Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

W czwartek 12 lutego w Bangladeszu odbyły się wybory parlamentarne. To pierwsze wybory po pięciotygodniowej rewolucji z 2024 roku, w wyniku której władzę straciła znienawidzona za korupcję i zawłaszczanie państwa Sheik Hasina, liderka centrolewicowo-liberalnej, sekularystycznej Ligii Ludowej.

W wyborach udział wzięło ponad 50 partii politycznych, a frekwencja wyniosła 60 procent – poinformował bangladeski portal BSS News.

Największą liczbę głosów uzyskała przez lata zwalczana przez Sheik Hasinę, konserwatywna i umiarkowana religijnie Nacjonalistyczna Partia Bangladeszu (BNP). BNP i jej sojusznicy zdobyli 212 z 299 mandatów w parlamencie.

Na drugim miejscu uplasowała się koalicja złożona z najstarszej partii islamskiej w kraju – Jamaat-e-Islami, oraz ugrupowania założonego przez aktywistów powstania z 2024 roku – Narodowej Partii Obywateli (NCP). Jamaat-e-Islami zdobyło 68 głosów, a NCP tylko 6. Partia aktywistów rozczarowała wyborców m.in. decyzją o sojuszu wyborczym z Jamaat-e-Islami.

Liga Ludowa, partia Sheik Hasiny, nie wzięła udziału w wyborach, ponieważ działalność partii została zakazana w maju 2025 roku. Sheik Hasina wciąż przebywa w Indiach, dokąd uciekła 5 sierpnia 2024.

Premierem Bangladeszu zostanie najprawdopodobniej lider BNP Tarique Rahman (na zdjęciu powyżej). To syn założyciela partii Ziaura Rahmana oraz wieloletniej przewodniczącej ugrupowania i dwukrotnie premierki Bangladeszu Khaledy Zii. Rahman objął stery w partii po śmierci matki w grudniu 2025. Wtedy też pierwszy raz po 18 latach wrócił do kraju.

BNP to partia, która w podobnym stopniu co Liga Ludowa Sheik Hasiny, dopuszczała się korupcji i nadużyć, choć nie ograniczała działalności opozycji tak, jak zrobiła to Hasina w ciągu ostatnich 15 lat. BNP oraz Liga Ludowa rządziły Bangladeszem praktycznie naprzemiennie od lat 70. XX wieku.

Jaki jest kontekst?

Studencka rewolucja w Bangladeszu zaczęła się w lipcu 2024 roku. Jej powodem było gigantyczne bezrobocie wśród młodych, dramatycznie rosnące koszty życia, postępująca autokratyzacja kraju i ogromna korupcji. Bodźcem zapalnym zaś wprowadzenie przez władze systemu kwot przy obsadzaniu urzędów publicznych. Zgodnie z proponowaną regulacją 1/3 stanowisk urzędniczych miała być zagwarantowana dla rodzin weteranów walki o niepodległość w 1971 roku, co oznaczało de facto wyborców Ligi Ludowej, czyli partii Sheik Hasiny.

Protesty trwały niemal pięć tygodni, a Sheik Hasina wydała polecenie armii, by ta zastosowała wszelkie środki niezbędne do rozgromienia zamieszek i zakończenia protestów, w tym strzelanie do protestujących. Główny dowódca armii generał Waker-Uz-Zaman odmówił otworzenia ognia do protestujących i polecił swoim ludziom „zachować spokój” i „chronić życie”.

Brak wsparcia armii sprawił, że znienawidzona premierka z oblężonego pałacu musiała ratować się ucieczką. W poniedziałek 5 sierpnia złożyła urząd i uciekła do Indii.

W efekcie porzucenia urzędu przez Sheik Hasinę w Bangladeszu powołany został rząd tymczasowy. Na jego czele stanął ekonomista, laureat Nobla, „bankier biednych” Muhammad Yunus, który w związku z podejmowaną w niedużym zakresie opozycyjną działalnością polityczną był przez reżim Hasiny prześladowany. Do rządu weszło też dwóch przedstawicieli ruchów studenckich.

W kilkutygodniowych starciach ulicznych zginęło w sumie ponad 300 osób, w tym przypadkowe ofiary np. podpaleń budynków. Tysiące osób zostało rannych.

Więcej o rewolucji pokolenia Z oraz przyczynach buntu młodych w Bangladeszu przeczytasz w poniższych tekstach:

Przeczytaj także: