Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
Troje Amerykanów uwolnionych w ramach wymiany więźniów między Rosją a Zachodem przed godz. 6 rano polskiego czasu wylądowało w Stanach Zjednoczonych. To największa taka wymiana więźniów między Rosją a Zachodem od czasów zimnej wojny
Samolot z amerykańskim dziennikarzem Evanem Gershkovichem, byłym amerykańskim żołnierzem piechoty morskiej Paulem Whelanem i dziennikarką Alsu Kurmashevą wylądował w bazie Andrews pod Waszyngtonem, gdzie prezydent Joe Biden i wiceprezydent Kamala Harris czekali, aby ich powitać.
W sumie 10 Rosjan, w tym dwóch nieletnich, zostało wymienionych na 16 osób z Zachodu i Rosjan więzionych w Rosji na płycie lotniska w stolicy Turcji, Ankarze – podaje AFP.
jak czytamy na stronie RMF FM, Prezydent USA Joe Biden powiedział, że wymiana więźniów politycznych z Rosją położy kres ich cierpieniu. Przyznał, że wymagała trudnych wyborów. Biden zamieścił w serwisie X oświadczenie, w którym podziękował sojusznikom — Niemcom, Polsce, Słowenii, Norwegii i Turcji — za pomoc w zorganizowaniu wymiany więźniów politycznych z Rosją i pochwalił ich „śmiałe, odważne decyzje".
Kancelaria Prezydenta RP przekazała, że prezydent Biden zadzwonił do prezydenta Andrzeja Dudy, by podziękować za polską pomoc w uwolnieniu amerykańskich obywateli.
Kanclerz Niemiec Olaf Scholz przyznał, że uwolnienie więźniów politycznych z Rosji poprzedziły miesiące poufnych rozmów. „Od kilku miesięcy rząd federalny ściśle współpracował ze Stanami Zjednoczonymi w celu znalezienia rozwiązania” – powiedział.
Wśród wymienionych więźniów byli m.in.: korespondent amerykańskiego dziennika „Wall Street Journal” 32-letni Evan Gershkovich, skazany w Rosji na 16 lat więzienia za rzekome szpiegostwo. Były żołnierz Paul Whelan, również skazany w Rosji na 16 lat więzienia za szpiegostwo w 2020 roku; rosyjski opozycjonista Ilja Jaszyn — były współpracownik zabitego w 2015 roku byłego wicepremiera Rosji Borisa Niemcowa, skazany w 2022 roku na 8,5 roku kolonii karnej za rzekome fake newsy o działaniach sił zbrojnych Rosji; 29-letni obywatel Niemiec Rico Krieger, który w czerwcu został na Białorusi skazany na karę śmierci, a potem ułaskawiony przez Alaksandra Łukaszenkę; były agent FSB Wadim Krasikow w 2021 r. skazany w Niemczech na dożywocie za zabójstwo czeczeńsko-gruzińskiego dysydenta w berlińskim Tiergarten na zlecenie rosyjskich władz.
Prezydent Rosji Władimir Putin również powitał uwolnionych więźniów swojego kraju. Wśród nich był Wadim Krasikow, agent rosyjskiego wywiadu uwięziony w Niemczech za zabójstwo byłego czeczeńskiego rebelianta. „Chcę pogratulować powrotu do ojczyzny” – powiedział.
Była to największa wymiana więźniów od 2010 roku, kiedy to Siergiej Skripal został wysłany przez Moskwę do Wielkiej Brytanii i tajna rosyjska agentka Anna Chapman, wysłana przez Waszyngton do Rosji.
Wcześniej duże wymiany obejmujące ponad tuzin osób miały miejsce tylko podczas zimnej wojny, kiedy to mocarstwa radzieckie i zachodnie przeprowadziły wymiany w 1985 i 1986 roku.
Biały Dom ujawnił, że w planach było jeszcze bardziej ambitne porozumienie z próbami wynegocjowania uwolnienia przeciwnika Putina Aleksieja Nawalnego, nim ten zmarł w lutym 2024 roku.