Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

W nocy z soboty na niedzielę siły Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej ostrzelały komercyjny statek towarowy, który próbował przepłynąć przez Cieśninę Ormuz.

Siły morskie Korpusu oświadczyły za pośrednictwem irańskich mediów państwowych, że statek rzekomo zignorował wskazówki nawigacyjne i próbował przepłynąć nieautoryzowaną trasą. (Teheran chce utrzymywać kontrolę nad Cieśniną i nakazuje statkom handlowym korzystanie wyłącznie z wyznaczonych przez siebie tras).

Po tym incydencie władze irańskie ogłosiły, że Cieśnina Ormuz jest zamknięta do „końca ingerencji USA w tym regionie”.

W odpowiedzi Siły zbrojne USA rozpoczęły trzecią w tym tygodniu serię ataków na terytorium Iranu. Zaatakowały w sobotę 140 irańskich celów wojskowych.

„Dziś o godzinie 19.15 czasu wschodnioamerykańskiego (1.15 w Polsce) siły Centralnego Dowództwa Stanów Zjednoczonych rozpoczęły trzecią w tym tygodniu serię uderzeń na Iran po tym, jak siły Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej w rażący sposób zaatakowały statek kontenerowy M/V GFS Galaxy, pływający pod banderą Cypru, który przepływał przez Cieśninę Ormuz” – napisało Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) w komunikacie.

Jeden członek załogi cywilnej jest uznawany za zaginionego, a sam statek nie może kontynuować rejsu z powodu pożaru na pokładzie oraz znacznych uszkodzeń w maszynowni.

Amerykańskie Centralne Dowództwo podkreślono, że Stany Zjednoczone stosują zdecydowane środki w celu ochrony cywilnych marynarzy i swobodnej żeglugi handlowej. Rozkaz wydał osobiście prezydent USA. Wśród zaatakowanych irańskich celów były wyrzutnie rakiet i dronów, magazyny amunicji, sieci komunikacyjne, infrastruktura marynarki wojennej i stanowiska monitorujące wybrzeże.

„Iran dokonał złego wyboru. Teraz za to zapłaci” – napisał minister obrony USA Pete Hegseth na X.

Poprzednie ataki zostały przeprowadzone przez Amerykanów w nocy z wtorku na środę i ze środy na czwartek. Za każdym razem amerykańskie wojsko informowało, że były one odwetem za irańskie ataki na statki handlowe w rejonie cieśniny Ormuz.

Podczas ostatniego zaostrzenia konfliktu ostrzał ponownie dotknął również inne kraje Zatoki Perskiej. W odwecie na amerykańskie ataki Iran uderzył w amerykańskie bazy i jednostki m.in. w Katarze i Omanie.

Jak podaje Reuters, ​​zniszczono centrum dowodzenia i kontroli oraz hangary dronów w Jordanii, kraju będącym sojusznikiem USA. Iran zaatakował też amerykańską stację radarową w Kuwejcie, platformy wsparcia i tankowania amerykańskich lotniskowców w Omanie oraz zniszczyła centrum konserwacji samolotów i placówkę dowodzenia w Katarze. Według władz Kataru trzy osoby, w tym dziecko, zostały ranne w wyniku odłamków spadających podczas ataku. Zjednoczone Emiraty Arabskie poinformowały, że ich system obronny został ostrzelany rakietami i dronami z Iranu. W Bahrajnie zawyły syreny alarmowe, a w Dosze słychać było wybuchy.

Jaki jest kontekst?

Żegluga przez Cieśninę Ormuz dla transportu ropy naftowej i gazu z Zatoki Perskiej akwen jest jednym z największych punktów spornych między USA a Iranem, które od końca lutego prowadzą wojnę, a od 8 kwietnia trwa chwiejny rozejm przerywany kolejnymi wzajemnymi ostrzałami.

17 czerwca Stany Zjednoczone i Iran podpisały w Islamabadzie wstępne porozumienie, który miał położyć kres aktywnej fazie wojny między tymi krajami. Dokument, opracowany przy pośrednictwie Pakistanu, przewidywał zaprzestanie działań wojennych, zniesienie amerykańskiej blokady morskiej Iranu, przywrócenie swobodnej żeglugi oraz rozpoczęcie 60-dniowego okresu na wypracowanie stałego porozumienia. Jednak już na początku lipca doszło do ponownego wzrostu napięcia, strony konfliktu wymieniają się atakami i oskarżają się o łamanie umowy.

W piątek minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Aragczi oskarżył Stany Zjednoczone o naruszenie porozumienia o zawieszeniu broni. „Może być tylko wzajemne przestrzeganie” – napisał na portalu X.

W piątek, 10 lipca, administracja prezydenta USA wyznaczyła Iranowi twardy termin na przywrócenie bezpiecznej żeglugi. Waszyngton zażądał od Teheranu, aby do końca dnia w sobotę, 11 lipca, publicznie ogłosił otwarcie Cieśniny Ormuz. Ponadto Stany Zjednoczone nalegały, aby Iran podjął oficjalne zobowiązania do zaprzestania ostrzału statków handlowych w tym regionie.

Przeczytaj także: