeprowadzono blisko 65 tys. kontroli i zatrzymano 117 osób, głównie w wieku 13–19 lat. Zabezpieczono również 110 niebezpiecznych przedmiotów, w tym noże, maczety i butelki z benzyną.

Komendant główny policji gen. Marek Boroń opisał przypadek nastolatka, który odtworzył swoją szkołę w grze Roblox i symulował w niej ataki na uczniów. Jak dodał, młody człowiek posiadał broń palną, amunicję i noże.

Wiceszefowa ABW płk Małgorzata Żochowska przekazała, że analiza dotychczasowych zdarzeń nie potwierdziła inspiracji ze strony państwowego aktora. Ostrzegła jednak, że narastające napięcie społeczne może zostać wykorzystane do destabilizacji państwa. Kierwiński zaznaczył natomiast, że w czterech najgłośniejszych przypadkach agresji z tego tygodnia nie potwierdzono dotąd związków między sprawcami.

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiedział przyspieszenie prac nad ustawą o bezpieczeństwie w sieci, która ma umożliwić szybsze blokowanie niebezpiecznych treści. „Nie wystarczy, że platformy poprosimy. Musimy im nakazać, by treści mogły znikać w trybie de facto rzeczywistym” – powiedział. Ustawa miała jeszcze w tym tygodniu trafić do prezydenta.

Jaki jest kontekst?

W minionych dniach na Mazowszu doszło do kilku ataków w szkołach. W środę w Ostrołęce 19-letni uczeń ranił nożem dziewięć osób, po czym dokonał samookaleczenia. Dzień później 15-letni absolwent szkoły podstawowej w Leszczydole-Nowinach zabił 37-letnią pracownicę placówki i ranił nauczycielkę oraz dyrektora, który go obezwładniał. Atak nagrywał kamerą przymocowaną do kasku. Według policji na nagraniu widać również, jak uświadamia sobie, co zrobił. Dyrektor szkoły Krzysztof Ochmański relacjonował, że napastnik w pewnym momencie chciał, żeby go przytulić.

W piątek, decyzją premiera Donalda Tuska, policja rozpoczęła wzmożone działania w okolicach szkół w całym kraju. Zatrzymano 76 osób, w tym nastolatków publikujących w internecie groźby i zapowiedzi kolejnych niebezpiecznych zdarzeń. W sobotę w warszawskiej szkole dla dorosłych 21-letnia kobieta zaatakowała nożem trzy osoby. Jedna z rannych, 17-latka, trafiła do szpitala z ranami ciętymi przedramienia; jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo. Napastniczkę zatrzymano, a motyw ataku pozostaje nieznany.

Tego samego dnia w Garwolinie policja zatrzymała 14-latka publikującego niepokojące treści w internecie. Funkcjonariusze zabezpieczyli niebezpieczne narzędzia, a decyzją sądu rodzinnego chłopak ma trafić do młodzieżowego ośrodka wychowawczego.

W mediach społecznościowych krążą również niepotwierdzone informacje o internetowych wyzwaniach zachęcających młodzież do krwawych ataków. Służby, politycy i organizacje pozarządowe apelują o spokój oraz weryfikowanie informacji przed ich udostępnianiem.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: