Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

„Mamy reset. Ładujemy statki najlepszą amunicją, najlepszą bronią, jaką kiedykolwiek stworzono – nawet lepszą niż to, co robiliśmy wcześniej i roznieśliśmy je na kawałki” – cytuje „Washington Post” słowa Trumpa. „A jeśli nie uda nam się dojść do porozumienia, to wykorzystamy je i zrobimy to bardzo skutecznie”.

Trump dodał: Dowiemy się za około 24 godziny. Wkrótce się dowiemy.

Przeczytaj także:

Do Pakistanu pojechał na negocjacje pokojowe z Iranem jego zastępca, wiceprezydent J.D. Vance. Towarzyszą mu dwaj specjaliści ekipy Trumpa od negocjacji pokojowych: zięć prezydenta Kushner i kolega prezydenta Witkoff. Iran ogłosił w piątek, że rozmowy się nie zaczną, o ile dwa wcześniej uzgodnione z USA punkty nie wejdą w życie. Chodzi o zawieszenie broni w Libanie i uwolnienie zablokowanych aktywów Iranu. Na co Vance odpowiedział, by Iran nie igrał z ogniem i z USA.

Negocjacje mają się zacząć w sobotę 11 kwietnia.

Jaki jest kontekst?

Na chwilę przed upływem terminu, w którym Trump obiecał zniszczyć irańską cywilizację, Amerykanie z Irańczykami ogłosili dwutygodniowe zawieszenie broni w wojnie, którą USA z Izraelem rozpoczęli 28 lutego. Zdaniem Iranu obejmowało ono także ataki na Liban, zdaniem Izraela i USA – nie.

Przeczytaj także:

Zawieszenie broni powstrzymało tylko naloty USA i Izraela na Iran. Izrael więc nadal bombarduje Liban, a Iran blokuje Cieśninę Ormuz. Wśród nielicznych statków, które miały przepłynąć w piątek, znalazł się irański supertankowiec zdolny przewieźć 2 miliony baryłek ropy naftowej. Przed wojną w ciągu typowego dnia przeprawiało się przez rzekę 140 statków, w tym tankowce przewożące 20 milionów baryłek.

W Zatoce Perskiej wciąż znajduje się ponad 600 statków, w tym 325 tankowców, które nie mogą opuścić regionu z powodu faktycznej blokady Ormuzu. Teheran wprowadził obowiązek uzyskiwania zgody irańskiej armii na przepłynięcie, co oznacza nowy poziom kontroli, której kraj ten nie posiadał przed wojną. Pojawiają się też doniesienia o pobieranym przez Iran mycie w wysokości co najmniej 1 dolara za baryłkę, co w przypadku tankowca typu VLCC oznacza około 2 mln dolarów za rejs. Pojawiają się doniesienia, że Iran chce uczynić z tego stałe źródło dochodów.

Europejskie lotniska poinformowały, że za trzy tygodnie zaczną doświadczać niedoborów paliwa lotniczego. Zakłócenia w dostawach energii spowodowały już wzrost inflacji i spowolnienie światowej gospodarki, a skutki tych zakłóceń będą się utrzymywać przez wiele miesięcy, nawet jeśli negocjatorom uda się ponownie otworzyć cieśninę.

Opublikowane w piątek miesięczne dane dotyczące inflacji w USA, będące pierwszymi, które pokazały wpływ wojny, wykazały, że ceny konsumpcyjne wzrosły w marcu o 0,9%, co jest najszybszym wzrostem od szoku inflacyjnego z połowy 2022 r., który osłabił poparcie dla poprzednika Trumpa, Joe Bidena.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Czwórka sędziów TK, których 13 marca wybrał Sejm, a których do tej pory prezydent nie zaprosił na uroczystość ślubowania do Pałacu Prezydenckiego w piątek ponownie pojawiła się w budynku Trybunału.

„Byliśmy dzisiaj w Trybunale Konstytucyjnym. Taki jest nasz obowiązek, że po ślubowaniu, które zostało wczoraj złożone w biurze podawczym Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, chcemy od razu przystąpić do wykonywania obowiązków sędziowskich” – powiedział Krystian Markiewicz na briefingu prasowym przed siedzibą TK.

Z szóstki wybranej 13 marca dwójka – sędzia Magdalena Bentkowska oraz sędzia Dariusz Szostek – rozpoczęli pracę już wczoraj. Prezes TK Bogdan Święczkowski udostępnił im już własne pokoje. Krystian Markiewicz, który należy do czwórki, której Karol Nawrocki odmówił zaproszenia na ślubowanie, przekazał prasie, że pozostałym sędziom umożliwiono wejście do budynku, ale z dostępem jedynie do sali wspólnej.

„Ale nie chodzi o to, żebyśmy wchodzili tylko do budynku TK, ale żebyśmy wykonywali podstawowe funkcje sędziowskie, które polegają na orzekaniu. W związku z tym złożyliśmy pismo do pana prezesa, które jest odpowiedzią na wczorajszą naszą rozmowę, o to, żeby umożliwić nam wykonywanie obowiązków służbowych sędziego TK (...) Złożyliśmy też dokumentację (…), złożyliśmy podpisany akt ślubowania wraz z dokumentem, dowodem tego, że został on złożony panu prezydentowi, wobec pana prezydenta, też z protokołem z wczorajszego ślubowania. I wnosimy o to, żeby pan prezes zrealizował obowiązek, który wynika z ustawy” – dodał.

Dziś do kwestii uniemożliwiania podjęcia pracy przez sędziów TK wybranych przez Sejm odniósł się podczas konferencji prasowej szef MSWiA Marcin Kierwiński.

„Jeżeli jakiemukolwiek organowi konstytucyjnemu bądź członkowi organu konstytucyjnego uniemożliwiać się będzie normalne funkcjonowanie, jeżeli będzie się sabotowało jego pracę, do której jest zobligowany, to i prokuratura i Policja na zlecenie prokuratury będzie działać” – stwierdził polityk.

Jaki jest kontekst?

W czwartek 9 kwietnia 2026 po południu w Sejmie w Sali Kolumnowej odbyła się 10-minutowa uroczystość ślubowania nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wybranych przez posłów na stanowiska 13 marca.

Wśród nich znalazła się czwórka, której nie zaprosił jeszcze do Pałacu Prezydenckiego Karol Nawrocki. Są to: Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda oraz Anna Korwin-Piotrowska. Ślubowanie złożyli ponownie także Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek, którzy w ubiegłym tygodniu złożyli je osobiście wobec prezydenta.

Bentkowska i Szostek postanowili jeszcze raz złożyć ślubowanie w ramach solidarności z pozostałą czwórką sędziów. Wielokrotnie publicznie podkreślali, że zostali wybrani w takich samych okolicznościach i ich sytuacja prawna jest taka sama, jak zignorowanej przez prezydenta czwórki.

Pałac Prezydencki w oficjalnych przekazach uzasadniał, że powód wyboru sędziów, którego 13 marca dokonał Sejm, jest wątpliwy prawnie ze względu m.in. na zwłokę większości sejmowej w obsadzaniu wakatów w TK. Dwójkę, od której ślubowanie zdecydował się odebrać, prezydent wybrał według swojego uznania. Według słów szefa KPRP – miał stwierdzić, że ci „w żaden sposób, przynajmniej w sposób oczywisty, publiczny, nie angażowały się w różnego rodzaju działania o charakterze politycznym”.

Zgodnie z Konstytucją (art. 194) sędziów TK wybiera Sejm. Uchwalona za rządów PiS w 2016 roku i nadal obowiązująca ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego mówi, że osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec prezydenta ślubowanie, a stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu ślubowania.

Wobec odmowy ze strony prezydenta zaproszenia na ślubowanie wybranych sędziów, koalicja rządząca zdecydowała się dopełnić ustawowego obowiązku w sposób zastępczy. I zorganizowano ślubowanie w Sejmie, a następnie przekazano w biurze podawczym Kancelarii Prezydenta „pisemną rotę ślubowania wobec prezydenta, dopełniając formalności”, jak ujął to Krystian Markiewicz.

Prezes TK Bogdan Święczkowski, Kancelaria Prezydenta oraz klub PiS stoją na stanowisku, że sędziowie nie mogą objąć swoich urzędów, jeśli nie złożyli ślubowania w obecności samego prezydenta.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Prezydent USA Donald Trump opublikował w serwisie TruthSocial wpis, w którym wyraża poparcie urzędującego premier Węgier Viktora Orbána w wyborach parlamentarnych, które odbędą się w niedzielę 12 kwietnia.

„Wielce Szanowany Premier Węgier Viktor Orbán to prawdziwie silny i wpływowy Przywódca, który może pochwalić się udokumentowanymi sukcesami w osiąganiu fenomenalnych rezultatów” – czytamy w stanowisku [pisownia oryginalna].

„Niestrudzenie walczy o swój Wielki Kraj i Naród, kochając ich, tak jak ja Stany Zjednoczone. Viktor ciężko pracuje, aby Chronić Węgry, Rozwijać Gospodarkę, Tworzyć Miejsca Pracy, Promować Handel, Powstrzymywać Nielegalną Imigrację i Zapewniać PRAWO I PORZĄDEK! Relacje między Węgrami a Stanami Zjednoczonymi osiągnęły nowe szczyty współpracy i spektakularne osiągnięcia pod rządami mojej administracji, głównie dzięki premierowi Orbánowi. Z niecierpliwością oczekuję dalszej bliskiej współpracy z nim, aby oba nasze kraje mogły dalej podążać tą wspaniałą drogą do SUKCESU i współpracy. Z dumą POPARŁEM Viktora w wyborach w 2022 roku i jestem zaszczycony, że mogę to zrobić ponownie.

Dzień wyborów przypada na niedzielę, 12 kwietnia 2026 roku. Węgry: WYJDŹCIE I GŁOSUJCIE NA VIKTORA ORBÁNA. Jest prawdziwym przyjacielem, wojownikiem i ZWYCIĘZCĄ, a także ma moje pełne i całkowite poparcie dla reelekcji na stanowisko premiera Węgier – VIKTOR ORBÁN NIGDY NIE ZAWIEDZIE WIELKIEGO NARODU WĘGIER. JESTEM Z NIM NA CAŁEGO! Prezydent DONALD J. TRUMP”.

Jaki jest kontekst?

W niedzielę 12 kwietnia 2026 na Węgrzech odbędą się wybory parlamentarne. Niezależne sondaże pokazują znaczną przewagę opozycyjnej partii Tisza. W sondażach zlecanych przez rządzący od 16 lat Fidesz dominuje partia Viktor Orbána.

Kampania Tiszy skupia się w dużej mierze na kwestiach korupcji w szeregach partii rządzącej, zbudowanego przez nią systemu oligarchicznego, a przede wszystkim wysokich kosztach życia i niskich zarobkach Węgrów. W ostatnich dniach ważnym wątkiem są także międzynarodowe sojusze Orbána i jego ludzi. Media ujawniły treść rozmów szefa węgierskiego MSZ z jego rosyjskim odpowiednikiem Siergiejem Ławrowem, z których wynika, że rząd Orbána regularnie przekazywał Kremlowi wrażliwe informacje z negocjacji i ustaleń europejskich sojuszników.

Do tych nagra i relacji rządu Orbána z Rosją odnosi się na wiecach lider węgierskiej opozycji Peter Magyar. „W zasadzie Rosjanie tu są. Mają tu swoje siły. A ludzie z rosyjskich tajnych służb wojskowych chcą wywierać na was wpływ, a także na węgierskie wybory – na wszelkie możliwe i niemożliwe sposoby. Cóż, mam dla nich i premiera Orbana złą wiadomość: węgierski naród, kochający wolność, zazwyczaj nie reaguje dobrze, gdy próbuje się wpływać na węgierską historię. Węgierskiej historii nie pisze się w tych dniach ani w Brukseli, ani w Waszyngtonie, ani w Moskwie, ale na węgierskich uliach, w Szekszárd” – mówił Magyar w środę podczas wiecu, który na łamach OKO.press relacjonowała Agata Szczęśniak.

Aktualna amerykańska administracja mocno wspiera urzędującego premiera Węgier. Fidesz i Orban są częścią międzynarodowego ruchu MAGA. W tym tygodniu w Budapeszcie osobiście pojawił się wiceprezydent USA JD Vance. W czasie dwudniowej podróży zachwalał rządy Viktora Orbana i oskarżał Ukrainę oraz Unię Europejską o ingerencję w węgierskie wybory.

„Jednym z powodów, dla których tu jesteśmy, i jednym z powodów, dla których prezydent, Stany Zjednoczone, mnie tu wysłały, jest to, że uważamy, iż skala ingerencji ze strony brukselskiej biurokracji jest naprawdę skandaliczna. Nie będę mówił Węgrom, jak głosować. Zachęcałbym biurokratów w Brukseli, żeby zrobili dokładnie to samo” – mówił JD Vance.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Władimir Putin ogłosił w czwartek zawieszenie broni z okazji prawosławnej Wielkanocy. Ma ono się rozpocząć o godz. 16.00 w sobotę 11 kwietnia i potrwać 32 godziny. W oficjalnym komunikacie Putin zaznaczał, że najwyżsi dowódcy wydali już odpowiednie rozkazy. Dodano jednak, że „wojska mają być gotowe do wyeliminowania wszelkich możliwych prowokacji ze strony wroga, a także wszelkich działań agresywnych”.

W oświadczeniu pojawiło się także sformułowanie, że Rosja oczekuje od Ukrainy podążenia za jej śladem i wstrzymania ognia w święta. Tylko że to Ukraina w ostatnim czasie wielokrotnie wzywała Rosję do zawieszenia broni, a apele te pozostawały bez odpowiedzi.

Pomimo tak ustawianej przez Kreml narracji, Zełeński szybko potwierdził zawieszenie broni po stronie ukraińskiej.

„Ukraina wielokrotnie deklarowała gotowość do podjęcia symetrycznych kroków. Zaproponowaliśmy zawieszenie broni podczas tegorocznych świąt wielkanocnych i będziemy działać w tym kierunku. Ludzie potrzebują świąt wielkanocnych wolnych od gróźb i realnego ruchu na rzecz pokoju, a Rosja ma szansę nie wracać do strajków również po świętach wielkanocnych” – napisał na Twitterze.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf przypomniał dziś we wpisie w mediach społecznościowych, że według Iranu Liban również jest cześcią porozumienia o zawieszeniu broni. To kluczowy punkt sporny przed ewentualnymi rozmowami o zakończeniu wojny między Izraelem i USA a Iranem w Islamabadzie. Irańskie stanowisko od początku brzmi: jeśli Izrael nie wstrzyma ataków na Liban i na irańskiego sojusznika – Hezbollah – żadnych rozmów nie będzie.

Dlatego rozmowy wiszą na włosku. Dziś popołudniu izraelska armia wydała kolejne nakazy ewakuacji dla południowego Bejrutu. Dalsze ataki mogą sprowokować Iran do rezygnacji z udziału w szykowanym przez Pakistan spotkaniu. Premier Pakistanu, Szehbaz Szarif potępił izraelskie ataki na Liban. We wpisie, w którym Szarif ogłaszał osiągnięcie porozumienia o zawieszeniu broni, pakistański premier jasno zaznaczał, że Liban również jest częścią porozumienia.

Przygotowania do spotkania w Islamabadzie trwają. Amerykanie potwierdzili, że formalna część rozmów ma się rozpocząć w sobotę rano czasu lokalnego. W amerykańskiej delegacji mają znaleźć się wiceprezydent J.D. Vance a także bliscy współpracownicy prezydenta Trumpa Steve Witkoff i Jared Kushner. Irański ambasador w Pakistanie Reza Amiri Moghadam ogłosił już dziś we wpisie w mediach społecznościowych przybycie irańskiej delegacji do Islamabadu. Później jednak wpis usunął.

Później irańska ambasada w RPA ogłosiła, że Irańczycy udadzą się do Islamabadu. Według wpisu, Iran miał być wczoraj na granicy odpowiedzi Izraelowi na ataki na Liban. Jednocześnie Amerykanie mieli zapewnić, że powstrzymają Izrael od dalszych ataków.

Wobec nakazów ewakuacji wydanych przez izraelską armię w Libanie pozostają pytania: czy Izrael przeprowadzi planowane ataki? A jeśli tak, czy Irańczycy wycofają się, zgodnie ze swoimi zapowiedziami?

Jest szansa, że deeskalacja faktycznie się wydarzy. Późnym popołudniem Benjamin Netanjahu ogłosił, że zamierza rozpocząć bezpośrednie rozmowy z libańskim rządem o rozbrojeniu Hezbollahu.

Jaki jest kontekst

W nocy z wtorku 7 kwietnia na środę 8 kwietnia, pod presją gróźb Donalda Trumpa, Iran i USA przy pośrednictwie Pakistanu, zgodziły się powstrzymać wymianę ognia w rozpoczętej przez USA i Izrael 28 lutego wojnie. W środę widzieliśmy jednak wiele naruszeń zawieszenia broni. Najbardziej rażącym były izraelskie ataki na Liban, szczególnie na Bejrut.

W atakach na miasto według libańskiego Ministerstwa Zdrowia zginęły przynajmniej 203 osoby, a ostateczna liczba najpewniej jest znacząco wyższa. Dopiero po atakach Donald Trump miał poprosić izraelskiego premiera o ich ograniczenie, by nie torpedować rozmów z Iranem.

Przeczytaj także: