Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

„Podjąłem decyzję o przekazaniu 3,5 mld zł na projekt CPK w formie papierów skarbowych; te pieniądze dofinansują spółkę” – poinformował we wtorek 26 listopada 2024 premier.

Na co będą przeznaczone te pieniądze?

„To są papiery skarbowe i te pieniądze dofinansują spółkę. Będzie to związane z pracami projektowymi dla terminala, dworca kolejowego i węzła przesiadkowego transportu publicznego, strefy Air site i Land site oraz sieci przyłączy i prace przygotowawcze dla budowy portu lotniczego CPK” – powiedział przed posiedzeniem rządu Tusk.

Tusk dodał, że te decyzje powinny po części rozwiać „wątpliwości czy dezinformacje dotyczące przyszłości projektu”. Zapowiedział jeszcze jedną decyzję: o przeniesieniu Polskiej Grupy Lotniczej, Grupy LOT do Ministerstwa Infrastruktury.

Jaki jest kontekst

Centralny Port Komunikacyjny miał być największą inwestycją rozpoczętą za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Projekt zakładał budowę lotniska w Baranowie oraz sieci kolei, drug i autostrad.

Politycy ówczesnej opozycji krytykowali go za gigantomanię i opóźnienia w realizacji. Koalicja Obywatelska wpisała CPK na listę „100 konkretów”: „81. Zweryfikujemy projekt Centralnego Portu Komunikacyjnego”. Biorąc pod uwagę wiele prześmiewczych wypowiedzi polityków obecnej Koalicji 15 października na temat CPK, opinia publiczna mogła sądzić, że „weryfikacja” równa się „rezygnacja”. Tak się jednak nie stało.

W czerwcu 2024 Tusk ogłosił, że jego rząd będzie budował CPK. Tyle że w okrojonej formie. Ma obejmować budowę trzypoziomowego lotniska o przepustowości 34 mln pasażerów oraz Kolei Dużych Prędkości.

Opozycja krytykowała zmiany wprowadzone do pierwotnego projektu. Na przykład Marcin Horała, Pełnomocnik ds. CPK w rządzie Mateusza Morawieckiego, pisał w październiku: „Dokonano zmian kluczowych elementów modelu biznesowego, co powoduje nieaktualność oferty inwestorów (to można ominąć po prostu bardziej obciążając finanse publiczne)”. Dawny pełnomocnik nazywa nowy projekt neo-CPK lub pseudo-CPK.

Również dziś Horała zabrał głos: „To mniej niż połowa środków, które powinny być przekazane w tym roku zgodnie z obowiązującym wieloletnim planem finansowym CPK”.

CPK a wybory prezydenckie

Dodatkowym kontekstem jest rozpoczynająca się właśnie kampania wyborcza. PiS-owi udało się upowszechnić wśród wyborców przekonanie, że

„Polacy kupili taką rozwojową opowieść” – mówił w OKO.press prof. Przemysław Sadura. Socjolog zwracał uwagę, że „wyborcy PiS-u artykułują to w sposób najbardziej jednoznaczny. Ich idealna Polska przyszłości to Polska rozwinięta, mocna, suwerenna, samowystarczalna. Jest w Unii Europejskiej, ale jest na tyle mocnym graczem, że może po partnersku rozmawiać z Niemcami, Francuzami etc. A podstawą tego rozwoju są duże inwestycje takie jak CPK, budowa elektrowni atomowych itd.”

Jednak projekt CPK cieszy się popularnością również wśród wyborców Konfederacji i Trzeciej Drogi (PSL i Polska 2050). A to są właśnie te grupy, o które będzie zabiegać w kampanii Rafał Trzaskowski.

Sondaż Ibris dla Polsatu pokazał, że 61,1 proc. ankietowanych jest za budową nowego portu lotniczego. „Zdecydowanie za” budową nowej infrastruktury lotniczo-kolejowej opowiedziało się 62 proc. wyborców PiS-u. Budowę wspiera również 78 proc. wyborców Konfederacji i 65 proc. wyborców Trzeciej Drogi (odpowiedzi łącznie: „zdecydowanie za” i „raczej za”).

O CPK mówił w Telewizji Republika kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki. Stwierdził, że dzięki budowie portu „możemy dokonać ostatecznej unifikacji Polski”. Dodał: Powinny być rzeczy, które rozbudzają nasze aspiracje. Chcemy mieć najlepsze lotnisko w Europie. Nasze aspiracje i plany powinny uwzględniać przyszłe pokolenia. Chcemy być pierwszą gospodarką w Europie”.

Inne teksty OKO.press na temat budowy CPK

Przeczytaj także: