Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty nałożył na posła Konrada Berkowicza najwyższą przewidzianą regulaminem Sejmu karę za użycie nazistowskiego symbolu na sejmowej sali. Berkowicz przez 3 miesiące będzie dostawał tylko połowę swego poselskiego uposażenia.

14 kwietnia Berkowicz wniósł na mównicę flagę Izraela, do której doklejona była swastyka. Próbował to uzasadniać zbrodniami wojennymi popełnianymi przez armię Izraela w Strefie Gazy i Libanie.

Przeczytaj także:

„Pan Berkowicz dostał karę przede wszystkim za to, że użył nazistowskich znaków na sali sejmowej. Nie zgadzam się, żeby swastyka była wnoszona na sale polskiego Sejmu” – mówił Czarzasty ogłaszając swą decyzję. Jednocześnie podkreślił, że kara nie dotyczy treści wypowiedzi Berkowicza ani jego krytyki Izraela.

Jaki jest kontekst?

Zachowanie Berkowicza zostało tuż po fakcie ostro potępione przez polski MSZ. „Ministerstwo Spraw Zagranicznych w najostrzejszy sposób potępia posłużenie się przez posła Konrada Berkowicza symbolem swastyki wpisanym we flagę Państwa Izrael. (...) Polacy mają szczególny obowiązek dbania o pamięć historyczną związaną z Zagładą, największej zbrodni na terenach okupowanych. Jakiekolwiek prowokacje uznać należy za karygodne i niedopuszczalne.” – czytamy w oświadczeniu MSZ.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Sąd Rejonowy w Kościerzynie umorzył postępowanie wykonawcze dotyczące kary prac społecznych nałożonej w 2024 roku na byłego senatora PiS Waldemara Bonkowskiego. Powodem jest zły stan zdrowia Bonkowskiego skutkujący według sądu utratą zdolności do wykonywania pracy.

Bonkowski został w 2024 roku skazany za znęcanie się nad psem ze szczególnym okrucieństwem. W marcu 2021 roku ciągnął zwierzę na lince za swoim samochodem, co nagrał inny kierowca. Pies doznał rozległych obrażeń wewnętrznych i w ich konsekwencji zmarł. Bonkowski zakopał jego zwłoki w swym ogrodzie.

Sąd skazał go za to na 3 miesiące więzienia i rok ograniczenia wolności – miał przez ten czas wykonywać prace społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Już na pierwszym spotkaniu z kuratorem mającym nadzorować wykonywanie tej części kary Bonkowski przedstawił jednak zaświadczenie od lekarza o niezdolności do prac fizycznych. Sąd umorzył postępowanie wobec niego dopiero po zasięgnięciu opinii biegłych.

Jaki jest kontekst?

Waldemar Bonkowski był senatorem PiS do 2019 roku, kiedy to został z partii ostatecznie wyrzucony, bo jego zachowania nie mieściły się nawet w jej standardach. Należał do grupy najbardziej agresywnych polityków PiS, jeśli chodziło o zwalczanie opozycji czy też udział w organizowanych przez nią nagonkach na określone grupy społeczne. „Stare upiory bolszewickie”, „ubeckie wdowy”, „sługusy moskiewskie” – tak senator Bonkowski określił opozycję i osoby uczestniczących w protestach w obronie sądów. Wszystko podczas jednego posiedzenia Senatu w lipcu 2017 roku.” – przypominała w OKO.press Magdalena Chrzczonowicz.

W 2018 roku Bonkowski został zawieszony w prawach członka PiS za umieszczenie na profilu na Facebooku... propagandowego nazistowskiego filmu z okresu III Rzeszy. Rok wcześniej ówczesna żona oskarżyła go o przemoc domową.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Na środowym (22 kwietnia) spotkaniu w Brukseli ambasadorowie państw Unii Europejskiej osiągnęli porozumienie w sprawie udzielenia Ukrainie finansowego wsparcia na bezprecedensową dotąd skalę. W czwartek przywódcy państw Unii Europejskiej spotkają się na Cyprze, by ostatecznie zatwierdzić pożyczkę w wysokości 90 miliardów euro dla broniącej się przed rosyjską agresją Ukrainy. Pożyczka pozwoli Ukrainie finansować potrzeby wojenne przez nie mniej niż kolejne 2 lata. Na spotkaniu na Cyprze nie zamierza się pojawić ustępujący premier Węgier Viktor Orban, który był dotąd głównym hamulcowym uruchomienia wsparcia dla Ukrainy.

Uruchomienie pożyczki było przez 4 ostatnie miesiące blokowane właśnie przez Orbana i premiera Słowacji Roberta Ficę. Fico ogłosił już, ze w związku z powrotem dostaw rosyjskiej ropy transportowanej przez Ukrainę do jego kraju, wycofuje swój dotychczasowy sprzeciw.

Rośnie też prawdopodobieństwo, że Węgry i Słowacja nie będą już utrudniać wprowadzenia kolejnego pakietu unijnych sankcji przeciwko Rosji.

Jaki jest kontekst?

Węgry i Słowacja wycofały swój sprzeciw wobec udzielenia Ukrainie pożyczki na cele wojenne natychmiast po potwierdzeniu przez operatorów rurociągu „Przyjaźń” z obu krajów, że z powrotem płynie nim rosyjska ropa transportowana przez terytorium Ukrainy. Zarówno Węgry i Słowacja oskarżały Ukrainę o to, że celowo blokuje przeznaczone dla nich dostawy surowców energetycznych z Rosji.

Pożyczkę dla Ukrainy zaciągnie na rynkach kapitałowych Komisja Europejska – będzie ona gwarantowana unijnym budżetem. Ukraina nie będzie zobowiązana do spłacania pożyczki aż do momentu otrzymania od Rosji reparacji wojennych. W wypadku, gdyby Ukraina reparacji nigdy nie otrzymała, pożyczka zostanie spłacona przez państwa UE z wyłączeniem Słowacji i Węgier. To również państwa członkowskie UE (także bez Węgier i Słowacji) będą spłacać na bieżąco raty odsetkowe.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Komisarz UE ds. energii Dan Jørgensen i komisarz ds. środowiska Teresa Ribera przedstawili w środę 22 kwietnia plan Komisji Europejskiej dotyczący reagowania na kryzys paliwowy wywołany przez wojnę USA i Izraela z Iranem. KE zamierza złagodzić unijne zasady udzielania pomocy publicznej, by państwa członkowskie mogły:

• wydawać obywatelom bony energetyczne w związku ze wzrostem cen ropy i gazu
• obniżać podatki akcyzowe na paliwa
• uruchamiać programy wsparcia dla uzależnionych od paliw kopalnych sektorów przemysłu

Odpowiednie rozwiązania prawne mają być na poziomie Unii Europejskiej uruchamiane od maja. Jednocześnie komisarze UE podkreślili, że na tym etapie Komisja nie rozważa uruchomienia programu pomocowego na poziomie unijnym podobnego do tych, które wdrożono w okresie pandemii COVID.

Jaki jest kontekst?

Wojna USA i Izraela z Iranem wywołała światowy kryzys paliwowy. Przedłużająca się obustronna blokada Cieśniny Ormuz powoduje wzrosty cen ropy i gazu ziemnego – co ma wpływ nie tylko na portfele konsumentów, ale i na kondycję światowej gospodarki. Przez Cieśninę Ormuz w czasach pokoju transportowano około 20 proc. całej światowej produkcji ropy i około 25 proc. światowej produkcji skroplonego gazu ziemnego. Większość krajów Zatoki Perskiej wydobywających surowce energetyczne fizycznie nie ma innej możliwości ich transportowania niż ta z wykorzystaniem szlaku morskiego wiodącego przez Cieśninę.

Co się wydarzyło?

Ukraińskie władze poinformowały o zakończonej naprawie ukraińskiego odcinka rurociągu „Przyjaźń”. We wtorek o możliwości wznowienia przepływu rosyjskiej ropy przez Ukrainę do Węgier i Słowacji mówił prezydent Wołodymyr Zełenski. W środę rano ukraiński operator rurociągu potwierdził możliwość dostaw w komunikacie do węgierskiego potentata naftowego MOL. Przywrócenie przepływu będzie możliwe jeszcze dziś, o czym informowała wcześniej między innymi agencja Reutera. Oficjalnie potwierdził to MOL.

„Spółka JSC Ukrtransnafta, odpowiedzialna za obsługę ukraińskiego odcinka rurociągu »Przyjaźń«, oficjalnie poinformowała firmę MOL, że prace naprawcze na rurociągu zostały zakończone oraz że stan siły wyższej, obowiązujący od 27 stycznia 2026 r., wygasł z dniem 21 kwietnia 2026 r. o godz. 18:00” – podali przedstawiciele węgierskiego koncernu. Jak potwierdziły, wrócić mają również dostawy do bratysławskiej rafinerii spółki Slovnaft, zależnej od MOL-a.

Jaki jest kontekst?

Według ukraińskiego operatora przerwa w funkcjonowania odcinka „Przyjaźni” była spowodowana szkodami spowodowanymi przez rosyjski atak. Szefowie rządu w Bratysławie i Budapeszcie – Robert Fico i ustępujący Viktor Orban – nie dowierzali w te zapewnienia, twierdząc, że zdjęcia satelitarne nie wskazują na uszkodzenia. Oba kraje są w dużym stopniu uzależnione od rosyjskiej ropy, która mimo trwającej wojny w Ukrainie stanowi większość dostaw do tamtejszych rafinerii.

Utrzymujący chłodne stosunki z Ukrainą Węgrzy i Słowacy oskarżyli w związku z tym Kijów o naftowy szantaż i zawetowali przekazanie walczącemu krajowi unijnej pożyczki w wysokości 90 mld euro. Po przegranej Viktora Orbana w wyborach parlamentarnych w sprawę zaangażował się węgierski premier in-spe, Peter Magyar. Lider partii TISZA w poniedziałek zadzwonił do Zełenskiego w poniedziałek z prośbą o wznowienie dostaw.

Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas stwierdziła we wtorek, że tym samym na stół negocjacyjny wraca sprawa unijnej pożyczki. „Oczekujemy, że porozumienie zostanie osiągnięte w ciągu 24 godzin. Nie chcę zapeszyć, ale mam nadzieję, że wszystko pójdzie dobrze, ponieważ w tej sprawie mieliśmy już kilka zwrotów akcji. Jest to jednak porozumienie, które zawarliśmy w grudniu, a jego wznowienie stanowi obietnicę złożoną przez Ukrainę, więc miejmy nadzieję, że wszystkie przeszkody zostaną usunięte” – mówiła Kallas.

Przeczytaj także: