Co się wydarzyło?

Według rzeczniczki prasowej Białego Domu Olivii Wales, do spotkania Trumpa z Putinem i Xi dojdzie na koniec wizyty prezydenta USA w Shenzhen na szczycie Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Wcześniej Trump spotka się też osobno z samym Xi Jinpingiem.

Jak przekazała Wales, spotkanie będzie poświęcone kwestii nierozprzestrzeniania broni jądrowej, której rozprzestrzenianie się „prezydent uważa za bardzo niebezpieczne”. Ostatni traktat dotyczący broni jądrowej między USA a Rosją wygasł już w lutym. Natomiast, jak podaje CNN, anonimowy amerykański urzędnik powiedział stacji, że po trójstronnych rozmowach nie należy spodziewać się żadnego porozumienia.

Według wysokich rangą przedstawicieli Białego Domu będzie to pierwsze takie spotkanie w trójstronnym formacie. Do tego pierwsze, podczas którego przywódca Chin ma poruszyć kwestię ograniczeń zbrojeń nuklearnych – dotąd Pekin wykluczał dialog z USA na ten temat.

Według urzędników cytowanych przez CNN, światowi przywódcy planują również omówić kwestię Iranu. Natomiast Trump nie zamierza rozmawiać o wojnie w Ukrainie, ponieważ według niego to byłoby „niestosowne” skoro Chiny nie biorą udziału w rozmowach w sprawie zakończenia tego konfliktu.

Chińskie państwowe media poinformowały, powołując się na rzecznika Ministerstwa Spraw Zagranicznych, że przywódca Chin Xi Jinping weźmie udział w „dwustronnych” rozmowach przy okazji szczytu APEC, ale nie wspomniano o spotkaniu trójstronnym.

Z kolei rosyjska państwowa agencja propagandowa TASS zacytowała rzecznika Kremla Dmitrija Pieskowa, który mówił o „sygnałach potwierdzających gotowość” do takich rozmów podczas szczytu.

Jaki jest kontekst?

W październiku „The Wall Street Journal” jako pierwszy poinformował, że Putin zaproponował zorganizowanie w przyszłym miesiącu spotkania z Trumpem i Xi w celu omówienia zakończenia wojny na Ukrainie. Wkrótce Trump oświadczył, że jest gotów spotkać się z Putinem i Xi w tym celu nawet bez udziału prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.

„Zrobię wszystko, co w mojej mocy, aby zakończyć wojnę, niezależnie od tego, czy ktoś tam będzie, czy nie. Jeśli prezydent Xi chce ją przeprowadzić, jestem gotowy. Jestem przekonany, że omówimy również inne kwestie, na przykład handel. Ale tak, zgodziłbym się” – mówił wówczas Trump dziennikarzom.

Prezydent Ukrainy Zełenski oświadczył, że Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja mogą organizować między sobą trójstronne spotkania, ale nie bez udziału Ukrainy, jeśli chodzi o jej przyszłość.

Jak pisał pod koniec października w „Ukraińskiej Prawdzie” Jurij Pojta, kierownik Sekcji Azji i Pacyfiku Sieci Badawczej Nowej Geopolityki, „dla Ukrainy i Europy takie spotkanie (o ile do niego dojdzie) będzie miało negatywny skutek: w przestrzeni publicznej zdominuje się teza o podziale świata między trzech krajów – USA, Chin i Rosji”.

„Putin będzie miał kolejną okazję, by opowiedzieć Trumpowi o »niepodlegającej negocjacjom Ukrainie« i »złych Europejczykach«, którzy nie szanują amerykańskiego prezydenta i chcą jego porażki w wyborach uzupełniających, a także o bardzo obiecujących perspektywach ekonomicznych współpracy rosyjsko-amerykańskiej” – czytamy w analizie.

Według eksperta dla Chin takie spotkanie może mieć przede wszystkim pozytywne aspekty.

„Po pierwsze, Chiny, jako organizator i uczestnik spotkania, będą aktywnie promować swój autorytet jako nieodzowny element globalnej i regionalnej stabilności i pokoju, bez którego nie da się rozwiązać ważnych spraw światowych. Pekin, oczywiście, będzie milczał na temat swojego udziału w budowie rosyjskiego kompleksu obronno-przemysłowego i kluczowych komponentów rosyjskiego uzbrojenia” – pisze Pojta. I dalej:

„Po drugie, Pekin będzie starał się podtrzymywać chińsko-rosyjską wizję regionalnego porządku bezpieczeństwa w Eurazji, co w istocie odpowiada rosyjskiej inicjatywie »Eurazjatyckiej Architektury Bezpieczeństwa«.

Koncepcję tę przedstawiła Rosja w roku 2025. Zakłada ona wyparcie amerykańskiej obecności wojskowej z kontynentu i w rzeczywistości ma na celu likwidację NATO i zastąpienie go nową, de facto rosyjsko-chińską architekturą bezpieczeństwa”.

Przeczytaj także: