Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Marinera, wcześniej znana jako Bella 1, zmieniła banderę z Gujany na rosyjską w połowie grudnia, unikając w ten sposób amerykańskiej blokady morskiej nałożonej na Wenezuelę. Wcześniej statek zajmował się transportem ropy irańskiej i wenezuelskiej, omijając w ten sposób zachodnie sankcje.

Jak podaje BBC Marinera znajduje się obecnie około 200 km (120 mil) na południe od Islandii na północnym Atlantyku. Rosja wysłała okręt podwodny na północny Atlantyk, by chronić tankowiec przed próbą przejęcia przez USA.

Wojsko amerykańskie opublikowało oświadczenie na platformie X, informując, że siły USA „zajęły” statek w związku z naruszeniem amerykańskich sankcji. Załoga statku nie stawiała oporu ani nie wykazywała wrogości wobec amerykańskich funkcjonariuszy.

Do przejęcia doszło po ponad dwutygodniowym pościgu przez Atlantyk, prowadzonym w ramach amerykańskiej „blokady” eksportu ropy z Wenezueli – podał Reuters, powołując się na dwóch przedstawicieli administracji USA.

Według amerykańskich urzędników w rejonie operacji znajdowały się rosyjskie jednostki wojskowe, w tym okręt podwodny. Nie było jednak jasne, jak blisko one operowały, ani nie pojawiły się sygnały o bezpośredniej konfrontacji między siłami USA i Rosji.

Rosyjska państwowa stacja RT opublikowała zdjęcie przedstawiające helikopter unoszący się w pobliżu statku.

Była to, jak wskazują źródła, pierwsza od lat próba przejęcia przez amerykańskie wojsko jednostki pływającej pod rosyjską banderą. Tankowiec zdołał przedrzeć się przez amerykańską blokadę sankcjonowanych statków na Morzu Karaibskim i odmówił wpuszczenia na pokład amerykańskiej Straży Przybrzeżnej. Środowa operacja była prowadzona wspólnie przez Straż Przybrzeżną oraz siły zbrojne USA.

Jaki jest kontekst

Według danych MarineTraffic, tankowiec płynął po Oceanie Atlantyckim między Islandią a Wielką Brytanią z aktywnym transponderem lokalizacji. Jego cel nie był jasny, ale stamtąd mógł skierować się albo na Morze Bałtyckie lub wokół Skandynawii do Murmańska, rosyjskiego portu w Arktyce.

Administracja Donalda Trumpa nasila presję na Wenezuelę w kwestii eksportu surowców energetycznych od momentu, gdy w sobotę siły amerykańskie pojmały Nicolása Maduro. We wtorek wieczorem prezydent USA ogłosił, że Wenezuela ma rozpocząć dostawy ropy naftowej do Stanów Zjednoczonych.

Rząd Wenezueli nie skomentował dotąd zapowiedzi Trumpa dotyczącej przekazania od 30 do 50 mln baryłek ropy. Jeśli decyzja zostanie potwierdzona, może to oznaczać początek realizacji prezydenckiego planu wykorzystania ogromnych wenezuelskich rezerw ropy. Trump zapowiedział, że Stany Zjednoczone będą kontrolować zyski z tego procesu „z myślą o korzyściach dla obywateli Wenezueli i USA”.

Jak podaje „The New York Times” wartość ropy, która miałaby trafić do USA, wynosiłaby od 1,8 do 3 mld dolarów. Nie jest jasne, czy Wenezuela otrzymałaby coś w zamian. Częściowa blokada nałożona przez USA znacząco ograniczyła eksport energii, będący jednym z głównych źródeł dochodów tego kraju.

Trump zapowiedział, że oczekuje od tymczasowej prezydent Wenezueli Delcy Rodríguez zapewnienia Stanom Zjednoczonym „pełnego dostępu” do wenezuelskiego sektora naftowego. Amerykańskie żądania obejmują również wydalenie z kraju doradców z Chin, Rosji i Kuby. Choć Rodríguez sygnalizowała gotowość do dialogu z Waszyngtonem, jednocześnie przyjęła stanowczy ton. „To rząd Wenezueli rządzi naszym krajem” – podkreśliła. „Nikt inny” – dodała.