Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

„Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP z dużym rozczarowaniem przyjmuje przekazaną w dniu 19 sierpnia 2026 r. informację o umorzeniu przez izraelskie władze wojskowe postępowania w sprawie ostrzału konwoju wolontariuszy z organizacji humanitarnej World Central Kitchen 1 kwietnia 2024 r. w Strefie Gazy, podczas którego zginął obywatel RP Damian Soból” – przeczytamy we wpisie ministerstwa w mediach społecznościowych z czwartku 20 sierpnia.

MSZ wezwało też do siedziby ministerstwa ambasadora Izraela w Polsce. Ministerstwo przekazało mu rozczarowanie Polski decyzją izraelskich władz. I zaapelowało, by strona izraelska przekazała wszystkie materiały, o jakie wnioskowała Prokuratura Okręgowa w Przemyślu, która prowadzi polskie śledztwo w tej sprawie.

Dziś we wspólnym oświadczeniu izraelską decyzję potępiły wspólnie Kanada, Wielka Brytania i Australia. Ich obywatele również zginęli w ówczesnym ataku.

Jaki jest kontekst

1 kwietnia 2024 roku w Dajr al-Balah w Strefie Gazy w izraelskim ataku na konwój humanitarny zginęło siedem osób. Poza obywatelami wymienonych państw, ofiarą była także 26-letnia Palestynka z Rafah. Izraelczycy wystrzelili w konwój trzy pociski z dronów w ciągu pięciu minut. Osoby, które przetrwały pierwsze uderzenie zostały zabite kolejnymi pociskami. Trasa konwoju była wcześniej konsultowana z izraelską armią. Armia twierdzi, że atak miał na celu uderzenie w niezidentyfikowaną uzbrojoną osobę. Zabicie siódemki pracowników humanitarnych miało być pomyłką.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W czwartek 20 sierpnia sekretarz skarbu USA Scott Bessent zapowiedział, że Amerykanie przedstawią szczegóły planowanych sankcji wobec Iranu w poniedziałek 24 sierpnia. Bessent zaapelował do Chin, by włączyły się w realizację sankcji. I przeokonywał, że będą to najsilniejsze sankcje na Iran w historii, które spowodują „upadek tego reżimu”. Chiny ogłosiły już, że ich zdaniem sankcje nie są sposobem na rozwiązanie obecnego sporu USA-Iran i unormowanie sytuacji w cieśninie Ormuz.

Mohammad Baker Ghalibaf, przewodniczący irańskiego parlamentu, główny negocjator w ostatnich rozmowach z USA i jedna z kilku kluczowych postaci irańskiego przywództwa, powiedział dziś, że ogłoszenie Bessenta i Trumpa oznacza, że Amerykanie uznali, że nie są w stanie osiągnąć swoich celów przy pomocy działań militarnych. Jednocześnie podczas dzisiejszej wizyty w Iraku, Ghalibaf przyznał, że bez względu na siłę militarną Iran nie przetrwa, jeśli jego ludzie będą głodni.

Inni Irańscy politycy w licznych wypowiedziach przekonują natomiast, że Iran jest gotowy na kolejne sankcje i się ich nie obawia. Przedłużająca się presja ekonomiczna z pewnością będzie miała wpływ na sytuację gospodarczą Iranu. Już teraz wznowiona ponad miesiąc temu blokada morska Iranu przez USA sprawia, że Iran eksportuje mniej ropy do Chin. Donald Trump zapowiedział, że wyciągnie konsekwencje wobec krajów, które współpracują z Iranem. Trump w ostatnich miesiącach jest jednak znany z tego, że nie spełnia gróźb, które ochoczo rzuca. Na efekty musimy więc poczekać.

Jaki jest kontekst

Podpisane 17 czerwca przez Iran i USA Memorandum of Understanding, które kończyło działania wojenne, zakładało 60 dni na rozmowy o szczegółach porozumienia. Porozumienie upadło już jednak w pierwszej połowie lipca, gdy oba kraje wznowiły wymianę ognia w ciesninie Ormuz. W połowie lipca Amerykanie wznowili blokadę morską Iranu. Obecnie oba kraje nie prowadzą wobec siebie działań wojennych. Ale obecnego stanu nie można także nazwać pokojem.

Prezydent Trump postanowił wrócić do polityki maksymalnego nacisku ekonomicznego. Sytuacja jest jednak bardzo napięta i trudno wykluczyć powrót do walk.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

W czwartek 20 sierpnia ministra zdrowia Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Wprowadza ono m.in. kilka zmian w sprawie prac domowych.

• Nauczyciele nie będą już mogli zadawać do domu prac praktyczno-technicznych w klasach IV–VIII,
• Rozporządzenie określa, że w klasach IV–VIII zadawanie pisemnych prac domowych służy „utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania zrealizowanych w czasie zajęć edukacyjnych”,
• W rozporządzeniu przypomniano także, że każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa musi być przez nauczyciela sprawdzona i uczeń musi otrzymać o niej informację zwrotną,
• Ministerstwo wprowadziło też możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi wykonującemu nieobowiązkowe pisemne prace domowe (jeżeli szkoła przyjmie taką możliwość i włączy ją do szczegółowych warunków i sposobu oceniania wewnątrzszkolnego).

Rozporządzenie wprowadza też m.in. szczegółowe przepisy dotyczące kształcenia zawodowego oraz kryteriów oceny z zachowania.

Jaki jest kontekst

Obowiązkowe prace domowe zniknęły z polskich szkół w kwietniu 2024 roku. Nowe zasady zostały jednak wprowadzone w pośpiechu i na potrzeby polityczne. „Zlikwidowanie prac domowych” było jednym ze „stu konkretów” – obietnic Koalicji Obwatelskiej w parlamentarnej kampanii wyborczej w 2023 roku.

Likwidacja prac domowych od początku była problematycznym ruchem. O tym, że dzieci w Polsce są przeciążone i harują więcej niż dorośli na etacie, wiedzieli wszyscy. Eksperci od początku wskazywali, że lepiej byłoby prace domowe zreformować: ograniczyć, nadać im sens, a także zostawić więcej autonomii szkołom. Według badania Instytutu Badań Edukacyjnych z listopada 2025 roku mniej niż 10 proc. badanych nauczycielek uważało, że nowe zasady są korzystne dla dzieci.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Wczoraj wieczorem i dziś w nocy Rosja przeprowadziła atak na Ukrainę przy pomocy 135 dronów. Ukraińcy przekazali, że strącili 107 z nich. 27 dronów dotarło do 16 miejscowości. W Sumach atak uszkodził kilka budynków i ranił sześć osób. „Zmasowany atak bezzałogowców był wymierzony w infrastrukturę cywilną i sektor mieszkalny w dzielnicy Kowpaków” — powiedział Serhij Krywoszejenko, szef Miejskiej Administracji Wojskowej w Sumach.

W obwodzie charkowskim w ataku zginęły dwie kobiety.

Z kolei Ukraina w nocy uderzyła w rafinerię w Permie i w lotnisko wojskowe Marinowka w obwodzie wołgogradzkim.

„Wczoraj w nocy nasze głębokie uderzenia trafiły w rafinerię naftową w Permie, ponad 1600 km od granicy, oraz w wojskową bazę lotniczą Marinovka w obwodzie wołgogradzkim. Osiagnęliśmy też cele na Morzu Czarnym” – napisał w mediach społecznościowych prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.

Gubernator okręgu permskiego Dimitrij Machonin przekazał, że systemy obrony powietrznej zniszczyły 16 ukraińskich dronów.

Jaki jest kontekst

Ukraina uderzyła już w tę samą rafinerię w Permie 29 kwietnia tego roku. Ukraina od miesięcy nie przestaje zasypywać Rosji atakami dronowymi. Próbuje w ten sposób ponieść cenę prowadzenia konfliktu przez Rosję. 18 sierpnia płk Piotr Lewandowski pisał w OKO.press, że sytuacja ukraińskiej obrony w Donbasie pozostaje bardzo trudna. 19 sierpnia Agnieszka Jędrzejczyk opisywała dokładnie, jak trudności, które Rosji narzuca Ukraina wpływają na Rosję i jej mieszkańców.

„Lipcowy kryzys paliwowy władzom udało się opanować dzięki limitom sprzedaży i reorganizacji transportu między rafineriami a stacjami benzynowymi. Swoje zrobił też wzrost cen benzyny. Ci, których było na nią stać, zaczęli się skarżyć, że wysiadają im samochody – bo benzyna sprzedawana na stacjach jest teraz dużo niższej jakości. Ale kolejek nie było. Teraz wróciły” – pisze nasza autorka.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Grupa organizacji społecznych wystosowała apel do Macieja Berka o rezygnację z kadydowania na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Autorzy apelują też do Sejmu o wybór kandydata, „który nie pozostaje w tak bliskim związku z władzami politycznymi kraju, w procedurze zapewniającej stopniową odbudowę zaufania do Trybunału”.

Organizacje, które podpisały się pod tekstem to:

• Helsińska Fundacja Praw Człowieka
• Instytut Spraw Publicznych
• Forum Obywatelskiego Rozwoju
• Fundacja Panoptykon
• Fundacja dla Polski/Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców
• Fundacja im. Stefana Batorego
• Fundacja Wolności
• Lepsza Demokracja
• Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska

W apelu czytamy, że konieczne są działania, które odbudują zaufanie do TK. Zdaniem grupy organizacji społecznych kandydatura Macieja Berka idzie w przeciwną stronę.

„Niezależnie od stanu upolitycznienia Trybunału, metodą naprawy tej instytucji nie może być jej „odbicie” lub „przejęcie” przez inną większość rządzącą. Istnienie Trybunału Konstytucyjnego jako organu władzy sądowniczej ma sens jedynie wówczas, gdy jest on niezależnym arbitrem. Trybunał zbyt mocno związany z politykami nie tylko nie będzie w stanie rzetelnie wykonywać swoich funkcji – może wręcz stanowić realne zagrożenie dla demokracji i generować dalsze spory i napięcia w państwie” – czytamy.

Jaki jest kontekst

Maciej Berek do niedawna pełnił funkcję polityczną w rządzie Donalda Tuska. Premier nazywał go swoją „prawą ręką”. Wystawienie przez KO kandydata tak silnie związanego z obecnym rządem i premierem jest powszechnie krytykowane, nie tylko przez osoby związane z opozycją. Sceptycznie patrzą na to także koalicjanci z Polski 2050 i Nowej Lewicy. Do zarzutów odniósł się premier Tusk, tłumacząc, że „sytuacja jest nadzwyczajna i dlatego wymaga nadzwyczajnych działań”.

„To jest zupełnie horrendalne posunięcie, które przekreśla to wszystko, co dotąd Donald Tusk twierdził w sprawie Trybunału” – powiedział 20 sierpnia w Polsat News prof. Antoni Dudek. Historyk nazwał też to posunięcie jednym z największych błędów Tuska w tej kadencji.

„Wsprawie Trybunału Konstytucyjnego poszliśmy po bandzie. Teraz trochę musimy połykać własny język” – powiedział dla TVN24 jeden z członków koalicji rządzącej.

Plan Tuska na TK omawiały w najnowszym „Programie Politycznym” Dominika Sitnicka i Agata Szczęśniak.

Maciej Berek jest doktorem nauk prawnych. Wcześniej był m.in. dyrektorem Centrum Informacyjnego Senatu i dyrektorem generalnym Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka. W poprzednim rządzie Donalda Tuska oraz w rządzie Ewy Kopacz był prezesem Rządowego Centrum Legislacji. W obecnym rządzie pełnił rolę „nadpremiera”, który nadzorował prace ministrów. Prowadził też projekt deregulacji.

Jeśli Berek zostanie wybrany sędzią TK, będzie ósmym sędzią wybranym przez rządzącą koalicję. A to teoretycznie da „nowym” sędziom większość w 15-osobowym gremium. Problem w tym, że w TK trwa impas. Prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania od czterech nowych sędziów wybranych przez obecną większość sejmową: Krystiana Markiewicza, Marcina Dziurdy, Anny Korwin-Piotrowskiej i Macieja Taborowskiego. I na tej podstawie prezes TK Bogdan Święczkowski nie dopuszcza ich do orzekania.

Przeczytaj także: